تاريحى تەرەڭ الماتى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترى كورەرمەن تالعامى مەن سۇرانىسىنا ساي, قوعامدا كوتەرىلىپ جۇرگەن ماڭىزدى ماسەلەلەردى قۋىرشاقتاردىڭ ءتۇرلى مۇمكىندىگىمەن قامتي وتىرىپ, جاس جەتكىنشەكتەر ساناسىن جانداندىراتىن ادامگەرشىلىك-رۋحاني قۇندىلىقتاردى دارىپتەيتىن ءتالىمدى تۋىندىلار تاڭداۋدا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تانىتادى. جىل وتكەن سايىن ارناسىن ساپالى دا پايدالى جوبالار جانە قويىلىمدارمەن تولىقتىرۋدى باستى ماقسات ساناپ, قارقىندى جۇمىستىڭ, ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىن كورسەتىپ كەلەدى.
تەاتر عيماراتىندا بيىلعى جوندەۋ جانە جاڭارتۋ جۇمىستارىن ىسكە اسىرىپ, وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا ەسىگىن قايتا اشقان ونەر مەكەنى ءجاسوسپىرىم كورەرمەنگە ارناپ بەلگىلى بوكسشى بەكزات ساتتارحانوۆ تۋرالى «چەمپيون» قويىلىمىنىڭ جانە بالدىرعاندارعا ارناپ فرانتسۋز جازۋشىسى شارل پەررونىڭ ايگىلى ەرتەگىسى جەلىسىمەن ساحنالانعان «ەتىك كيگەن مىسىق» سپەكتاكلىنىڭ پرەمەراسىن ۇسىندى.
تەاتر ديرەكتورى المات ابدراحمانوۆ دايىندالىپ جاتقان جاڭا قويىلىمداردىڭ بار ەكەنىن ايتىپ, الداعى جوسپارىن جەتكىزدى.
«الماتى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترى ەرەسەكتەرگە, جاسوسپىرىمدەرگە, كىشكەنتاي بالدىرعاندارعا ارناپ بيىل گرۋزيا مەملەكەتىنەن ارنايى شاقىرىلعان بەلگىلى قۋىرشاق رەجيسسەرى نيكولوز ءسابياشۆيليدىڭ جەتەكشىلىگىمەن, ايگىلى ورىس جازۋشىسى نيكولاي گوگولدىڭ پوۆەستى جەلىسىمەن ساحنالاتاتىن «شاپان», قارىمدى قالامگەر بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويى اياسىنداعى «مەنىڭ اتىم قوجا», ۇلتتىق قۇندىلىقتار تاقىرىبىن كوتەرەتىن «الدار كوسە», فيلوسوفيالىق تەرەڭ استارلى ويعا يە «قورقىت», الەمگە ايگىلى ەرتەگىنىڭ جاڭا فورماتتاعى ۇلگىسى «قارشاقىز جانە جەتى ەرگەجەيلى» قويىلىمدارى مەن توسىنسىيعا تولى تانىمدىق ءارى قىزىقتى ءىس-شارالار قاتارىن ۇسىنۋدى جوسپارلاپ وتىر», دەيدى تەاتر ديرەكتورى.
الەمدىك ارەناداعى قازاق قۋىرشاق تەاترىنىڭ جاڭاشا كەلبەتىن قالىپتاستىرۋ, حالىقارالىق مادەني ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, شەتەلدىك تەاتر ماماندارىمەن شىعارماشىلىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ ماقساتىندا تەاتر ۇجىمى كانادا مەملەكەتى, وتتاۆا قالاسىنداعى ءى حالىقارالىق «Ottawa» قۋىرشاق فەستيۆالىنە, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, گرودنو قالاسىنداعى IV حالىقارالىق «ليالكى ناد نەمانوم» قۋىرشاق ونەرى فەستيۆالىنە, گرۋزيا مەملەكەتى, تبيليسي قالاسىنداعى حالىقارالىق قۋىرشاق تەاتر فەستيۆالىنە, تۇركيا رەسپۋبليكاسى, ترابزون قالاسىنداعى ححIV حالىقارالىق «Karadeniz» فەستيۆالىنە قاتىسۋدى, سونىمەن قاتار گرۋزيا, بولگاريا, تۇركيا ەلدەرىنە جانە وتانىمىزدىڭ اباي, اقتوبە, اقمولا, تۇركىستان وبلىستارىنا گاسترولدىك ىسساپارعا بارۋدى كوزدەپ وتىر.
سونداي-اق الداعى قازان ايىندا قۋىرشاق ونەرىنىڭ كوركەمدىك-ەستەتيكالىق ىزدەنىسى ارقىلى تەاتر جانرىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ, شىعارماشىلىق ونەر وردالارىمەن حالىقارالىق دەڭگەيدە كاسىبي بايلانىستى دامىتۋ, فەستيۆال كەڭىستىگىن كەڭەيتۋ, شىعارماشىلىق يەلەرىنىڭ كاسىبي جانە ورىنداۋشىلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءىى حالىقارالىق «اlmaty puppet festival» قۋىرشاق تەاترلار فەستيۆالىن وتكىزۋ جوسپاردا بار. فەستيۆالعا گرۋزيا, تۇركيا, بولگاريا, پولشا, مەكسيكا, رەسەي, تاتارستان, قازاقستان سىندى ەلدەردىڭ ۇزدىك قۋىرشاق ۇجىمدارى قاتىسپاق.
ايتا كەتەيىك, تۇراقتى كورەرمەندەرىن كوڭىلدى ءارى تانىمدىق قويىلىمدارمەن قۋانتىپ كەلە جاتقان قۋىرشاق تەاترىنىڭ ۇجىمى وتكەن جىلى 1200-گە جۋىق سپەكتاكل كورسەتىلىمىن جۇزەگە اسىرىپ, 83 200 كورەرمەندى قامتىعان. تەاتر ۇجىمى جالپى سانى 7600-گە جۋىق الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن, كوپبالالى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارناپ قايىرىمدىلىق نەگىزدە 70 قويىلىم ۇسىندى. سونىمەن قاتار قۋىرشاق تەاترى وتكەن جىلى «قازدار مەن اققۋلار», «ەستە ساقتا, بالاقاي!» «باۋىرساق», «اناسىن ىزدەگەن مامونت» سىندى مەيىرىمدىلىك, باۋىرمالدىق, جاقىن ادامدارعا دەگەن شىنايى ماحاببات, ارمان-ماقساتقا دەگەن ۇمتىلىس سىندى تاقىرىپتاردى كوتەرگەن قويىلىمداردىڭ پرەمەراسىن وتكىزدى. ونەر ورداسىنىڭ بيىلعى جوسپارى دا وسى كورسەتكىشتەردى باسىپ وزىپ, شىعارماشىلىعىن جاڭا قىرىنان دامىتۋ بولىپ وتىر.
قۋىرشاق تەاترى كەيىنگى جىلدارى رەپەرتۋارلىق قورجىنىن زاماناۋي باعىتتاعى تەندەنتسيالاردى قامتىعان تۇپكى سالماعى باسىم, فورماتى وزگە, كۇردەلى دە تىڭ تۋىندىلارمەن تولىقتىرىپ, ءداستۇرلى ۇردىستەن الشاق فيلوسوفيالىق جانە يدەيالىق مازمۇنى كەڭ, ەكسپەريمەنتالدى شىعارمالاردى جارىققا شىعارۋدى قولعا الىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا دا اتالعان ونەر ۇجىمىنان بالا ساناسىنا جارىق بولىپ تۇسەر ساۋلەلى تۋىندىلار كۇتەمىز.
