وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ ءوزىنىڭ حالىققا ارناعان ۇندەۋىندە ەسىل وزەنىمەن پەتروپاۆلعا جەتەتىن قارعىن سۋدىڭ تولقىنى 2017 جىلعى تاسقىننان الدەقايدا بيىك ەكەنىن ايتتى.
«جوبامەن ەكى كۇننەن كەيىن سۋ پريبرەجنايا, تەپليچنىي جانە زارەچنىي كەنتتەرىن باسادى. وسى كۇندەرى ءبىز تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ, دامبالاردى نىعايتۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز. قالاعا اۋىزسۋ ايدايتىن ناسوس ستانساسىنىڭ اينالاسىنداعى دامبا دا بەكىتىلدى», دەدى اكىم.
سونداي-اق ول زارەچنىي كەنتىندەگى كەيبىر تۇرعىنداردىڭ ءالى دە ەۆاكۋاتسياعا كونبەي وتىرعانىن سىناپ, ولاردى جاعدايدى دۇرىس باعالاۋعا شاقىردى.
«تجد تالاپتارىن مۇلتىكسىز ورىنداۋ كەرەك. قالانىڭ اكىمى دە وسى كەنت پەن ساياجاي تۇرعىندارىن ەۆاكۋاتسياعا بارۋعا شاقىردى. مەملەكەت باسشىسى بىزدەن ازاماتتاردىڭ امان بولۋىن تالاپ ەتىپ وتىر. سوندىقتان وزدەرىڭىزدىڭ سۋ اپاتىنان امان قالۋلارىڭىز ءۇشىن ەۆاكۋاتسياعا كەلىسۋدى تالاپ ەتەمىن. ەۆاكۋاتسيا ورتالىقتارىندا بارلىق جاعداي جاسالعان», دەدى ع.نۇرمۇحامبەتوۆ.
الايدا تجد تالاپتارىن ورىنداماي, ەشقايدا بارمايمىز دەپ وتىرعان تۇرعىندار دا بار. پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمى سەرىك مۇحامەديەۆ زارەچنىي كەنتىنىڭ قاۋىپتى ايماعىندا 25 جانە جارىعى سوندىرىلگەن ساياجايلار اۋماعىندا 11 ادام ەۆاكۋاتسيادان ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتقانىن جەتكىزگەن ەدى. سوندىقتان پوليتسيامەن بىرگە قۇتقارۋشىلار قاۋىپتى ايماقتا قالعىسى كەلەتىندەردى كۇشپەن شىعارۋعا كىرىستى.
كەشەدەن بەرى سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى سۋدىڭ دەڭگەيى 10 سم تومەندەدى. ال پەتروپاۆلداعى ەسىل دەڭگەيى 25 سم-گە دەيىن كوتەرىلىپ, 600 سم بولدى. الايدا بۇل قاۋىپتى دەڭگەي ەمەس, قاۋىپتىسى 940 سم-دەن باستالادى. تۇسكە قاراي سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى سۋدىڭ بارلىق كولەمى 182 پايىزدان 178 پايىزعا دەيىن ازايعانى بەلگىلى بولدى.
ەسىل وزەنىنىڭ بويىنداعى اۋىل-سەلولار اراسىندا قيىن جاعداي پوكروۆكا, نوۆونيكولسك اۋىلدارىنا ءتونىپ تۇر. قاۋىپتى ايماقتاعى پوكروۆكا تۇرعىندارى ەۆاكۋاتسيالاندى. الايدا ولاردىڭ ءبارى ج.قيزاتوۆ اتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى كوللەدجىندە اشىلعان ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتكە بارماي, تەگىس تۋعان-تۋىستارىنىڭ ۇيىنە كوشتى. مەكتەپ وقۋشىلارى الىستان وقۋ رەجىمىنە كوشىرىلدى. وسى اۋىلعا «Amanat» پارتياسىنىڭ ءتىزىمى ارقىلى سايلانعان ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ەركەبۇلان مامبەتوۆ, دميتري كولودا جانە باقىتجان بازاربەك كەلىپ, تۇرعىندارمەن كەزدەستى. اۋىل تۇرعىندارىن مەملەكەتتەن تولەنەتىن وتەماقىنىڭ ءتارتىبى مەن كولەمى قىزىقتىراتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە دەپۋتاتتار 2017 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى ۇكىمەت قاۋلىسىنا سايكەس وتەماقى كولەمى انىقتالىپ, تولەنەتىنىن ايتتى. بۇل ءۇشىن 30 كۇننىڭ ىشىندە ارىز بەرىلىپ, سودان كەيىن 10 كۇن ىشىندە وتەماقى كولەمى بەلگىلەنەدى.
وبلىستىق ەڭبەكپەن قامتۋدى جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى رينات ەلجاسوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وتەماقى كولەمى كەلتىرىلگەن شىعىنعا بايلانىستى بولادى. وبلىستىڭ 12 اۋدانىندا ونىڭ كولەمى 100 اەك بولسا, ءۋاليحانوۆ اۋدانى مەن پەتروپاۆل قالاسى تۇرعىندارى ءۇشىن – 200 اەك. وسى ماقساتقا بيىل 85 ملن تەڭگە قاراجات بولىنگەن. الەۋمەتتىك كومەك الۋ ءۇشىن زارداپ شەگۋشىلەر اۋىل اكىمىنە ارىز بەرەدى. اۋدان ورتالىعىندا تۇراتىندار مەن قالالىقتار ەڭبەكپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار بولىمىنە قايىرىلۋى كەرەك. ارىزدى «ەلەكتروندىق وكىمەت» ۆەب-پورتالى ارقىلى دا بەرۋگە بولادى.
بۇگىندە پوكروۆكا اۋىلىنىڭ شەتكى كوشەسىندەگى 24 ۇيگە سۋ كىرگەن. سۋدىڭ بيىكتىگى – ءبىر مەتردەي. تۇرعىندار تەگىس تۋىستارىنىڭ ۇيىنە كوشىرىلىپتى. اۋىلدىڭ تۇبىنەن «پەتروپاۆل – جەزقازعان» رەسپۋبليكالىق اۆتوجولى وتەدى. بۇل ەسىلدىڭ ۇستىنەن وتەتىن كوپىرمەن كەلەسى جاعاعا جالعاسادى. شەتكى جاعىن سۋ شايعانىمەن كوپىردىڭ وزىندە قاۋىپ جوق.
نوۆونيكولسك اۋىلىنداعى سۋ دەڭگەيى ءبىر تۇندە 5 مەترگە جەتكەن. بۇل – رەسپۋبليكاعا بەلگىلى كاسىپكەر, ەڭبەك ەرى, مارقۇم گ.زينچەنكونىڭ اۋىلى. نوۆونيكولسكىنىڭ دە شەتكى ۇيلەرى, باۋ-باقشالارى سۋدىڭ استىندا قالدى. قارعىن سۋ ساعاتىنا 20 سم-دەي جىلدامدىقپەن اۋىلعا كىرىپ جاتىر.
وبلىستاعى شاعىن وزەندەرىنىڭ سۋلارى دا قارعىن سۋدىڭ تولىقتىرۋىمەن ەكىنشى رەت كوتەرىلدى. مىسالى, بابىقبۇرلىق وزەنىنىڭ سۋى گۋساكوۆكا اۋىلىنىڭ تۇبىندە – 31 سم-گە, رۋزاەۆكا اۋىلىندا – 48 سم-گە, ۆوزۆىشەنكا سەلوسىندا 35 سم-گە دەيىن كوتەرىلگەن.
وبلىستىق تجد-نىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 10 ساۋىرگە دەيىن ەسىل اۋدانىندا بارلىعى 56 ۇيگە سۋ كىردى, 68 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. جالپى, وبلىستا تاسقىن باستالماي تۇرىپ اۋلالاردان 600 مىڭ تەكشە مەتر سۋ سورعىزىلعان. 249 مىڭ ارىقتار ارشىلىپ, سۋدىڭ جولى اشىلعان. وبلىس پەن اۋدان اكىمدىگى, تج, پب قىزمەتكەرلەرى جانە ۆولونتەرلەردىڭ كومەگىمەن 84 مىڭ ينەرتتى ماتەريالدار تولتىرىلعان قاپتار دايىندالعان. وبلىس بويىنشا سۋ باسقان ۇيلەردىڭ سانى – 76, ال اۋلاسىنا دەيىن سۋ كەلگەن ۇيلەر سانى – 174. بارلىعى 634 ادام ەۆاكۋاتسيالانىپ, 1,5 مىڭداي مال قۇتقارىلدى.
تاسقىنعا قارسى نەگىزگى كۇرەس پەتروپاۆل قالاسىنىڭ ماڭىندا بولىپ جاتىر. استانادان جەتكىزىلگەن اسكەريلەر مەن كۋرسانتتار جەرگىلىكتى قۇتقارۋشىلار, ۆولونتەرلەر, تۇرعىندارمەن بىرگە ءۇشىنشى كۇن قالا ماڭىنداعى بارلىق دامبانى نىعايتۋمەن اينالىسىپ جاتىر. كەشە عانا ينەرتتى زاتتارمەن تولتىرىلعان 10 مىڭنان اسا قاپ دايىندالعانى ايتىلدى.
تاسقىنعا قارسى كۇرەسكە اۋدانداردان دا كومەكشىلەر مەن ۆولونتەرلەر كەلىپ جاتىر. قارعىن سۋدىڭ الەگى ءبىرشاما تۇراقتانعان اققايىڭ اۋدانىنان دا ءبىر توپ ۆولونتەرلەر جەتكەن ەكەن.
ء«بىز 1 500 قاپ, كۇرەكتەر جانە باسقا دا قۇرالدار اكەلدىك. سانىمىز – 60 ادام. سۋ باسۋ قاۋپى بار ەلدى مەكەندەرگە كومەك قولىن سوزباقپىز. ەرتەڭ تاعى دا 60 شاقتى ادام كەلەدى», دەيدى توپ باسشىسى ۆلاديمير راحماتۋللاەۆ.
وسى كۇنى قالانىڭ ۆولونتەرلەرى زارەچنىي كەنتىندەگى دامبانى بەكىتىپ جاتقاندارعا ىستىق اس جەتكىزگەن ەكەن.
«جاڭا عانا 40 كگ پالاۋ, كوجە, تابا نان اكەلىپ, 300 سولداتتى تاماقتاندىردىق. تۇسكە دەيىن ءوزىمىزدىڭ ۆولونتەرلەرىمىزدى تاماقتاندىرعانبىز. قازىر 40 ليتر شاي مەن تاتتىلەر جەتەدى», دەيدى اس تاسۋشىلاردىڭ ءبىرى.
ء«بىز – ايرىقشا ماقساتتاعى 68-بريگادانىڭ 68165 اسكەري بولىمىنەنبىز. ءبىزدىڭ ءبولىم استانا قالاسىندا ورنالاسقان. وسىندا ءۇش كۇن بۇرىن 300 اسكەريدىڭ قاتارىندا جەتتىك. توپىراق پەن قۇم تولتىرىلعان قاپتاردى قالاپ, سۋعا قارسى بوگەت جاساپ جاتىرمىز. بىزگە تاماق جەتكىزىپ جۇرگەن جاستارعا شەكسىز ريزامىن. دالادا ىشكەن تاماق ءتاتتى بولادى ەكەن. اۋىر جۇمىستان كەيىن وتىرا قالىپ, ىستىق تاماق ىشسەڭ, تىنىعىپ قالاسىڭ», دەيدى جاۋىنگەرلەردىڭ ءبىرى اسحات.
جالپى, وسى زارەچنىي كەنتىنەن تجد-نىڭ مالىمدەمەسىنە قاراعاندا, 10 ساۋىرگە دەيىن 300 ادام ەۆاكۋاتسيالانعان.
وبلىستاعى كاسىپكەرلەر پالاتاسى فيليالىنىڭ باسشىسى ەسجان ورازالين كاسىپكەرلەرگە ۇندەۋ جاريالادى.
«وسىنداي سىن ساعاتىندا بيزنەس-قاۋىمداستىعى حالىقپەن بىرگە بولۋى كەرەك. ءبىزدىڭ قولداۋشىمىز دا, تۇتىنۋشىمىز, جۇمىسشىمىز دا – حالىق. قالتامىزدىڭ تولىپ, بيزنەسىمىزدىڭ جاندانىپ جاتقانى – حالىقتىڭ ارقاسى. بۇگىن حالىقتى سۋ باسۋىنا قارسى قىزۋ جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىعان قولۇشىن بەرىپ, تەحنيكالارىن اكەلىپ, ءتيىستى قۇرال-سايماندار, قاپشىقتار بەرىپ جاتقان ىسكەر ازاماتتارعا العىس ايتامىن. بۇعان قوسا كوپتەگەن بيزنەسمەن قول جۇمىسىن ىستەپ جاتقان قۇتقارۋشىلار, اسكەريلەر مەن ۆولونتەرلەرگە ىستىق تاماقتار جەتكىزىپ جاتىر», دەدى ول.
وسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جانىنداعى ىسكەر ايەلدەر كەڭەسى كومەك تاسۋدىڭ سىزباسىن دا جاساپ, اپتا بويى جاسايتىن كومەكتەرىن بەلگىلەپ تە قويىپتى.
تجد-نىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 10 ساۋىرگە دەيىن وبلىس اۋماعىنا تۇركىستان, قاراعاندى, الماتى, ۇلىتاۋ جانە پاۆلودار وبلىستارىنان بارلىعى 266 ادام, 34 تەحنيكا, 62 موتوپومپا, 15 سۋعا جۇزەتىن قۇرال جەتكىزىلدى. قورعانىس مينيسترلىگىنەن بارلىعى 313 ادام مەن 16 تەحنيكا جەتكىزىلگەن.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
