«اعايىندى بايشولاقوۆتار» – سپورتتىق ادەبيەتكە قوسىلعان سۇبەلى ۇلەس

تاياۋدا بەلگىلى سپورت ءجۋرناليسى قايرات ءابىلدينوۆتىڭ «اعايىندى بايشولاقوۆتار» اتتى كىتابى الماتىداعى «پوليگرافكومبينات» جشس-ءنىڭ باسپاحاناسىنان قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «ادەبيەت­­تىڭ الەۋ­­مەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن باسىپ شىعارۋ» باعدارلاما­سى بويىنشا ءتورت مىڭ دانا تيراجبەن جارىق كوردى. جالپى, قايرات ءابىلدينوۆتىڭ ەسىمى سپورت تاقىرىبىنداعى ءدۇ­نيەلەردى ىزدەپ وقيتىن اعايىنعا جاقسى تانىس. سەيداحمەت بەردى­قۇلوۆ اتىنداعى سپورت جۋرنا­ليستەرى اراسىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. بۇگىنگى كۇندە سپورت جانە دەنە تاربيەسى ىستەرى كومي­تەتىندە ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەك­شىسى بولىپ قىزمەت ەتەتىن قالام­گەردىڭ بۇدان بۇرىن تازا سپورت تاقىرىبىنا ارنالعان  «داۋلەت قورى: قارىز بەن پارىز», «ەل نامىسى ءبىر كەۋدەگە سىيعان با», «العا, «شاحتەر!» اتتى كىتاپتارى جارىققا شىعىپ, وقىرمانىنان لايىقتى باعا العان بولاتىن. ءبىز اڭگىمە قىلىپ وتىرعان تۋىندىنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي كىتاپقا سامبو كۇرەسى بويىنشا قازاققا ولجا سالعان اعايىندىلار – قانات, تالعات, جانات, جاسۇلان جانە جاندوستىڭ ءومىرتاريحى, ولاردىڭ ۇلكەن سپورتتا باستان كەشكەن قيلى-قيلى وقيعالارى جۇك بولعان. بوياۋى ءالى كەۋىپ ۇلگەرمەگەن بۇل كىتاپتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى شىعارما ورىس تىلىنە اۋدارىلىپ, قازاقشاسىمەن بىرگە وقىرمانعا ۇسىنىلعان. كىتاپتىڭ ۇزىنا بويىندا اۆتور «قازاق سپورتىنا اعايىندى بايشولاقوۆتاردىڭ قانداي ەڭبەگى ءسىڭدى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەيدى... جالپى, جۇرتتىڭ كوبى بايشولاقوۆتاردى بالۋان دەپ تانىعانمەن, ولاردىڭ ۇلكەن سپورتتان كەيىن باپكەرلىك قىزمەتپەن اينالىسىپ, تولايىم تابىستارعا قول جەتكىزگەنىن بىلە دە بەرمەيدى. مىسالى, سامبودان الەم چەمپيونى قاناتتىڭ, الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرلەرى تالعات پەن جاناتتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى» دەگەن اتاقتارى بار. قانات مارقۇم دزيۋدودان قازاقستان قۇراما كومانداسىنىڭ, قىزدار قۇراماسىنىڭ اعا باپكەرى بولدى. تالعات بولسا ماكسيم راكوۆ پەن يسلام بوزباەۆ سىندى اتاقتى دزيۋدوشىلارىمىزدىڭ جاتتىقتىرۋشىسى. قاراعان­دىدا «ەڭبەك» دەپ اتالاتىن سپورت كەشەنىن سالعان, كەيىن­گى كەزدە مەتسەنات رەتىندە دە كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن ازامات. ال جانات سامبودان جاستار اراسىنداعى ەكى بىردەي الەم چەمپيونىن تاربيەلەپ شىعارعان بىلىكتى باپكەر, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كان­ديداتى. قازىرگى تاڭدا قاراعان­دىداعى وليمپيادالىق رەزەرۆ دايارلايتىن ورتالىقتىڭ ديرەكتورى بولىپ قىزمەت ەتەدى. بايشولاقوۆتاردىڭ ءتورتىنشىسى جاسۇلاننىڭ ءوزى كەلبەت نۇر­عازينا سىندى جاستار اراسىن­داعى ەكى دۇركىن الەم چەمپيو­نىنىڭ جەكە باپكەرى بولدى... كىتاپ نەگىزىنەن ءۇش بولىمنەن تۇرادى. العاشقى ءبولىمى «ۇشقان ۇيادا» اعايىندى بالۋانداردىڭ اتا-تەگى, تۋعان توپىراعى, وسكەن ورتاسى تۋرالى مول ماعلۇمات قامتىلعان.  مىسالى, بايشولاقوۆتاردىڭ اتاسى اشۋباي دەگەن كىسى تىڭ يگەرۋ كەزىندە اقمولا وبلىسىندا تۇرعان. وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارى عانا اتامەكەن جاڭاارقاعا اتباسىن بۇرعان. ياعني, قانات پەن تالعات اقمولا جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن ەكەن. ال اعايىندىلاردىڭ قالعانى جانات, جاسۇلان جانە جاندوستىڭ كىندىك قانى جاڭاارقا توپىراعىنا تامىپتى. كىتاپتا اعايىندى بايشو­لا­قوۆتار تۇلەپ ۇشقان «جاس سۇڭقار» سپورت مەكتەبى مەن بالۋانداردىڭ العاشقى باپكەرلەرى تۋرالى دا مول اقپار بار. بوتا تىرسەك بوزبالالاردان الەمدىك دەڭگەيدە كۇرەسكەن بالۋاندار شىعارعان ديقانباي بيتكوزوۆ پەن مارات جاقيتوۆتىڭ ەرەن ەڭبەگى دە اۆتور نازارىنان تىس قالماعان. ەكىنشى ءبولىم «قىراندار ۇشار بيىك» دەپ اتالادى. مۇندا اۆتور بەس اعايىندى بالۋانعا جەكە-جەكە توقتالىپ, ولاردىڭ دۇنيەگە كەلگەن ساتىنەن باستاپ بۇگىنگى تىنىس-تىرلىگىنە دەيىن ەگجەي-تەگجەي ­باياندايدى. ال سوڭعى «قالدىڭ سەن بۇكىل ەلدىڭ جۇرەگىندە» دەگەن بولىمدە اۆتور قازاقتىڭ قىران تەكتەس ۇلى قانات بايشولاقوۆپەن كوزى تىرىسىندە ارالاس-قۇرالاس بول­عان جانداردىڭ جۇرەكجاردى ەستە­لىكتەرىن توپتاستىرعان. داستان كەنجالين, «ەگەمەن قازاقستان».