«قازگيدرومەتتىڭ» سولتۇستىك قازاقستان فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىمبات مىرعالىموۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەسىلدىڭ اقمولا وبلىسىنداعى تەرىساققان, جاباي, قالقۇتان سالالارىنان كۇننىڭ قىزۋىمەن وزەنگە قۇيىلعان سۋدىڭ الەگىنەن ەكىنشى تولقىن باستالىپتى. قازىر ەسىل اعىنىنىڭ جىلدامدىعى – سەكۋندىنا 1 590 تەكشە مەتر.
«كەيىنگى كەزدە ىشكى وزەندەردەگى سۋدىڭ العاشقى كوتەرىلۋى باسىلعان. ەسىلدىڭ پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇبىندەگى ەڭ بيىككە كوتەرىلگەن نۇكتەسى 1 340 سم-گە جەتىپ توقتاعانداي ەدى. ەندى ەكىنشى تولقىن سۋدى قايتا كوتەرۋى مۇمكىن», دەدى ق.مىرعالىموۆا.
قازىر وبلىستىق تجد, پد جانە جەرگىلىكتى بيلىك قىزمەتكەرلەرى ۆولونتەرلەر جانە اسكەريلەرمەن بىرگە ەسىل بويىنداعى پەتروپاۆلدان تومەن ورنالاسقان اۋىلداردىڭ حالقىن ەۆاكۋاتسيالاۋمەن اينالىسىپ جاتىر. بۇل ىستە, اسىرەسە وسى اۋىلدار اۋماعىنا كىرەتىن قىزىلجار اۋدانىنىڭ باسشىلارى اتتان تۇسپەي, ارپالىسىپ ءجۇر. سۋ بارا قويماس دەگەن ۆينوگرادوۆكا, پرەسنوۆكا, نالوبينو, بەلوە, پەنكوۆو دەگەن سەلولاردا ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەر اشىلدى.
«قۇجاتتارى مەن باعالى زاتتارىن ۇمىتىپ, سۋ كەلىپ قالعاندا ۇيدەن قاشىپ شىققان كەيبىر تۇرعىنداردى ۇيلەرىنە قايىقپەن جەتكىزىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەتتى دۇنيەلەرىن الىپ كەلۋدى دە ۇيىمداستىرىپ جاتىرمىز», دەيدى قىزىلجار اۋدانى اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى جانەل بەيسەنباەۆا.
وسى اۋداننىڭ دولماتوۆ اۋلىنان 25 وتباسى عانا كوشپەي قالدى. ولاردىڭ ۇيلەرىنىڭ تۇبىنە دەيىن سۋ كەلگەنىمەن, ىشكە كىرگەن جوق. تۇرعىندار سوعان مالدانىپ, كوشۋدەن باس تارتتى. اۋىلدىڭ باسقا 170 تۇرعىنى ەۆاكۋاتسيالاندى.
«بۇل اۋىلدا بارلىعى 114 ءۇي بار. تۇرعىنداردىڭ سانى 200-دەن ارتىق. 25 ءۇي مەن ولاردىڭ تۇرعىندارىنان باسقاسىن تۇگەل ەۆاكۋاتسيالادىق. ولاردىڭ 144-ءى تۋعان-تۋىستارىنىڭ ۇيىنە كەتتى, 27-ءسى ەۆاكۋاتسيالىق ورتالىققا ورنالاستىرىلدى», دەيدى تجد-نىڭ باس مامانى داۋرەن تاۋباەۆ.
وسىنداعى ەۆاكۋاتسيالاۋ جۇمىستارىنا سولتۇستىكقازاقستاندىق جىگىتتەرمەن بىرگە تۇركىستان وبلىسىنان كەلگەن قۇتقارۋشىلار دا قاتىستى. پەتروپاۆل قالاسىندا بارلىعى 546 ادامعا شاقتالعان 12 ەۆاكۋاتسيالىق ورتالىق ۇيىمداستىرىلعان. ولاردا قازىر جۇزدەن ارتىق بوس ورىن بار. مۇندا جاتقاندار 3 مەزگىل ىستىق اسپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق كومەكتەر دە ءازىر.
«قيىن جاعدايعا دۋشار بولعان جەرلەستەرىمىزگە قولدان كەلگەن بارلىق جاعدايدى جاساپ جاتىرمىز. ايتەۋىر ولاردىڭ تاراپىنان ازىرگە ەشقانداي ارىز-شاعىم بولعان ەمەس», دەيدى وسىنداعى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاليا تۇرەنوۆا.
زارداپ شەككەندەرگە وسىنداي جەرگىلىكتى كومەكتەر بەرىلىپ جاتقاندا, قايىرىمدىلىق كومەكتەر كەرۋەندەرى دە تولاستاماي, قىزىلجارعا اعىلىپ جاتىر. كەشە استانا قالاسىنان قايىرىمدىلىق كومەك زاتتارىن ارتقان ەكى بىردەي ۇشاق اۋەجايعا قوندى. بۇل جۇكتەردى 400 كاسىپكەردىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن «كىت» اتتى بيزنەس قاۋىمداستىعى جىبەرگەن ەكەن. ولار وزدەرىنىڭ سەرىكتەستەرى اراسىنان جينالعان 300 ملن تەڭگەگە ساتىپ الىنعان 30 توننا جۇكتىڭ 10 تونناسىن پەتروپاۆلعا جىبەرىپتى.
«بۇعان دەيىن ءبىز ءۇش پارتيا جۇكتى ورال مەن اتىراۋعا ەكى رەت جىبەرگەن ەدىك. ەندى پەتروپاۆلعا اكەلىپ وتىرمىز. ءبىز ءالى دە كاسىپكەرلەردەن قاراجات جيناپ, وسىنداي كومەكتەردى ۇيىمداستىرامىز», دەدى «كىت» وكىلى دارەجان كۇشەبين.
ازىق-ت ۇلىك, شارۋاشىلىق تاۋارلارى, كيىمدەر سالىنعان بۇل جۇكتى وبلىستىق ءماسليحات پەن «رەسپۋبليكا» پارتياسى اتىنان سەرگەي دوماەۆ قابىلداپ الىپ, ۆولونتەرلەردىڭ كومەگىمەن تاراتۋدى ءوز موينىنا العان. وسى كۇندەرى پەتروپاۆل تۇرعىندارى تازا اۋىزسۋعا مۇقتاج بولىپ وتىرعانىن بۇرىن دا جازعانبىز. ەسكە سالا كەتەتىن بولساق, قالاعا اۋىزسۋ ايدايتىن «قىزىلجار سۋ» كاسىپورنىنىڭ سورعى ستانساسىن مۇزدى تاسقىن بۇزىپ كەتكەن ەدى. بىراق وبلىس باسشىلىعى رەكوردتى قىسقا مەرزىمدە قالا تۇبىندەگى پەستروە كولىنەن 900 مەترلىك قۇبىر تارتۋدى ۇيىمداستىرىپ, ونىڭ سۋىن جاڭا سورعىلارمەن «قىزىلجار سۋدىڭ» سۋ تازالاعىشتارىنا جەتكىزىپ, قالانى تەحنيكالىق سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ تۇر. الايدا بۇل سۋدى ىشۋگە بولمايدى. سوندىقتان تازا اۋىزسۋ 5 ليترلىك تەتراپاكەتتەرمەن اۋدانداردان, كورشىلەس قالالاردان جەتكىزىلىپ جاتىر. كەشە 18 توننا تازا اۋىزسۋ تيەگەن جۇك كولىگى كورشىلەس رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنداعى مۇسىلمان باۋىرلاردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جەتكىزىلدى. ونى «قىزىلجار» ورتالىق مەشىتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قابىلداپ, كۇنى بويى تەگىن تاراتىپ, حالىقتى ريزا قىلدى.
پاۆلودار, اقمولا, كوكشەتاۋ قالالارىنان دا قايىرىمدىلىق كومەك كەلۋىمەن بىرگە بەسكول اۋلىن تاسقىننان قورعايتىن بوگەتتى قۇرۋعا ەلۋدەن اسا جىگىت كەلىپ, قولۇشىن بەرىپ جاتىر. «قازاقتىڭ «ەل باسىنا كۇن تۋسا, ات اۋىزدىقپەن سۋ ىشەر, ەر ەتىگىمەن سۋ كەشەر» دەگەن ءسوزى ءبىزدى ۇيىمىزدە قاراپ جاتقىزبادى. باۋىرلارىمىزعا پاۆلودار, ەكىباستۇزدان قىرىق جىگىت كەلىپ, مىنە, كومەك بەرىپ جاتىرمىز», دەيدى پاۆلودارلىق ماحامبەت امانگەلدى. قالعان جىگىتتەر كوكشەتاۋ وڭىرىنەن جەتىپتى. ولاردىڭ باسشىسى مەرگەن توقسانباي دا ەل باسىنا قيىندىق ءتۇسىپ جاتقاندا, قاراپ جاتا الماعاندارىن ايتتى.
كومەككە كەلگەن اسكەريلەردى, ۆولونتەرلەردى, تاڭنان كەشكە دەيىن ءۇي بەتىن كورمەي جۇرگەن تجد مەن پد قىزمەتكەرلەرىن تاماقتاندىرۋدى قالانىڭ تاماق ونىمدەرىن وندىرەتىن كاسىپكەرلەرى دە ەستەن شىعارماي, قولىنان كەلگەنىن جاساپ جاتىر. ماسەلەن, يرينا اۋباكىروۆا باسقاراتىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اسحانا قىزمەتكەرلەرى دە كۇندە باۋىرساق, سامسا, ءبالىش ءپىسىرىپ, جاردەمشى جاندارعا جىبەرىپ جاتىر. وسى سقۋ-دىڭ 4-كورپۋسىنداعى 101-كابينەتىندە قايىرىمدىلىق زاتتارى دا قابىلدانىپ جاتىر. كەيبىر ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار ۆولونتەرلەرمەن بىرگە الىستان كەلەتىن قايىرىمدىلىق زاتتارىن ءتۇسىرىسىپ, ءبولۋ جۇمىستارىنا دا كومەكتەسىپ ءجۇر.
قالاعا ءبىر كەزدە وتە ۇلكەن كوممۋنالدىق بازار سالىنعان ەدى. بىراق ونىڭ كوپ ورنى حالىق كەلمەگەندىكتەن, پايدالانىلماي بوس جاتاتىن. مىنە, وسى بازاردىڭ ۇلكەن زالدارى مەن سورەلەرى قازىر جاستاردىڭ رەسۋرس ورتالىعىنا بەرىلىپ, وندا قايىرىمدىلىقپەن كەلگەن نەگىزگى جۇكتەر قوراپتارعا ءبولىنىپ, تۇرعىندارعا تۇنگى ساعات 12-گە دەيىن تاراتىلىپ جاتىر.
ء«بىز كەلگەن ادامنىڭ اتى-ءجونى مەن جسن-ىن ينتەرنەت ارقىلى بازادان تاۋىپ الىپ, ولاردىڭ سۋ باسقان اۋداننان ەكەنىن انىقتاعان سوڭ عانا قايىرىمدىلىق قورابىن بەرەمىز. كەشە 921 ادامعا ازىق-ت ۇلىك پاكەتى بەرىلدى. بۇگىن تاڭعى 8-دەن تۇنگى 00.00-گە دەيىن جۇمىس ىستەيمىز», دەيدى «جاستاردىڭ رەسۋرس ورتالىعىنىڭ» باسشىسى ءدامىر ءابدين. وسىنداي ورتالىق قالالىق مادەنيەت ۇيىندە دە ۇيىمداستىرىلعان.
زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا ماتەريالدىق كومەكتەرىن «سولتۇستىك» اكك اق دا جاساپ جاتىر. ولار قالانىڭ ەكى اۋدانىندا حالىققا كارتوپ پەن پيازدى تەگىن تاراتتى. ەكى كۇننىڭ ىشىندە 300 قاپتان تاراتىلعان ەكەن. وتكەن دەمالىس كۇندەرى اكك وسى ازىقتاردى جامبىل وبلىسىنان قابىلداعان كورىنەدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى