قاۋىپ سەيىلمەي تۇر
سۋ تاسقىنى جاعدايى تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا تجم ازاماتتىق قورعانىس جانە اسكەري بولىمدەر كوميتەتىنىڭ اعا وفيتسەرى سايپاش ەراسىل جەدەل اقپارات بەردى. ونىڭ دەرەگى بويىنشا اقتوبە, اقمولا, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, اتىراۋ جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا 3 358 جەكە تۇرعىن ءۇي, 326 اۋلا جانە 2 089 ساياجاي ۇيلەرى سۋ استىندا قالىپ وتىر. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوجولدارداعى 100 اۆتوجولدىڭ, ونىڭ ىشىندە 9 كوپىر جانە 91 جول توسەمىن سۋ شايعان. 114 جولدى سۋ شايعان. قازىر ەلىمىزدىڭ 69 ەلدى مەكەنىندە كولىك قاتىناسى ۇزىلگەن. ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرىمەن 80 مىڭنان اسا ادام قۇتقارىلعان, ونىڭ ىشىندە 29 مىڭعا جۋىق بالا بار. 7 656 ادام قاۋىپسىز جەرگە ورنالاستىرىلدى.
تجم جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ كۇشىمەن 7,9 ملن تەكشە مەتردەن اسا ەرىگەن سۋ تارتىلعانىن, 1 ملن-نان اسا قاپ قۇم, 1 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال توسەلگەنىن جەتكىزدى. سونداي-اق اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا 18 مىڭعا جۋىق ادام, 3,5 مىڭعا جۋىق تەحنيكا, 9 اۋە كەمەسى جۇمىلدىرىلعان.
«ەلىمىزدىڭ 9 ءوڭىرى – اقتوبە, قوستاناي, باتىس قازاقستان, ۇلىتاۋ, اقمولا, قاراعاندى, اتىراۋ, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا جەرگىلىكتى اۋقىمداعى 29 توتەنشە جاعداي جاريالاندى. 20 وڭىردە رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق جەدەل شتابتار جۇمىس ىستەپ جاتىر», دەدى ول.
باتىس قازاقستان وبلىسىندا دا سۋ باسۋ قاۋپى سەيىلگەن جوق. وبلىس ورتالىعى مەن 4 اۋدانعا قاتەر ءتونىپ تۇر. ماسەلەن, اقجايىق, بايتەرەك, ءبورلى, تەرەكتى اۋداندارى جايىقتىڭ بويىندا ورنالاسقان. جايىق – رەسەيدىڭ چەليابى وبلىسىنان كەلەتىن وزەن. كەيىنگى كۇندەرى سۋ كولەمى 2 140 تەكشە مەترگە دەيىن جەتكەن.
اۋا رايى الاڭداتادى
سينوپتيكتەر سولتۇستىك قازاقستان, اقمولا, الماتى, باتىس قازاقستان, جامبىل, پاۆلودار وبلىستارى بويىنشا 9 گيدرولوگيالىق داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالادى. بولجامدى رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق شتابتا وتكەن بريفينگتە «قازگيدرومەت» رمك ءباسپاسوز حاتشىسى الينا يسماعۇلوۆا مالىمدەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, سولتۇستىك-باتىستا, سولتۇستىكتە, رەسپۋبليكانىڭ ورتالىعىندا جاۋىن-شاشىن جاۋادى. ماسەلەن, سقو بويىنشا 9-11 ساۋىردە ەسىل وزەن سالالارىندا ەرىگەن سۋ اعىنىنىڭ قارقىنى كۇشەيىپ, مۇز ەرىپ, سۋ دەڭگەيى شەكتىك بەلگىلەرگە دەيىن كۇرت كوتەرىلۋى ىقتيمال. الماتى وبلىسىندا 9-10 ءساۋىر ارالىعىندا جاۋىن-شاشىن مول بولۋىنا بايلانىستى تاۋداعى ەرىگەن قار سۋىمەن وزەندەر كوتەرىلەدى دەپ بولجانادى. بۇل رەتتە تاسقىن بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق ۇلكەن جانە كىشى الماتى وزەندەرىنىڭ باسسەيندەرىنە قار كوشكىنى ءتۇسۋ قاۋپى بار. ال اقمولا وبلىسى اتباسار اۋدانىنداعى جاباي وزەنى ارناسىنان اسادى دەيدى ماماندار.
«ەلدىڭ سولتۇستىك-باتىسىندا, سولتۇستىگىندە تۇندە جاۋىن-شاشىن (جاڭبىر-قار ارالاس) بولادى, كۇندىز جاڭبىر جاۋادى, وڭتۇستىك-شىعىستىڭ تاۋلى ايماقتارىندا جاۋىن-شاشىن جاۋادى, شىعىس, وڭتۇستىك, وڭتۇستىك-شىعىس وبلىستارىندا قاتتى جاڭبىر جاۋىپ, نايزاعاي وينايدى. تەك ەلدىڭ باتىسىندا, وڭتۇستىك-باتىسىندا جاۋىن-شاشىنسىز اۋا رايى تۇراقتى», دەدى ا.يسماعۇلوۆا.
ەلدىڭ ءبىر بولىگىندە تۇمان, جەلدىڭ كۇشەيۋى, سولتۇستىگىندە كوكتايعاق, وڭتۇستىگىندە, وڭتۇستىك-شىعىسىندا داۋىل تۇرىپ, بۇرشاق جاۋادى دەپ بولجانادى.
ەل دەگەندە كومەككە ءازىر
تاسقىنعا – توسقىن بولۋعا كىرىسكەن ەرىكتىلەردىڭ سانى كۇن سايىن ءوسىپ جاتىر. جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن بىرگە 25 مىڭنان اسا ۆولونتەر قىزمەت كورسەتىپ ءجۇر. ەرىكتىلەردىڭ ەڭ باستى اتقارىپ جاتقان جۇمىسى – زارداپ شەككەن تۇرعىنداردى ىستىق تاماقپەن, جىلى كيىممەن, جاتاتىن توسەك ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ. قازىرگى ۋاقىتتا زارداپ شەككەن جاندارعا ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. بۇل جونىندە «ۇلتتىق ۆولونتەرلىك جەلى» ۇيىمىنىڭ وكىلى ايبەك دوسىمبەتوۆ ايتىپ بەردى.
«ۆولونتەرلەر قۇتقارۋشىلاردى ىستىق تاماقپەن قامتۋ جۇمىستارىن جاساپ جاتىر. بارلىق 20 ايماقتا جەدەل جەرى تەلەفوندارى ىسكە قوسىلعان. گۋمانيتارلىق كومەك جيناۋ ورتالىقتارى اشىلىپ, بۇل كومەك زارداپ شەككەن ايماقتارعا جىبەرىلۋدە. قازىرگە دەيىن ەل بويىنشا 550 توننادان اسا گۋمانيتارلىق كومەك جينالدى. بۇل كومەكتىڭ 370 تونناسى قاجەتتى ەلدى مەكەندەرگە جەتكىزىلدى. رەسپۋبليكا بويىنشا 25 مىڭنان اسا ۆولونتەر ءتۇرلى قىزمەت كورسەتىپ جاتىر», دەدى ول.
بۇعان قوسا ەلىمىزدەگى جاعدايعا شەت مەملەكەتتەر دە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر. سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ الدىڭعى لەگى باۋىرلاس قىرعىز ەلىنەن جەتتى. گۋمانيتارلىق جۇكتى قىرعىز رەسپۋبليكاسى تجم ۆيتسە-ءمينيسترى ۋرماتبەك شامىرقانوۆ باستاپ الىپ كەلدى. ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك, توسەك-ورىن جابدىقتارى, جىلىتقىشتار ت.ب. تۇرىندەگى گۋمانيتارلىق جۇك اتىراۋ, اقتوبە, باتىس قازاقستان, قوستاناي وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارىنا جىبەرىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار باۋىرلاس تۇركيا ەلىنەن دە وسىنداي كومەك كەلە جاتقان كورىنەدى.
ايتىپ كەلمەيتىن اپاتقا الاڭداۋلى جۇرت جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, قيىندىقتى بىرگە ەڭسەرىپ جاتقانى كۇپتى كوڭىلگە دەمەۋ بەرەتىنى راس. اسىرەسە اقتاۋ – اتىراۋ اراسىندا ماڭعىستاۋلىق تاكسيشىلەر جۇرتتى تەگىن تاسىمالداپ جۇرگەنى كوپشىلىكتى قۋانتتى. بۇعان قوسا مەملەكەتتىك كۇشتىك قۇرىلىمدار دا ەلمەن بىرگە كۇن-ءتۇن دەمەي قالتقىسىز قىزمەت قىلىپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. «ساۋساق بىرىكپەي, ينە ىلىكپەيدى» دەمەكشى, جەلىدە جاريالانىپ جاتقان ەلدىڭ بىرلىگىنە قاراپ, ەلدى سەلگە دە, جەلگە دە جىبەرمەس جىگەرلەرىنە ءتانتى بولاسىز. قازىر بىزگە كەرەگى دە – وسى.
