فوتو: ortcom.kz
ولجاس بەكتەنوۆ وبلىس ورتالىعىنداعى تۇرعىن ءۇي الاپتارى بەكىنىستەرىن تەكسەرۋ بارىسىندا اتىراۋ قالاسىنىڭ سۋ تاسقىنىنىڭ بولجامدى ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق جۇمىستارىمەن تانىستى. باتىس وڭىردە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ يرەكلى سۋ قويماسىنان سۋدىڭ كەلۋىنە بايلانىستى, سونداي-اق جايىق وزەنىنە قۇيىلار ساعاداعى ءىرى تاسقىن مەن سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى سالدارىنان جاعداي كۇردەلى كۇيىندە قالىپ وتىر.
بۇرىن حابارلانعانداي, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ءىرى سۋ تاسقىنىنان كەيىن اعىن سۋ وزەن ارناسىمەن اتىراۋ وبلىسىنا قاراي جىلجىپ, كاسپي تەڭىزىنە قۇيادى. سوڭعى تاۋلىكتە باتىس قازاقستان وبلىسى تاراپىنان كەلەتىن سۋدىڭ اسەرىنەن اتىراۋ قالاسىندا سۋ دەڭگەيىنىڭ 6 سم-گە كوتەرىلۋى تىركەلدى (سۋ تاسقىنى باستالعاننان بەرى جالپى كوتەرىلۋى 227 سم-ءدى قۇرادى).
تۇرعىن ءۇي الاپتارىن نىعايتۋ, سونداي-اق جايىقتىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن وزەن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىنىڭ قارقىنى تەكسەرىلدى. ءتيىستى كۇشتەردىڭ كولەمدى سۋدىڭ كەلۋىنە دايىندىق دەڭگەيىن قاراپ كوردى.
ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ اتىراۋ وبلىسىنا سۋ تاسقىنى جاعدايى تۇراقتانعان وڭىرلەردەن اسكەري قىزمەتشىلەر مەن تەحنيكانى جەدەل جەتكىزىپ, كۇشتەردى ارتتىرۋدى تاپسىردى.
بۇگىنگى تاڭدا سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنىڭ 92%-ى ورىندالدى. جۇمىستى ءتيىمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن قالا 111 سەكتورعا بولىنگەن. ۇزىندىعى 482 كم قورعانىس بوگەتتەرى سالىندى, اياقتالعان ۋچاسكەلەر تەحنيكالىق قاداعالاۋ ارقىلى تەكسەرىلدى. جۇمىستارعا تجم, ءىىم, قورعانىس مينيسترلىگى, ۇلتتىق ۇلاننىڭ 6 مىڭعا جۋىق اسكەري قىزمەتشىسى, اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى, 2 مىڭعا جۋىق تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. ەرىكتىلەر تاراپىنان بەلسەندى كومەك كورسەتىلىپ كەلەدى. وتكەن سەنبىدە جاعالاۋدى نىعايتۋ سەنبىلىگى اياسىندا قالانى قورعاۋ جۇمىستارىنا 9 مىڭعا جۋىق ەرىكتى قاتىستى.
سونىمەن قاتار جايىق وزەنىنەن كاسپي تەڭىزىنە سۋ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن وزەن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سۋ جولدارىن تازارتۋ, تەرەڭدەتۋ جانە كەڭەيتۋ ماقساتىندا ارنايى تەحنيكالىق فلوتتىق كەمەلەر, گيدراۆليكالىق ەكسكاۆاتورلار قولدانىلۋدا.
سونىمەن قاتار سۋارۋ-سۋلاندىرۋ جۇيەلەرىندە سۋ تاسقىنىنا قارسى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اتىراۋ وبلىسىندا 15 كانالدىڭ 14-ءى جايىق وزەنى بويىندا ورنالاسقان. ءتورت جۇيەدە (سوكولوك, نارىن, چەرنايا رەچكا, باقساي) تاسقىن سۋدىڭ وزدىگىمەن اعۋىنا مۇمكىندىك بار. وسىعان بايلانىستى سۋدى بۇرۋ ءۇشىن جەر بەدەرىن پايدالانۋ ماقساتىندا ارنالار تازارتىلىپ, كانالدىڭ جيەگى بۇزىلادى. مىسالى, NCOC كومپانياسى قولدانىستاعى قۇرىلىستاردى بولشەكتەي وتىرىپ, ۇزىندىعى 24 كم بولاتىن «سوكولوك» قوسىمشا اينالما ارناسىن سالۋ ءۇشىن جەردى قازۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. جالپى العاندا, اتالعان سۋ بۇرۋ ارنالارى تاسقىن سۋدى 139,9 م3/سەك اعىزۋ مۇمكىندىگىنە يە. بارلىق نەگىزگى سۋ قابىلداعىشتاردا سورعى ستانسالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك اتقارۋدا.
ايتا كەتەيىك, قاۋىپتى ايماققا جارسۋات جانە قۇرىلىس ەلدى مەكەندەرى كىرەدى, بۇل اۋماقتا 10,5 كم بوگەت ورنالاسقان. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل اۋماقتا ارنايى تەحنيكالار ارقىلى بوگەتتەر تۇرعىزىلعان. سونداي-اق سۋ باسۋ قاۋپى بار يندەربور, ەلتاي, ەسبول, كوكتوعاي, بودەنە, ورلىك, ىنتىماق اۋىلدارىندا بوگەتتەر كوتەرىلىپ جاتىر. جاعالاۋدى نىعايتۋ جۇمىستارى يندەر, ماحامبەت, يساتاي, قۇرمانعازى اۋداندارىندا جۇرگىزىلىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن جىلىوي اۋدانىندا تج زارداپتارىن جويۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ەلەكتر جانە گازبەن جابدىقتاۋدى قالپىنا كەلتىرۋ جالعاسىپ جاتىر. 201 ۇيدە گاز بەرۋ قالپىنا كەلتىرىلدى, 41 ۇيدە دەزينفەكتسيالىق جۇمىستار اياقتالدى. زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا باسپانانى ۋاقىتشا جالعا الۋ ءۇشىن جانە باسقا ماقساتتارعا 100 اەك مولشەرىندە قارجىلىق كومەك كورسەتىلەدى, 3 271 وتباسى تولەم الدى. زالالدى باعالاۋ جانە وتەۋ جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا.
