بيىك دەڭگەيدە اتاپ وتىلەدى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «نۇرلى جول – بولاشاققا باس­تار جول» اتتى جولداۋىندا بيىل اتالىپ وتەتىن مەرەكەلەردىڭ قاتارىندا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى تۋرالى ايتقان ەدى. بۇل مەرەيتوي تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ابىرويىن اسىرىپ, مەرەيىن وسىرەرى اقيقات. سەبەبى, وسىدان 550 جىل بۇرىن قازاق حاندىعى قۇرىلىپ, حالقىمىزدىڭ ارعى كەزەڭنەن جالعاسقان ءداستۇرى قازىر نىعايدى. بۇل اتاۋلى كۇن قازاقستاندىق تاريحشى عالىمدار مۇحاممەد حايدار ءدۋلاتيدىڭ «تاريح-ي-راشيدي» ەڭبەگى نەگىزىنە سۇيەنە وتىرىپ, قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلعان جىلىن 1465 جىلى دەگەن تۇجىرىمعا كەلگەن بولاتىن. وسىعان وراي, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى قازىر ءۇل­كەن دايىندىق جۇمىستارىن باس­تاپ كەتتى. ەندىگى جەردە سول تۋرالى ايتا كەتسەم دەيمىن. بۇل جۇمىس­تىڭ ءبارى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا وراي اتقارىلىپ جاتقانىن دا ەسكە سالا كەتۋگە ءتيىستىمىن. ءبىرىن­شىدەن, قازاق حاندىعى مە­رەي­تويىنىڭ تاڭداۋلى لوگوتي­پىنە اشىق رەسپۋبليكالىق كونكۋرس جاريالادى. ناتيجەسىندە كونكۋرسقا قاتىسقان 50-گە جۋىق جۇمىستىڭ ىشىنەن ارنايى كوميسسيا تاراپىنان ەڭ ۇزدىك ەسكيزدەر تاڭدالىپ الىندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ ارنايى قاۋلىسىمەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ب.ساپارباەۆتىڭ توراعا­لىعىمەن 2015 جىلى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق مەرەيتويىن دايىنداۋ  جانە وتكىزۋ جونىندە رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قۇرىلدى. كوميسسيانىڭ قۇرامىنا ورتالىق, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە وزگە ورگانداردىڭ وكىلدەرى, بەلگىلى تاريحشىلار, مەملەكەت, قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى مەرەيتوي اياسىندا نەگىزگى مادەني-سپورتتىق جانە بۇقارالىق ءىس-شارالاردى تاراز قالاسىندا, ال سالتاناتتى جينالىس پەن مەرەكەلىك كونتسەرتتى, عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيانى استانا قالاسىندا ۇيىم­داستىرۋ كوزدەلگەن. ناقتىراق ايتقاندا, ءبىرىنشى, قىركۇيەك ايىن­دا تاراز قالاسىندا رەسپۋب­ليكالىق اقىندار ايتىسى, ەكىنشى, «تەكتى ءسوزدىڭ تورەسى – تەرمە» رەسپۋبليكالىق تەرمە كونكۋرسى, ءۇشىنشى, ۇلتتىق سپورت ويىندارى; ءتورتىنشى, «قازاق حاندىعىنا 550 جىل» مونۋمەنتىنىڭ اشىلۋى, بەسىنشى, وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كيىز ءۇي قالاشىعىن; التىنشى – «كونە تاراز» قالاشىعىن قۇرۋ, تاعى باسقا شارالار اتقارىلا­دى. سونداي-اق, جامبىل وبلىسىن­دا­عى اقىرتاس, بالاساعۇن ساراي كەشەن­دەرىندە قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, «قازاق حاندىعى تۋ تىككەن ولكە» تاري­حي-تانىمدىق ەكسپەديتسياسى ۇيىم­داستىرىلادى. استانا قالا­سىندا قىركۇيەك ايىندا مەرەيتويعا ارنالعان سالتاناتتى جينالىس پەن مەرەكەلىك كونتسەرت, عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. سونداي-اق, استانا قالاسىندا «قازاق حاندىعى» بالەتى, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇراجايىندا پورترەت جانرىندا « ۇلى قازاق حاندارى», كۋنستكامەرا قورىنان «ورتالىق ازيا نەۆا جاعاسىندا» كورمەلەرى, «تاريح جانە مادەنيەت» اتتى حالىقارالىق فەستيۆال, شەتەلدەردە تۇراتىن وتانداستار اراسىندا حالىقارالىق ونەر فەستيۆالى, ءى.ەسەنبەرليننىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شارا, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, كىتاپ كورمەلەرى جالعاسىن تابادى. جالپى, مەرەيتوي اياسىندا جوسپار بويىنشا 100-دەن استام ءىرى شارالاردى وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. جوباعا سايكەس مەرەيتويلىق شارالار ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋما­عىندا, سونىڭ ىشىندە شەكارالاس ايماقتارىندا دا وتەدى. مى­سالى, الماتى قالاسىنداعى ۇلكەن الاڭداردىڭ بىرىندە 2015 جىلى قىركۇيەكتە مەرەيتوي اياسىندا تەاترلاندىرىلعان قويىلىمى بار مەرەكەلىك ءىس-شارا, تالدىقورعان قالاسىندا «قازاق حاندىعىنىڭ شەجىرەسى» وبلىستىق سۋرەتشىلەر كونكۋرسى, پاۆلودار قالاسىندا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «ەلدىكتىڭ تەرەڭ تامىرى» وبلىستىق ءمۇشايرا وتەدى. قاراعاندى وبلىسى ۇلىتاۋ اۋدانىندا بۇلانتى شايقاسى  بولعان ورىندا ستەلا سالتاناتتى تۇردە اشىلادى, « ۇلىتاۋ – ۇلت ۇياسى» اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولادى. الاشا حان, جوشى حان كەسەنەلەرى قايتا جاڭعىرتىلادى. اقتوبە وبلىسىندا ءابىلحايىر حان مەموريالدىق كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, سالتاناتتى تۇردە اشىلۋى, رەسپۋبليكالىق «جەرىم مەنىڭ» پاتريوتتىق اندەر كونكۋرسىن وتكىزۋ ويلاستىرىلعان, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «التاي – تۇركى الەمىنىڭ التىن بەسىگى» حالىقارالىق فورۋمى وتەدى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىندە, ەجەلگى ساۋران ەسكەرتكىشتەرىنە قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. وتىرار ءوازيسىن قالپىنا كەلتىرۋ, جاڭعىرتۋ, كونسەرۆاتسيالاۋ ىسكە اسىرىلادى. تاعى ءبىر اتاپ ايتارلىعى, 550 جىلدىق مەرەيتويدى دايىن­داۋ جانە وتكىزۋ جونىندە رەس­پۋب­ليكالىق كوميسسيا قۇرىل­­عانىن دا ەسكە سالا كەتسەم دەيمىن. اقتوتى رايىمقۇلوۆا, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, مادەنيەت جانە ونەر ىستەرى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى.