پىكىر • 20 ناۋرىز, 2024

جامان ادەتتەن تىيىلعان ءجون

240 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مۇنايشىلار ولكەسى اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتقا قاۋىپ توندىرەتىن بەس كەسەلمەن كۇرەسۋدىڭ ءمان-ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە توقتالدى. راس, داستۇرگە اينالعان القالى جيىندا ءبىراز پايىمدى وي ايتىلىپ, كەلەلى باستامالار كوتەرىلدى. اسىرەسە مەملەكەت باسشىسى تىزبەكتەگەن وسى كەسەلدەرگە ەرەكشە توقتاۋدى ءجون سانادىق. ويتكەنى جاقسىلىققا جەتەمىز دەسەك, جاعىمسىز ادەتتەردەن ارىلۋىمىز كەرەك.

جامان ادەتتەن تىيىلعان ءجون

«جاقسىدان ۇيرەنىپ, جاماننان جيرەنە ءبىلۋىمىز قاجەت. ياعني شىن مانىندە وزىق ۇلت بولۋ ءۇشىن جاقسىلىققا ۇمتىلۋمەن قاتار, ەلى­مىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە كەدەرگى بو­لاتىن جامان ادەت, جا­عىمسىز قىلىق جانە قاۋىپتى كە­سەلدەن قۇتى­لۋىمىز كەرەك», دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىنىڭ وكىلى رەتىندە پرە­زي­­دەنت­تىڭ بۇل پىكىرىن تولىعىمەن قول­داي­مىن.

بىرىنشىدەن, قازىر ەسىرتكى ساۋداسى, اتاپ ايتقاندا سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ اينالىمى بەلەڭ الىپ تۇر. مەملەكەت باسشىسى ايت­قانداي, تەك بىلتىر ەسىرتكىگە قا­تىستى 7,5 مىڭنان اسا قىلمىس انىقتالدى. زاڭسىز اينالىمنان 41 توننا ەسىرتكى الىندى. استانا مە­ديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى بولا­شاق دارىگەرلەردى دايارلايتىن ءبىلىم ورداسى بولعاندىقتان بۇل كەسەلدىڭ قانشالىقتى زيان ەكەنىن جاقسى بىلەدى ءارى بۇل باعىتتاعى پروفيلاكتيكالىق اعارتۋ جۇمىس­تا­رىن بەلسەندى جۇرگىزىپ جاتىر. وكىنىشتىسى, ناشاقورلىق – جاس ۇرپاقتىڭ اراسىندا تەز تارالىپ جاتقان قاۋىپتى ىندەتتىڭ ءبىر ءتۇرى. سول سەبەپتى ونى ەڭ اۋىر قىلمىسقا تەڭەستىرۋ قاجەت دەگەن باستاما قۇپ­تارلىقتاي.

ەكىنشىدەن, قۇرىلتايدا مەم­لەكەت باسشىسى تۇتاستاي حالقى­مىز­دىڭ بولاشاعىنا وراسان زور زيان كەلتىرىپ جاتقان ۆەيپ ماسەلەسىن تاعى ءبىر مارتە كوتەردى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن پارلامەنتتە ۆەيپتەردى ەلىمىزگە اكەلىپ, ونى ءوندىرىپ تاراتقان ادامداردى قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. وسى امال سانگە اينالعان قاۋىپتى ءۇردىستى شەكتەپ, بەتىن قايتارادى دەگەن ۇمىت­تەمىز.

ۇشىنشىدەن, ادام اعزاسىنا زيان تاعى ءبىر وعاش ادەتتىڭ ءبىرى – ناسىباي اتۋ. ونىڭ قۇرامىندا ءتۇرلى دەرتتى, مىسالى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى قوزدىراتىن زاتتار بار. شىندىعىنا كەلگەندە, اتالعان زاتتى پايدالانىپ, جەر-دۇنيەنى لاس­تاۋ­دى اتا داستۇرگە بالاۋ قي­سىنسىز. سوندىقتان بۇل كورى­نىس­تى تەجەۋ قاجەت.

تورتىنشىدەن, قازىر لۋدومانيا قوعامنىڭ باس اۋرۋىنا اينالىپ وتىر. ەلىمىزدە قانشاما ازامات بار جيناعان قاراجاتى مەن تاپقان-تايانعانىن قۇمار ويىندارعا جۇمساپ, ءتىپتى وسى ماقساتتا كرەديت الىپ جاتقاندار دا بار. بۇل سۇمدىق جاعداي. راسىمەن دە لۋدومانيا – بەيبىت كۇندە ەلدىڭ شىرقىن بۇزىپ وتىرعان قاتەر. مۇنىڭ سالدارىنان زاڭدى بۇزىپ, قىلمىسقا بارىپ وتىرعان ازاماتتار جەتەرلىك. وسى دەرتتىڭ ءسۋيتسيدتىڭ ارتۋىنا دا سەپ بولىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. قىنجىلتاتىنى ونلاين-ويىندار با­لالاردىڭ ەرمەگىنە اينالىپ با­رادى. پرەزيدەنت ۇكىمەتكە لۋدومانيامەن كۇرەسكە قاتىستى جوسپار قابىلداۋدى تاپ­سىرعان بولاتىن. وسىلايشا, قۇمار ويىندارعا زاڭ جۇزىندە شەكتەۋ قويىلماق.

بەسىنشىدەن, قوعامدا اگرەس­سيانىڭ كۇشەيىپ بارا جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بوتەن ادامعا ءتىل تيگىزىپ, ار-نامىسىن تاپتاۋ, ءتىپتى جۇدىرىعىن الا جۇگىرۋ ۇي­رەنشىكتى قۇبىلىسقا اينالدى. قوعامدىق كولىك پەن جەدەل جاردەم جۇرگىزۋشىلەرىنە قاتى­گەز­دىك تانىتۋ, اسىرەسە مەديتسينا قاۋى­مىن الاڭداتىپ وتىرعانى راس. پرە­­زيدەنتىمىزدىڭ بۇل ماسەلەگە دە نازار اۋدارۋى ءبىزدى قۋانتتى. ياعني قوعامدا ءتارتىپ ورناپ, زاڭنىڭ سالتانات قۇراتىنىنا سەنىم مول.

«بەس نارسەدەن قاشىق بول, بەس نارسەگە اسىق بول» دەپ ۇلى حاكىم اباي ايتقانداي, جوعارىدا تىزىلگەن ماسەلەلەردى جونگە كەلتىرىپ, جولعا قويساق تاۋەلسىزدىگىمىز تۇعىرلى, ەلدىگىمىز عۇمىرلى بولادى دەگەن ويدامىن.

 

كامالجان نادىروۆ,

استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتور 

سوڭعى جاڭالىقتار

«سپارتاك» تاعى دا جەڭىلدى

سپورت • بۇگىن, 11:55

بۇگىن اۋا رايى قانداي بولادى؟

اۋا رايى • بۇگىن, 10:42

جاڭا جوبا – قوعام تالقىسىندا

رەفورما • بۇگىن, 09:20