جاقپارىنا جاقۇت تۇنعان

2023 جىلى ەلگە 1 ملن 084,8 مىڭ شەتەلدىك تۋريست ساياحاتتاپ كەلگەن. بۇل كورسەتكىش 2022 جىلعى ناتيجەمەن سالىستىرعاندا 17%-عا وسكەن. ال ىشكى تۋريستەر سانى 2022 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 647,5 مىڭعا ارتىپ, 7 ملن 54,5 مىڭ ادامعا جەتتى.

بيىل – قىتايدا قازاقستاننىڭ تۋريزم جىلى. جۋىردا ەكى ەل اراسىندا­عى بايلانىس­تى بەكەمدەۋ باعىتىن­دا تۋريستىك ءھام ينۆەس­ت­يتسيالىق فورۋم ءوتىپ, وسى ءورىستى وركەندەتۋ جايى تالقىلاندى. قازاقستانعا جىل سايىن كورشى ەلدەن اعىلاتىن تۋريستەردىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى. بىلتىر قىتايدان قازاقستانعا 220 مىڭنان اسا تۋريست كەلگەن, بيىل بۇل كورسەت­كىش 300 مىڭنان اسۋى بەك مۇمكىن.

كورشى ەلدەن كەرۋەن تارتقان تۋريستەردىڭ كوز توقتاتىپ, ايالدايتىن مەكەننىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى – شارىن شاتقالى. كەلگەن قوناقتى تاريحى ميلليون جىلدىڭ قويناۋىن­دا جاتقان شارىننىڭ شاتقالىنا بۇك­كەن قۇپياسى, جاقپارىنا جاسىرعان سىرى تاڭداندىرارى ءسوزسىز. تورىايعىر تاۋىنىڭ سىلەمىن سۇيە اققان شارىن وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا جايلىلىق ورناتىپ, قوناقتىڭ تالعامىنا تاتيتىن قىزمەت كورسەتۋ جولىندا اتقارار شارۋا ءالى كوپ.

«شارىن» ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ ديرەكتورى گۇلميرا نىسانباەۆا الەمدە اقش پەن قازاقستاندا عانا بار شاتقالدى تاماشالاۋشى تۋريستەر­دىڭ قاتارى ارتىپ كەلە جاتقانىن ماق­تانىشپەن جەتكىزدى. دەسە دە ەل ەكو­نو­ميكاسىنىڭ ىرىسىن ارتتىرۋداعى باسىم باعىتتىڭ ءبىرى ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن, ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماققا كەلىپ-كەتۋشىلەرگە كورسەتەتىن اقىلى قىزمەتتىڭ ساپاسىن, جابدىقتاۋ دەڭگەيىن, سەرۆيسىن تۇبەگەيلى جاڭار­تىپ جاڭعىرتۋعا قوماقتى قارجى كەرەك. ماسەلەنى وڭتايلى شەشۋ ماقساتىندا ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتا جوبالاۋ ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ باس جوسپارى جاسالعان. بۇل جوسپاردا مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋدان بولەك مەردىگەرلىك قارجى سالىمىن تالاپ ەتەتىن ماۋسىمدىق جانە ورنىقتى تۋريستىك-رەكرەاتسيالىق ماقساتتاعى عيماراتتار مەن قۇرىلىستار سالۋ كوزدەلىپ وتىر.

پارك اۋماعىندا نەگىزگى تاريحي-مادەني جانە تابيعي مۇرالارىنىڭ نىساندارى كوز تارتارلىق. كەلۋشى­لەردى دە تابيعاتتىڭ وسى كورىنىسى قى­زىقتىرادى. شارىن شاتقالىن­دا «قامالدار اڭعارى» جانە «شارىن ەرەن تو­عايى» تابيعات ەسكەرتكىشى مەن «بەيىتتەر مەن قور­عاندار», «تەمىرلىك-كىشى شاتقال» تۋريستىك با­عىتتارى بار. 2022 جىلعى ەسەپ بويىنشا 54 629 دەمالۋشى كەلگەنى تىركەلسە, 2023 جىلى شارىن شاتقالىن تاماشالا­عان تۋريستەر قاتارى 131 264 ادامعا جەتىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5 ەسە ارتقان.

«2021 جىلى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ باس جوسپارىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. ۇكىمەتتىڭ 2006 جىلعى 7 قا­راشاداعى №1063 قاۋلىسىنا سايكەس جەر تەلىمدەرىن بەرۋگە تەندەر وتكىزىلدى. 2021 جىلعى 4 ناۋرىزدا №1 لوت بويىنشا جال­عىز قاتىسۋشى جانە مەملەكەتتىك سا­تىپ الۋدىڭ جەڭىمپازى بولىپ «Qazaq Geography» رەسپۋبليكالىق قوعام­دىق بىرلەستىگى تانىلدى. كەلىسىمشارت نەگىزىندە تۋريستەرگە قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان نىساندار, اتاپ ايتقاندا, ەكى ۆيزيت-ورتالىق, قوناقۇي, مەيرامحانا, تاماقتانۋ پۋنكتتەرى, گلەمپينگ, كەمپينگ, قازاق اۋىلى, بالالار الاڭى, اۆتوكەرۋەن, جاتاقحانا, تاعى باسقا دا دەمالۋشىلارعا ارنالعان جالپى 13 نىسان جوسپارلاندى. قۇرىلىس جۇ­مىستارىن باستاماس بۇرىن كوممۋنيكاتسيانى جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. وسىعان بايلانىستى «شارىن شاتقالى قامالدار مەن اڭعارى» تۋريستىك مارشرۋتىنا ەلەكتر جەلىلەرى جۇرگىزىلدى. ينفراقۇرىلىم نىساندارىن سالۋ­دىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرىن الدىن الا باعالاۋ بويىنشا وتكەن قوعام­دىق تىڭداۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرىنەن كەيىن اتالعان قۇرىلىس جۇمىستارى باس­تالدى. قازىر ۆيزيت ورتالىعى, گلەمپينگتەر, قازاق اۋىلى, جىلجىمالى تاماقتانۋ پۋنكتى, مەيرامحانا ورناتىلىپ, تۋريستەردى قابىلداۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار. سونىمەن قاتار تۋريس­تىك باعى­ت­تاردا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى بارى­سىندا دەمالۋشىلاردىڭ قولاي­لىلىعىن ارت­تىرۋ ماقساتىندا سۋ بۇر­قاقتارى, گروت, جاڭا تەحنو­لوگياداعى ەكو­دارەتحانا, تۋريستىك باعىت­تارعا بەل­گىلەر مەن بىرنەشە ستەللا ورناتىلدى. اۋىزسۋ ماسەلەسىن شەشۋ ماقساتىندا دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن كەلىسسوز­دەر جۇرگى­زىلىپ, جەردى انىقتاۋ جۇمىستا­رى قولعا الىندى», دەدى گ.نىسانباەۆا.

بيىل «شارىن» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابي­عي پاركىنە 20 جىل تولدى. ەكوتۋريزمدى ورىس­تەتۋ جولىندا اتقا­رار شارۋا ءالى دە شاشەتەكتەن. بىرەر جىل بۇرىن شارىن شاتقالى­نىڭ اڭعا­رىندا تۋريستەر ءۇشىن اسپالى جول سالى­ناتىن بىرەگەي جوبا ىسكە قوسىلادى دەپ الاقايلادىق. ايگىلى جوبا ازىرگە قا­عازعا قات­تاۋلى كۇيى تۇر. بۇعان الداعى ۋاقىتتا ارنايى توقتالامىز.

تۋريزم جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ قازاقستانعا قىزى­عۋشى تۋريستەر­دىڭ شوعىرى قالىڭ ەكەنىن, تابيعاتىمىزدىڭ تاماشاسىن تارتۋ ەتۋ جولىندا كەشەندى جۇمىس­تار كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اساتىنىن ايتتى. ارينە, اقش-تاعى گراند-كانوندا­عى­داي ينفراقۇرىلىمدى ورىستەتۋ جۇزە­گە اسسا, جاقپارى تۇنعان جاقۇت شارىن شاتقالىنىڭ دا شالقيتىن شا­عىن كورگىمىز كەلەدى. بۇل ءۇشىن سوزدەن ىسكە كوشەتىن كەز الدەقاشان جەتتى.