وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ بۇل جاعدايدىڭ كۇردەلى ەكەنىن ايتا كەلىپ, تۇرعىنداردى قاۋىپسىز جەرگە شىعارۋ كەرەك ەكەنىن جەتكىزدى.
«قازگيدرومەتتىڭ» ايتۋىنا قاراعاندا, ەسىلدىڭ سۋىنىڭ كوتەرىلۋى بوگەتتىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسى – 415 سم-گە جەتكەننەن كەيىن تومەندەي باستادى. وزەنگە قۇياتىن بابىقبۇرلىق, اقانبۇرلىق, شارىق, يمانبۇرلىق سالالارىنىڭ سۋ دەڭگەيى دە قازىر تومەندەپ جاتىر. قاۋىپتى دەڭگەي ءسال تومەن ءتۇستى.
ەندىگى قاۋىپ – ەسىلدىڭ ارناسىن تولتىرعان مول سۋدىڭ تولقىنى پەتروپاۆلعا قاراي اعاتىن وزەن جيەگىندە ورنالاسقان اۋىلداردى باسۋى. كەشەگە دەيىن پەتروپاۆل مەن وبلىستىڭ ع.مۇسىرەپوۆ, شال اقىن, تايىنشا اۋداندارىندا 29 ءۇيدى سۋ باسقان. 77 ادامدى ەۆاكۋاتسيالاپ, 226 مال قۇرعاق الاپتارعا قۋىلعان. سونىڭ ىشىندە شال اقىن اۋدانىنداعى جاڭاسۋ اۋىلىندا سۋ باسقان 5 ءۇيدىڭ جاندارى مەكتەپتەگى ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتكە ورنالاستىرىلدى.
ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانىنىڭ ورتالىعى نوۆويشيم اۋىلىندا سۋ كىرىپ كەتكەن ۇيدەن التى ادام قۇتقارىلىپ, ەۆاكۋاتسيالىق ورتالىققا جەتكىزىلدى. وسى اۋدان اۆتوجولدارىنىڭ 25 جەرىنەن سۋ ءوتىپ كەتتى. ولارعا جول بەلگىلەرى قويىلىپ, جۇرگىنشىلەر قۇلاقتاندىرىلدى, كۇزەتتەر قويىلدى. سونىمەن بىرگە كولكىگەن سۋ اۋىلدارعا كىرمەس ءۇشىن اۆتوجولدار 5 جەردەن تەسىلىپ, سۋ جولدارى اشىلدى. قازىر ەلدى مەكەندەردەگى اۋلالاردان تاۋلىگىنە 30-40 تەكشە مەتر سۋ سورعىزىلادى. 8 600 ارىق ارشىلىپ, سۋدىڭ جولى اشىلدى.
ەسىلدىڭ سەرگەەۆكا قالاسىنان شىققانداعى كۇرە اعىسىنىڭ بويىنداعى 19 ءۇيلى جارعايىڭ اۋىلىنىڭ جاندارى تولىعىمەن كورشىلەس تۇرعان, ورنى بيىك, 7 شاقىرىم جەردەگى ورنەك اۋىلىنا كوشىرىلىپ, مەكتەپكە ورنالاستىرىلدى. ولاردىڭ توسەك ورىندارى مەن جەيتىن تاماقتارى الدىن الا ازىرلەنگەن. ال 700 قاراداي مالدارى الىسقا ايدالعان. شاعىن اۋىلدى كوشىرۋگە 41 قۇتقارۋشى 11 تەحنيكاسىمەن قاتىستى. سونداي-اق ەسىلدىڭ وڭ جاق جاعالاۋىنداعى نيكولاەۆكا اۋىلىنداعى بەرەگوۆايا كوشەسىنىڭ تۇرعىندارى دا ەۆاكۋاتسيالاندى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارالاسۋىمەن 22 ۇيدەن 64 ادام ەۆاكۋاتسيا ورتالىعىنا جەتكىزىلدى. ونىڭ ار جاعىنداعى بىرلىك اۋىلىندا دا 30 ادام قاۋىپسىز ورتالىققا جەتكىزىلدى.
وزەن جاعاسىنداعى پوكروۆكا, ياۆلەنكا, نوۆونيكولسك, ت.ب. اۋىلدارداعى جاعداي دا وسىنداي. ۇلكەن سۋ پەتروپاۆل قالاسىنا جاقىنداپ كەلەدى. قالا اكىمى سەرىك مۇحامەديەۆ شاھار تۇرعىندارىنا باق ارقىلى ۇندەۋ جاريالادى. ءتورتىنشى ساۋىردەن بەرى جەرگىلىكتى ماڭىزداعى توتەنشە جاعداي جاريالانعانىن ايتقان ول, قالانىڭ زارەچنىي, تەرى زاۋىتى, تەپليچنىي, پودگورا كەنتتەرى سۋ باسۋ قاۋپىندە ەكەنىن ايتتى.
«29 ساياجايلىق بىرلەستىكتەر دە سۋدىڭ استىندا قالادى. بۇل اۋدانداردا 2 مىڭنان اسا تۇرعىن بار. مەن تۇرعىنداردىڭ قۇجاتتارى مەن باعالى زاتتارىن الىپ, سۋدىڭ بەتى قايتقانشا قالاداعى تانىستارى مەن تۋىستارىنا بارا تۇرۋىن سۇرايمىن. ال ەشكىمى جوقتار ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتەرگە قابىلدانادى. كوشە الماعاندارعا كومەك كورسەتىلەدى. ۋاقىت تار, سۋدىڭ كەلۋىن كۇتپەڭىزدەر, اسىعىڭىزدار!» دەدى ول.
سونىمەن بىرگە ول سۋ باسۋ تاۋەكەلى بار ايماقتا قالانى سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن «قىزىلجار-سۋ» كاسىپورنى دا بار ەكەنىن ايتتى. اكىم وسى كاسىپورىننىڭ اينالاسىنا دا بوگەت سالىنىپ جاتقانىن جەتكىزگەن. وسى ماسەلەنى ناقتىلاي ءتۇسۋ ءۇشىن كاسىپورىننىڭ ديرەكتورى ارمان ساۋتوۆقا قايىرىلعانىمىزدا ول: ء«بىز ەشكىمنىڭ بۇيرىعىن كۇتپەي-اق 2017 جىلعى تاسقىنعا قارسى تۇرعىزىلعان دامبامىزدى 3-4 كۇندە جوندەپ, ونى بەكىتۋ جۇمىستارىمەن اينالىستىق. الايدا ماماندار كەلىپ كورگەننەن كەيىن ونى تاعى ءبىر مەترگە جوعارىلاتۋ كەرەكتىگى ۇسىنىلدى. ءبىز قازىر وسى جۇمىسپەن اينالىسىپ جاتىرمىز. اكىمدىك تە ءوز تاراپىنان كومەك بەردى», دەدى.
الداعى كۇندەردىڭ اۋا رايىن بولجاعان «قازگيدرومەت» جاقسى حابار ايتپاي وتىر. 9-10 ساۋىردە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ۇزاق ۋاقىت جاڭبىر جاۋىپ, وزەندەگى سەڭدەردىڭ ەرۋىنە ىقپال ەتپەك. بۇل سۋدىڭ كوبەيىپ, جايىلا تۇسۋىنە سوقتىرۋى مۇمكىن. ەرىمەگەن سەڭدەر كەپتەلىپ, اعىستى بوگەۋى نەمەسە ونىڭ جيەكتەگى قۇرىلىستارعا سوعىلۋ قاتەرى بار.
كەشە استانا قالاسىندا ورنالاسقان جاياۋ اسكەردىڭ 300-دەي اسكەرى سولتۇستىك قازاقستانداعى تاسقىندى قۇرىقتاۋ ءۇشىن كومەككە اتتاندى. سونداي-اق ۇلتتىق ۇلان اكادەمياسىنىڭ 400 كۋرسانتى دا اتتاندىرىلماق. ال تج مينيسترلىگى ۇلىتاۋ وبلىسىنان 15 تەحنيكاسى بار 33 قۇتقارۋشىنى دا سولتۇستىككە جىبەردى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى