«اتامۇرا» باسپاسىنان شىققان كىتاپتاردىڭ تۇساۋكەسەرىن اتالعان كورپوراتسيانىڭ پرەزيدەنتى راحىمعالي ابرار ۇلى تىزگىندەدى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ, جازۋشى الىبەك اسقاروۆ سىندى قالامگەر قاۋىم كىتاپتاردىڭ لەنتاسىن قيىپ, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ «قىرعىز ەل باتىرى» (بىزشە ەڭبەك ەرى) مەدەتحان شەرىمقۇل باستاعان باۋىرلاس ەلدىڭ ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلى قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
راحىمعالي ابرار ۇلى ءسوز باسىندا ءار اۆتوردىڭ ەڭبەگىنە جەكە توقتالىپ, كىتاپتاردىڭ قۇندىلىعى مەن جازىلۋ ەرەكشەلىگىنە ءمان بەرە سويلەدى. اۆتورلار اراسىنان اۋەلگى ءسوزدى تاريحشى عالىم دارحان قىدىرالىگە ۇسىندى.
«تاريحتى دۇرىس جازۋ – تاريحتى جاساۋمەن بىردەي. ءبىزدىڭ حالىق تاريح جاساعان, بىراق جازا قويماعان. وتكەنىمىز وزگە اۆتورلاردىڭ كوزقاراسىمەن جازىلدى. اسىرەسە تۇگەل تۇركىنىڭ تاريحىن تۇگەندەۋ كەشەۋىلدەپ جاتتى. سوندىقتان بۇل ەكى كىتاپ ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرادى. «تامىر» – قازاقتىڭ دا, قىرعىزدىڭ دا, جالپى كوشپەلى جۇرتتىڭ تامىرى. ساق, عۇنداردان باستاپ تۇركى قاعاناتى, ولاردىڭ قۇرامىنا كىرگەن كونە مەملەكەتتەر, قاراحان, موعولستان, التىن وردا, تاعى باسقاسىنان تامىر تارتقان ءبىزدىڭ ىرگەلى مەملەكەتتىك ساباقتاستىعىمىز ناقتى دەرەكتەرمەن, ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىلارىمەن جازىلعان.
ەكىنشىسى – «ابىزدار اماناتى». «تاريحتى تۇلعالار جاسايدى» دەيدى. ارينە, تاريحتى حالىق جاسايدى. بىراق وعان باعىت-باعدار سىلتەپ, تاعدىرشەشتى شەشىمدەر جاساپ, دوڭعالاقتى كەرى جۇرگىزۋگە اسەر ەتەتىن تۇلعالار. وسى تۇلعالارىمىز كىمدەر؟ قازىرگى تيك-توك زامانىندا رەال ءمادريدتىڭ فۋتبولشىلارىن نەمەسە يلون ماسكتى تانىعان جاستار, وكىنىشكە قاراي, مىڭداعان جىل بويى ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ءداستۇرىمىزدى وسى كۇنگە جالعاستىرعان, ونىڭ ىشىندە شەشەندىك پەن بيلىكتى ۇشتاستىرىپ, ۇلكەن وركەنيەتتەرمەن يىق تىرەستىرىپ, وزىندىك جازۋ قالىپتاستىرعان بابالارىمىزدى بىلە بەرمەيدى. بۇل كىتاپ – تونىكوك, قورقىت باستاعان تۇلعالارىمىزدىڭ تاريحتاعى ورنى مەن ونەگەلى وسيەتتەرى», دەدى دارحان قۋاندىق ۇلى.
«شەشەندىك ونەر» كىتابىنىڭ اۆتورى سەرىك نەگيموۆ «قازاقتىڭ شەشەندىك ونەرىندە بيلىك فيلوسوفياسى, وركەنيەت تاريحى عانا ەمەس, اتا ءتىلىمىز, اتا جولىمىز, ءدىلىمىز, ءدىنىمىز, كاسىبىمىز – بارلىعى تۇر. قازاق تاريحىنا ۇلەس قوسقان ۇلى بيلەردىڭ وتە سيرەك كەزدەسەتىن سوزدەرى بار بۇل ەڭبەكتە. قالاي كەڭەس ۇكىمەتى ورنادى, سولاي بي-شەشەندەر ادەبيەتى سۋ تۇبىنە كەتتى. 1931 جىلى عانا ساكەن سەيفۋللين «بيلەر ءداۋىرى ادەبيەتىن» شىعاردى, ونىسى ەرلىك. 1945 جىلى مانشۇكتىڭ شەشەسى ءامينا مامەتوۆا قازاق بيلەرىنىڭ ونەرناماسى تۋرالى ديسسەرتاتسيا جازدى. سول ءالى كۇنگە دەيىن شىققان جوق. 160–170 بەت. سيرەك قولجازبالاردا ساقتالعان بيلەر مۇراسىن ءار جەردەن جيناپ, قۇراستىرىپ, الگىندەي ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا ءبىز كەزىندە وسى ەڭبەكتى جازىپ, جاريالادىق», دەدى.
ادەبيەت سىنشىسى امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلى بۇل كىتابىنا توپتاستىرىلعان ەڭبەكتەرى كەزىندە گازەت بەتتەرىندە باسىلىپ, وقىرماننىڭ كوڭىلىنەن شىققان جازبالار دەگەندى ايتتى. «مۇندا مۇقاعالي تۋرالى ەسسەم ەنگەن. ءبىز بالا كۇنىمىزدەن ول كىسى تۋرالى اڭىزداردى ەستىپ وستىك ءارى اكەمنىڭ اقىن اعاسى. اڭىز اقىن تۋرالى جازۋ كوپتەن بەرگى ارمان بولدى باسىندا. بەرتىندە استاناعا قونىس اۋدارعانىمدا الماتىعا دەگەن ساعىنىشپەن قوسا مۇقاعاليدى دا ساعىنىپ, اقىن شىعارماشىلىعى تۋرالى جۇرەك سىرلارىم اقتارىلىپ, سول كەيىن كىتاپقا اينالدى» دەيدى اۆتور. قوستانايدان ارنايى كەلگەن قارت وقىرمان امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلىنا العىس ايتىپ, سىي-جورالعى جاسادى.
استانادا بوي تۇزەگەن ماناس ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋىنا كەلگەن ءبىر توپ قىرعىز ەلىنىڭ وكىلى اتىنان سويلەگەن مەدەتحان شەرىمقۇل قازاق جۇرتىنا العىس ايتىپ, دارحان قىدىرالىنىڭ «تامىر» اتتى كىتابى قىرعىز تىلىندە دە شىعىپ جاتقانىن مالىمدەدى.
