كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
تيىسىنشە, سوت اكىمشىلىگىنىڭ قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى, اۋداندىق جانە وعان تەڭەستىرىلگەن سوتتاردىڭ كەڭسەلەرى سوت اكىمشىسى بولىپ قايتا قۇرىلدى. دەپارتامەنت ەرەجەسى بەكىتىلىپ, قىزمەتتىڭ نەگىزگى باعىتى سوتتارداعى ۇيىمداستىرۋشىلىق, قارجىلىق جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قىزمەتتەردى اتقارۋ بولىپ بەلگىلەندى. سوت جۇيەسىندە سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋمەن قاتار, سوتتاردىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ دا ماڭىزدى رولگە يە. وسى ورايدا دەپارتامەنتتىڭ قۇزىرەتى كەڭەيىپ, جاۋاپكەرشىلىك بۇرىنعىدان دا ارتا ءتۇستى. قازىرگى تاڭدا سوت ۇدەرىسىن دايىنداۋ جانە ۇيىمداستىرۋ, سۋديالاردىڭ سوت تورەلىگىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ, سوت تاجىريبەسىن تالداۋ, سوتقا تۇسكەن ىستەر بويىنشا ستاتيستيكالىق ەسەپتى قالىپتاستىرۋ, سوت مۇراعاتىنىڭ ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ – قىزمەتىمىزدىڭ نەگىزگى باعىتى. ماقساتىمىز – ازاماتتاردىڭ سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ, سوت جۇيەسىنىڭ اشىقتىعى مەن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ.
بۇگىنگى تاڭدا سوتقا جۇگىنگەن ازاماتتارعا ەلەكتروندى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا كەڭىنەن مۇمكىندىك بەرىلگەن. تۇرعىندار سوتقا وتىنىشتەرى مەن ارىز-شاعىمدارىن «سوت كابينەتى», «ە-ءوتىنىش» قىزمەت كورسەتۋ جۇيەلەرى ارقىلى جىبەرە الادى. بۇل سەرۆيستەردىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – ءاربىر ازامات نەمەسە ونىڭ وكىلى وزىنە ىڭعايلى ۋاقىتتا, ۇيىنەن شىقپاي-اق سوتقا تالاپ-تىلەكتەرىن جولداي بەرەدى.
«سوت كابينەتى» ەلەكتروندى سەرۆيسى وتە ىڭعايلى, ول ارقىلى تالاپ قويۋ, شاعىمدار جانە ءوتىنىشحاتتار بەرۋگە, مەملەكەتتىك باج تولەمىن ونلاين جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. سونىمەن بىرگە ەلەكتروندى سوت قۇجاتتارىن قاراۋعا, ساقتاۋعا, جۇكتەۋگە جانە تالاپ قويۋ تۋرالى اقپاراتتاردى, ءىستىڭ قارالۋ ديناميكاسىن, بەينەماتەريالداردى كورۋگە, اپەللياتسيالىق شاعىم, جەكە شاعىم, قاداعالاۋ تارتىبىمەن سوت اكتىسىن قايتا قاراۋ تۋرالى ءوتىنىشحات, جاڭادان اشىلعان ءمان-جايلار بويىنشا سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ جانە تاعى باسقا تالاپ-وتىنىشتەرمەن جۇگىنۋگە بولادى. بۇگىندە قىزىلوردا سوتتارىندا ەلەكتروندى سەرۆيستى قولدانۋ تاجىريبەسى دۇرىس جولعا قويىلىپ, كوپشىلىك اراسىندا كەڭ قولدانىسقا يە بولىپ, ازاماتتاردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ, سوت قىزمەتىنە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرىپ وتىر.
كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋى ءومىر ءسۇرۋ سالتىمىزعا وزگەرىس ەنگىزدى. سول ۋاقىتتا سوت وتىرىستارىنا قاشىقتان قاتىسۋ تاجىريبەسى قالىپتاستى. سودان بەرى سوت وتىرىستارىنا ونلاين تۇردە قاتىسۋ ماسەلەسى ءالى كۇنگە دەيىن وزەكتىلىگىن جويماي, ازاماتتارعا وڭتايلى جاعداي قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا سوت وتىرىستارىنا قاشىقتىقتان قاتىسۋ مۇمكىندىگى بەرىلگەن. قازىرگى تاڭدا ازاماتتار سوت وتىرىسىنا كەلىپ قاتىسادى, سوتقا كەلۋ مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا, ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ جانە باسقا دا ەلەكتروندى تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن ونلاين تۇردە قاتىسا الادى.
ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا سوت وتىرىستارى وتكىزىلەتىن زالداردىڭ بارلىعى زامان تالابىنا ساي تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان. سوت ۇدەرىستەرى تۇگەلدەي اۋديو-بەينە جازبا قۇرىلعىلارىن قولدانۋ ارقىلى وتكىزىلەدى. بۇل سوت ۇدەرىستەرىنىڭ اشىق ءارى ءادىل وتۋىنە جانە بۇرمالاۋشىلىققا جول بەرىلمەۋىنە ىقپال ەتەدى. جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ كومەگىمەن سوت قىزمەتى اشىق, جەدەل, قولجەتىمدى بولا ءتۇستى.
بۇگىندە ىستەردىڭ كوپشىلىگى سوتقا ەلەكتروندى فورماتتا تۇسەدى. نەگىزىنەن الەمدەگى دامىعان ەلدەردىڭ كوبىندە ىستەر سوتقا قاعاز جۇزىندە ەمەس, ەلەكتروندى تۇردە جولدانادى. ازاماتتىق ىستەر بويىنشا سوت بۇيرىعىن شىعارۋ تۋرالى ارىزدار, جەڭىلدەتىلگەن ءىس جۇرگىزۋ بويىنشا ارىزداردى قاراۋ ەلەكتروندىق نىسانعا كوشىرىلگەن. قازىرگى تاڭدا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا «تورەلىك» اقپاراتتىق جۇيەسىمەن ۇيلەستىرىلگەن «ەلەكتروندىق قىلمىستىق ءىس» جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. بۇل قىلمىستىق ىستەر بويىنشا سوت ءوندىرىسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن, ياعني قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تىركەۋدەن باستاپ, سوت ۇكىمىنىڭ شىعارىلۋىنا دەيىن تسيفرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. سونىمەن قاتار اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەر دە ەلەكتروندى فورماتتا ءتۇسىپ جاتىر.
ىستەردىڭ باسىم بولىگى ەلەكتروندى تۇردە تۇسۋىنە بايلانىستى ەلەكتروندى سوت زالدارى جاساقتالعان. سوت جۇيەسىندەگى ەلەكتروندىق نىساننىڭ ەرەكشەلىگى – اقپاراتتىق جۇيە ىستەردى تسيفرلىق نىساندا ساقتايدى جانە جوعارى دەڭگەيلى قاۋىپسىزدىككە يە. بارلىق ۇدەرىستىك قۇجاتتار ەلەكتروندىق كارتوچكادا ساقتالادى, سوت اكتىلەرى سوتتىڭ بازاسىنا دەر كەزىندە سالىنادى. بۇل جاڭاشىلدىق سوت جۇيەسى مەن تۇرعىندار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاساپ وتىر.
قىزىلوردا سوتتارىندا سۋديالار مەن مامانداردىڭ كەدەرگىسىز قىزمەت اتقارۋىنا بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. زاماناۋي ۇلگىدەگى كومپيۋتەرلەر ىسكە قوسىلىپ, سوت عيماراتتارى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن جانە جيھازدارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. كەلۋشىلەر ءۇشىن كۇتۋ زالى, جۇمىس جاساۋ سەكتورى, اقپارات ورتالىعى, ادۆوكاتتار مەن مەدياتورلار ورنى, سوتتاردىڭ كىرىس كەڭسەسى جۇمىس ىستەيدى. كۇتۋ زالىندا بەينەروليكتەر كورسەتىلىپ تۇرادى. سول ارقىلى تاتۋلاسۋ كەلىسىمدەرىنىڭ ماڭىزدىلىعى, مەملەكەتتىك باج الىمدارى, وبلىستىق جانە اۋداندىق سوتتاردىڭ باسشىلىعىنىڭ جەكە قابىلداۋ كۇندەرى تۋرالى مالىمەتتەرمەن, تالاپ قويۋ ۇلگىلەرىمەن جانە سوت جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى اقپاراتتارمەن تانىسۋ مۇمكىندىگى بار.
بۇگىندە حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋعا دا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا وبلىستىق سوتتىڭ رەسمي سايتى جۇمىس ىستەپ تۇر. سايتتا حالىققا قاجەتتى مالىمەتتەر, زاڭ نورمالارى, سوتتاردىڭ بايلانىس تەلەفوندارى مەن ەلەكتروندى پوشتاتالارى, وبلىس سوتتارىنىڭ قاراعان ىستەرى بويىنشا سوت زالىنان بەرىلەتىن اقپاراتتار ورنالاستىرىلعان. سونىمەن قاتار قۇقىقتىق ناسيحات جۇمىسىن جۇرگىزۋ, كەرى بايلانىس ورناتۋ ماقساتىندا «قىزىلوردا سوتتارى» اتاۋىمەن Facebook, Instagram, Telegram الەۋمەتتىك جەلىلەرى مەن Youtube ارنالارى جۇرگىزىلىپ وتىرادى. وندا حالىقتى سوت جۇيەسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستىرۋ, زاڭدارعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى ءتۇسىندىرۋ باعىتىنداعى اقپاراتتار جاريالانىپ, اۋداندىق جانە وعان تەڭەستىرىلگەن سوتتاردا وتكىزىلگەن ءىس-شارالار مەن سوت جۇيەسىنىڭ سان تارماعىن قامتيتىن زامانۋي فورماتتاعى بەينەروليكتەر ورنالاستىرىلادى.
وتكەن كۇندى قاستەرلەۋ ەل بىرلىگىن نىعايتادى, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن جالعاستىرادى. قازىرگى كۇنى قولدانىسقا ەنگەن قازاقتىڭ داۋ شەشۋ ونەرىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر. قازاق بيلەرىنىڭ تورەلىك ايتۋ ءداستۇرىن جالعاستىرۋشى – بۇگىنگى سوت بيلىگى ازاماتتاردى تاتۋلاستىرۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. وسى ورايدا, تاريحىمىز ۇمىتىلماسىن دەگەن نيەتپەن وبلىستىق سوتتىڭ عيماراتىنا بيلەردەن باستاپ, بۇگىنگى سوت جۇيەسىنە دەيىنگى تاريحتى قامتيتىن, تاربيەنىڭ ورتالىعى بولاتىن مۇراجاي اشىلدى.
سوت اكىمشىلىگى دەپارتامەنتى ارقاشان دا قوعامدىق جۇمىستان قول ۇزگەن ەمەس. سوت قىزمەتكەرلەرى اراسىندا زياتكەرلىك جانە شىعارماشىلىق سايىستار ۇنەمى وتكىزىلىپ تۇرادى. دەپارتامەنت قىزمەتتە ۇيىمداستىرۋشىلىعىمەن ەرەكشەلەنىپ, ۇلتتىق تاربيە مەن قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن قوعامدىق ءىس-شارالاردى جۇيەلى وتكىزىپ, الدىڭعى لەكتە كەلە جاتقان قۇرىلىمداردىڭ ءبىرى دەپ سەنىممەن ايتا الامىز. ەندىگى جەردە بۇل جەتىستىكتەرمەن شەكتەلىپ قالماي, الدىمىزدا تۇرعان مەجەلەرىمىزدى ءوز دارەجەسىندە جۇزەگە اسىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. ولاردى ورىنداۋعا تاجىريبەمىزدى, كۇش-جىگەر مەن ءبىلىمىمىزدى ارنايمىز. ەڭ باستى مۇرات – ازاماتتاردىڭ سەنىمى مەن قوعامدىق ءتارتىپتىڭ ساقتالۋى.
ساعاتبەك سۇلەيمەن,
سوت اكىمشىلىگى قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى
