مەرەكەدە تۋعان وي

جالپى, الەمدىك ستاتيستيكا بويىنشا كينويندۋستريا مەن كىتاپ ساۋداسىن سالىستىرساق, كىتاپ شىعارۋ الدەقايدا كوبىرەك پايدا اكەلەدى. بۇل تۇجىرىمدى ەستىپ, بىلگەنىمىزبەن ەلىمىزدەگى باسپا سالاسى مەن كىتاپ نارىعىنىڭ جاعدايى ونداي دارەجەگە ءالى جەتە قويعان جوق. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا 300-گە جۋىق باسپا مەن 800-گە تارتا باسپاحانا جۇمىس ىستەيدى. سوندا دا قوعامدا كىتاپ ءوندىرىسىنىڭ ءيميدجى تومەن. وعان سەبەپ, كىتاپ باسىپ شىعارۋدا ناقتى جۇيە مەن ماركەتينگتىڭ جوقتىعى. سودان بولار, كىتاپ ساتۋدان تۇسەتىن تابىستىڭ تەك 25 پايىزى عانا وتاندىق ونىمگە تيەسىلى.

ەلىمىزدەگى باسپالاردان شىعاتىن كىتاپ ونىمدەرىنىڭ 80 پايىزىن وقۋلىقتار قۇرايدى. ال نارىقتاعى وزگە كىتاپتاردىڭ 80 پايىزى – رەسەيلىك باسپالاردان شىعاتىن كىتاپتار. بۇرىن وتاندىق كىتاپتار از تارالىممەن شىعاتىندىقتان, ساتىلىمدا كوپ كەزدەسپەيتىن. ياعني كوم­مەرتسيالىق باعىتتا كىتاپ نارىعى دامىماي وتىرعانىن كورسەتەدى. قازىر بۇل احۋال ءسال دە بولسىن وڭالعان سياقتى, وتان­دىق كىتاپتاردىڭ ساتىلىم دەڭگەيى دە بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ءوسىپ كەلەدى.

ال جاڭا شىعىپ جاتقان قازاقشا كىتاپتاردىڭ كوپ بولىگى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ۇلەستىرىلەدى. سوڭعى ۋاقىتتا عانا قازاق اۆتورلارىنىڭ جيناقتارى بىرنەشە كىتاپ دۇكەندەرىندە ساتىلىپ, قازاق كىتاپ دۇكەنىنىڭ كونتەنتى قالىپتاسا باستاعانداي. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا «اتامۇرا», «جا­زۋشى», «فوليانت», «مازمۇنداما» باس­پالارىنىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنەن بولەك Qazyna, Qasym ءkىtaphanasy سەرياسى, akel.kz, Ziyat, سونداي-اق ءار وڭىردەگى كىتاپ دۇ­كەندەرى جۇمىس ىستەپ تۇر.

رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە كىتاپ ساۋداسىمەن اينالىساتىن 137 كاسىپورىن تىركەلگەن ەكەن. سونىڭ ءبىرى – بۇگىنگى كىتاپ نارىعىندا «مەلومان» دۇكەنىنىڭ ۇلەسى زور ەكەنىن دە ايتا كەتەيىك. بۇل دۇكەندە كىتاپ تەز ءارى كوپ وتەتىندىكتەن بەدەلدى سانالىپ وتىر. مونو­پوليا بولعان سوڭ, تاۋارلارىنىڭ باعاسى دا جوعارى. وسىدان, شامامەن 4-5 جىل بۇرىن «مەلوماندا» قازاق كىتاپتارىنا ارنالعان بۇرىش اشىلدى. سول كەزدەرى قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلارى ساتىلىمعا قويىلعان ەدى. الايدا بۇل كورسەتكىش وتاندىق كىتاپ دۇكەنىنىڭ قازاق اۆتورلارىنا كەندە ەكەنىن بايقاتادى. ال كەيىنگى اۆتورلاردىڭ «مەلومانعا» دەگەن بازىناسى بولەك. ياعني وعان كىتاپ وتكىزۋ ءۇشىن قالامگەردىڭ جك نەمەسە جشس بولۋعا ءتيىس. بۇدان بولەك كىتابىنىڭ ديزاينى مەن ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ال كەلىسىمشارتى بويىن­شا كىتاپتىڭ باعالانۋىنا بايلانىستى

50-70 پايىزعا دەيىن ۇستەمەاقى قوسىلادى. وسى سەبەپتەن دە رەسپۋبليكاداعى ءىرى مونو­پوليالىق كىتاپ دۇكەنى, نەگىزىنەن شەتەلدىك كىتاپتاردى ساتاتىن ورىنعا اينالعان.

باسپا وندىرىسىندەگى جاسالىپ جاتقان ازدى-كوپتى ءىس-ارەكەت جۇيەلى جۇمىسقا ۇلاسقان ۋاقىتتا كىتاپ ساۋداسى دا ۇلكەن كاسىپكە اينالار. سوندىقتان قوعامدا قازاقتىلدى كىتاپتاردىڭ كونتەن­تىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن, نەگىزگى وشاق – باسپا ءوندىرىسىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋ كەرەك-ءتى.