حالىق • 11 ءساۋىر, 2024

جۇيەلى دايىندىق قاجەت

120 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

سولتۇستىك قازاقستانداعى قارعىن سۋدىڭ قاۋپى الاڭداتىپ تۇر. بۇل رەتتە پەتروپاۆل قالاسى مەن كەنتتەرىندەگى بوگەتتەردى نىعايتۋ جۇمىستارى ماڭىزدى. قازىر تەپليچنايا, تەرى زاۋىتى, پودگورا كەنتتەرىندەگى بوگەتتەردىڭ ۇزىندىعى مەن بيىكتىگىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

جۇيەلى دايىندىق قاجەت

بۇگىندە سەرگەەۆ سۋ قويماسىن­داعى سۋ كولەمى جوباداعىدان 182 پايىزعا اسقان. بوگەتتەن اس­قان سۋدىڭ بيىكتىگى 425 سم دەڭ­گەيىنە جەتىپ, ازىرگە توقتاپ تۇر. «قازگيدرومەتتىڭ» حابارلاۋىنشا, سەرگەەۆ سۋقوي­ما­سىن­دا­عى ەسىلدىڭ سۋى پەترو­پاۆل­عا 12–14 ءساۋىر ارالى­عىندا جەتىپ, 20 ساۋىرگە دەيىن قاۋىپ توندىرەدى. ال ەسىل اۋدانىنداعى تاسقىننىڭ الەگى 14 ساۋىرگە دەيىن سوزىلادى. ال قىزىلجار اۋدانىنداعى تاسقىن ءساۋىردىڭ 20-سىنا دەيىن بولادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. كۇن قىزۋىمەن كۇرت ەرىگەن دالاداعى قار وزەندەرگە قۇيىلاتىن سۋ كولەمىن 2 400 تەكشە مەتردەن 3 600 تەكشە مەترگە دەيىن ارتتىرۋى مۇمكىن.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ تاپسىرماسىمەن ايماقتىق «ورتالىق» كوماندوۆانيەسىنەن جەتكەن 300 اسكەري مەن ۇلتتىق ۇلان اكادەميا­سىنان كومەككە كەلگەن 400 كۋرسانت قۇم مەن توپىراق تولتىرىلعان قاپتارمەن بوگەتتەردى نىعايتىپ جاتىر. جاستاردىڭ جالىندى جىگە­رى قوسىلعاننان بەرى بۇل جۇ­مىس­تار كۇرت جاندانىپ جۇرە بەردى. ال «Amanat» پارتياسىنان سايلانعان وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى ولارعا ىستىق شاي, اس-سۋىن اپارىپ بەرىپ, قولداۋ كورسەتىپ ءجۇر. ء«بىز اۋىر جۇمىس ىستەپ, قاپ ارقالاپ جۇرگەن جانداردى ءبىر مەزگىل تىنىقتىرىپ, كوڭىلىن دەمەۋ ءۇشىن كەلدىك», دەدى دەپۋتاتتاردىڭ ءبىرى يۋليا پرونينا.

بۇعان قوسا قازىرگى تاڭدا سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالارعا اكىمدىكتىڭ, تج, پد-نىڭ 1 432 قىز­مەت­كەرى جانە 1 200 ەرىكتى قاتى­سىپ جاتىر. بارلىعىن قوس­قان­دا 3 مىڭنان اسا ادام تاس­قىن­عا قارسى كۇرەسكە جۇمىل­دى­رىلعان. جەدەل شتابتار تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ جاتىر.

زارەچنىي كەنتى – ەسىل تاسىعان سايىن سۋ استىندا قالاتىن مەكەن. بيىلعى سۋ ونداعى تۇرعىندارعا ايرىقشا قاتەر ءتوندىرىپ تۇر. سوندىقتان قالانىڭ اكىمى سەرىك مۇحاماديەۆ ولاردى جانە ساياجايدا تۇرا­تىن­دار­دى ەۆاكۋاتسيالانۋعا شاقىرىپ, تىنىم تاپپاي ۇندەۋ تاراتىپ ءجۇر. مۇنداعى 236 اۋلانىڭ 132-ءسى قاتەرى كۇشتى جەرگە ورنالاسقان. بۇل جەرلەردە 240 ادام تۇرادى. الايدا جۇرتتىڭ ءبارى ەۆاكۋاتسيانىڭ قاجەتتى ەكەنىن ۇعا قويمايدى. مال-دۇنيەسىن يەسىز تاستاپ كەتۋدەن قورقادى. جاسىراتىنى جوق, بۇل توڭىرەكتە ءۇيى-كۇيى جوق قاڭعىباستار دا كوپ جۇرەدى. تولىپ جاتقان ساياجايلار دا وسى ماڭدا. سوندىقتان ءۇي يەلەرىنىڭ قورقۋىنا نەگىز بار. وبلىستىق پد باستىعى ا.قابدۇلدينوۆ ارنايى ۇندەۋ جاريالاپ, حالىقتىڭ دۇنيە-مۇلكىنىڭ ساق­تالاتىنىن, پوليتسيانىڭ كۇن­دىز-ءتۇنى كەزەكشىلىكتە بولاتىنىن ەسكەرتتى. تەك وسى سوزدەن كەيىن عانا بىرنەشە وتباسى كوشۋ­گە بەت الدى. ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت قالانىڭ № 13 مەكتەبىندە ورنالاسقان. سۋ قايتقانشا ون شاقتى كۇن تۇرۋعا بارلىق جاعداي بار. پەتروپاۆلدا قارسى الاتىن تۋىستارى مەن تانىس­تارى جوقتار سوندا اعىلىپ جاتىر.

تاسقىنمەن كۇرەسكە جۇمىس كۇشى مەن تەحنيكالارىن جۇمىل­دى­رىپ, قۇتقارۋشىلار مەن ۆولون­تەر­لەردى ىستىق اسپەن قامتاماسىز ەتكەن كاسىپكەرلەردىڭ دە ۇلەسى زور. ماسەلەن, اماندىق اۋلىن سۋدان قۇتقارىپ, سول جەردەگى اۆتوموبيل جولىن تەسىپ, سۋعا وتكەل جاساعان «تايىنشا مايى» جشس, «بەسقاراعاي» جشس, «يليچەۆكا استىق» جانە «ارحمونتاجس جشس كاسىپكەرلەرى كوپ كومەگىن تيگىزدى.

قالاداعى قارعىن سۋ ءجيى باساتىن اۋداننىڭ ءبىرى – پودگورا. اتى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل – قالانىڭ ويىن­دا ورنالاسقان اۋدان. قازاقشاسى – ويقالا. مۇندا سۋ جينالاتىن ۇزىندىعى 4 شاقىرىمدىق دامبا بار. قازىر سونى كومەككە كەلگەن ساربازداردىڭ اراسىنان ءجۇز شاقتى ادام نىقتاپ جاتىر. ولارعا جەرگىلىكتى تۇر­عىن­دار اراسىنان ەرىكتىلەر كومەك قولىن سوزدى.

تاسقىننىڭ قاتەرىنەن ارىلماي جاتىپ كەيبىرەۋلەر وتەماقى سۇراپ داۋرىعىپ جاتىر. وسىعان وراي وب­لىستىق پروكۋراتۋرا زارداپ شەك­كەندەر ءبىر ايدىڭ ىشىندە ارىز بەر­ۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. «زارداپ شەككەندەر تج كۇنىنەن باستاپ 30 كۇن­تىزبەلىك ۋاقىت ىشىندە جەرگىلىكتى ات­قارۋ ورگاندارىنا شىعىنىن ايتىپ, ارىز-شاعىم بەرۋى كەرەك», دەدى ولارعا وبلىس پروكۋرورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءابۋ-ءالي ساتتار.

وبلىس اۋماعىنداعى قارعىن سۋعا العاش بولىپ تاپ بولعان ءۋاليحانوۆ, اقجار, تايىنشا اۋدان­دارىندا جاعداي قازىر ءبىر­شاما تۇراقتاندى. وبلىستىق تجد باستىعىنىڭ ورىنباسارى مۇرات قانعۋجينوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 40 ءۇي سۋدىڭ استىندا قالعان. «قازىر ولاردىڭ كەيبىرى ازداپ قۇرعادى. 13 ءۇيدىڭ تۇرعىندارى ۇيىنە ورالدى. بۇگىندە وبلىستا تاسقىن قاتەرى جوعارى شال اقىن, ەسىل جانە قىزىلجار اۋداندارى مەن پەتروپاۆل قالاسىنىڭ شەتكەرگى ايماقتارى قالدى», دەدى ول.

قازىر سەرگەەۆ پەن پەتروپاۆل اراسىنداعى پوكروۆكا, نوۆوني­كول­سك جانە ت.ب اۋىلدارداعى تاس­قىن سۋدىڭ كولەمى جوعارىلاپ تۇر. شەتكى ۇيلەرگە سۋ كىرىپ جاتىر. وب­لىستاعى ۇلكەن كولدەردىڭ ءبىرى توراڭعۇلدىڭ دا سۋى ارناسىنان اسىپ, كورنەۆكا سەلوسىنىڭ شەتكى ۇيلەرىنە سۋ كىرىپتى. نەگىزگى قاتەر پەتروپاۆلدىڭ تۇبىندەگى ەسىلدىڭ سۋى تاسيتىن 12 ساۋىردە بولۋى ىق­تي­مال.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار