- باقىتجان اسەمبەك ۇلى, اڭگىمەمىزدى كولىكتەگى پد قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارى قانداي دەگەن ساۋالدان باستاساق؟
- بارشاڭىزعا ءمالىم, ءىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتى قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. قازىرگى تاڭدا, دەپارتامەنتءتىڭ قىزمەت كورسەتۋ اۋماعىنداعى تەمىر جول تورابىنىڭ ۇزىندىعى 21 مىڭ شاقىرىمنان اسادى. رەسپۋبليكامىزدا 20 اۋەجاي, 1047 جولاۋشىلار مەن جۇك تاسىمالداۋعا ارنالعان ستانتسيالار جانە 305 تەمىرجول ۆوكزالدارى بار. كولىك پوليتسەيلەرى وسى اۋماقتا قىزمەت ەتەدى. جالپى, قىلمىسپەن كۇرەسۋ, الدىن الۋ, قىلمىستاردى ءىزىن سۋىتپاي اشۋ – قىزمەتىمىزدىڭ ەڭ وزەگى دەسەك بولادى. سونىمەن قاتار قۇقىقبۇزۋشىلىققا مۇلدەم توزبەۋشىلىك قاعيداتىن قالىپتاستىرۋ, زاڭعا قايشى ارەكەتتەر مەن قىلمىس جاساعانى ءۇشىن جازانىڭ بۇلتارتپاستىعىن ىسكە اسىرۋ زور باسىمدىققا يە. بۇل باعىتتا دەپارتامەنت وزگە قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارىمەن ءوزارا ءتيىمدى ءارى ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋدە.
- كولىك وبەكتىلەرىندە ءجيى جاسالاتىن قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ايتساڭىز؟
- جاسالاتىن قىلمىستاردىڭ باسىم كوبى - بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋمەن بايلانىستى. ءوزىڭىز بىلەسىز, ۆوكزالدار مەن پوەزداردا ادامدار لەگى كۇنى-ءتۇنى تولاستامايدى. ماسەلەن, 2023 جىلى تەمىرجول جانە اۋە كولىگىن پايدالانعان 33 ملن استام ازاماتتىڭ قاۋىپسىزدىگى قامتاماسىز ەتءىلدى. كوپ جاعدايدا, ۇرلىقتار جولاۋشىلاردىڭ ءوز م ۇلىكتەرىنە سالعىرت قاراۋى سالدارىنان ورىن الادى. سوندىقتان ازاماتتاردىڭ كوپشىلىك شوعىرلانعان جەرلەردە ءوز زاتتارىنا وتە مۇقيات بولعاندارى ابزال.
- جىلجىمالى قۇرامنان زاتتاردى توپ بولىپ ۇرلاۋ, بۇزاقىلىق, ەسىرتكى زاتتارىن زاڭسىز تاسىمالداۋ بويىنشا فاكتىلەر ورىن الدى. ناقتى مىسال كەلتىرسەڭىز؟
- ايتالىق, پاۆلودار وبلاسىنداعى زاۋىتتان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جونەلتىلگەن جالپى سالماعى 370 توننادان اساتىن فەرروقورىتپا ء ونىمىن ۇرلاعان قۇرامىندا 5 ادامى بار قىلمىستىق توپ ۇستالدى. كەلتىرىلگەن زالال 374 ملن تەڭگە.
قاراعاندىدا تەمىر جولدىڭ ۇستىڭگى قۇرىلىسى ماتەريالدارىن ۇرلاۋمەن اينالىسقان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ ۇستالدى. ولار 83 ملن تەڭگە شىعىن كەلتىرگەن. استانا اۋەجايىندا جولاۋشىلاردىڭ جۇك سومكەلەرىنەن 15 ملن تەڭگە اقشا جىمقىرعان 6 ادام ۇستالدى. جوعارىدا اتالعان قىلمىستىق ىستەرءدىڭ بارلىعى سوتتا قارالۋدا.
- عاسىر دەرتىنە اينالعان ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارىڭىز ناتيجەسىز ەمەس شىعار؟
- وتكەن جىلى دەپارتامەنت پەن ونىڭ جەلىلىك بولىنىستەرىنىڭ بىرلەسە جاساعان ءىس-قيمىلدارىنىڭ ارقاسىندا ەسىرتكى قىلمىسىنا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 400-دەن استام فاكتىسى انىقتالىپ, 430 كگ-عا جۋىق ءارتۇرلى ەسىرتكى زاتتارى تاركىلەندى. سونداي-اق ەسىرتكى كونترابانداسىنىڭ 6 فاكتىسىنە توسقاۋىل قويىلدى.
مىسالى, جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا وزبەكستاننىڭ 25 جاستاعى ازاماتى ۇستالىپ, ودان جالپى سالماعى 4,88 گرامم بولاتىن «مەفەدرون» ەسىرتكى زاتى سالىنعان 11 بۋما تابىلىپ, تاركىلەندى. تەكسەرۋ كەزىندە قۇقىقبۇزۋشىنىڭ ەسىرتكى جاسىرۋشى-كۋرەر ەكەندىگى جانە Telegram-چاتتاعى توپ باسشىسىنان ەسىرتكى زاتتارى جاسىرىلعان كوورديناتتاردى الىپ, ولاردى اقتوبەدە تاراتىپ جۇرگەنى انىقتالدى. سوت ۇكىمىمەن شەتەلدىك ازامات 10 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلدى.
- ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تاعى دا قانداي ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى؟
- ەءلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ءوزىن قاۋىپسىز سەزىنۋى ءتيىس. وسىعان سايكەس, كولىك پوليتسەيلەرى «قۇقىقتىق ءتارتىپ», «قاۋىپسىز ۆوكزال», «تەمىر جول-قاۋىپتىلىگى جوعارى ايماق!» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار اياسىندا تەمىر جول جيەگىندە ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىمەن جيىندار, ال ستۋدەنتتەر اراسىندا لەكتسيالار ۇدايى وتكىزەدى. قايعىلى وقيعالاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇمىستار «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق-مەن بىرلەسە وتىرىپ جۇرگىزىلەدى. سوعان قاراماستان, تەمىر جول جاراقاتىن الۋ فاكتىلەرى ءالى دە ازايماي تۇر. ءار ادام ءوز ءومىرى ءۇشىن جاۋاپتى دەيمىز. وكىنىشكە قاراي, كوپتەگەن ازاماتتار تەمىر جولداردى بەلگىلەنبەگەن جەردەن كەسىپ وتۋگە بەيىم. جازدى كۇندەرى بالالار, شويىن جولعا شىعىپ وينايدى. قۇلاققاپ كيگەن كەيبىر جاستار پوەزدىڭ دابىلىن ەستىمەۋى سالدارىنان جازىم بولعان. ارينە, تىيىم سالىنعان جەرلەردەن وتكەن ازاماتتار ءتيىستى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. الايدا, بۇل وزەكتى ماسەلەنى ايىپپۇل سالۋ ارقىلى تۇبەگەيلى شەشۋ مۇمكىن ەمەس. قايعىلى وقيعا بولماسىن دەسەك, قاۋىپتى ايماقتاردا ءجۇرىپ-تۇرۋ ەرەجەلەرىن قاتاڭ ساقتاۋ قاجەت.
- بۇگىنگى كۇنى ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە قويىلىپ وتىرعان تالاپتار قانشالىقتى پارمەندى دەپ ويلايسىز؟
-«ەلىمىزدە «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتىن ءبىرجولا ورنىقتىرۋدا پوليتسيا ايرىقشا ءرول اتقارادى. پوليتسيا قاشاندا حالىققا ۇلگى-ونەگە بولۋى كەرەك. سوندا عانا جۇرت پوليتسياعا سەنەدى, ونى قورعان كورەدى», دەدى پرەزيدەنتىءمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ. بۇل ءاربىر پوليتسەيگە ارتىلعان وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترى, پوليتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى ەرجان سادەنوۆتىڭ باستاماسىمەن اۋقىمدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. باستى ماقساتىمىز – زاڭ مەن ءتارتىپتىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. وركەنيەتتى ەلدەر ەكونوميكالىق قاتىناستاردى رەتتەۋمەن قاتار, ەل زاڭدارىنىڭ ورىندالۋىنا دا ايرىقشا كوڭىل بولەدى. ويتكەنى, قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن تەمىردەي ءتارتىپ قانا ەلدى وركەندەتۋدىڭ نەگىزى. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋدىڭ باستى شارتى دا وسى.
- ءسىز ءىىو-دا ۇزاق جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان كاسىبي مامان, بىلىكتى باسشى رەتىندە ازاماتتاردىڭ پوليتسەيلەرگە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋدىڭ العىشارتتارى قانداي دەپ ويلايسىز؟
- ەڭ الدىمەن, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرى زاڭ تالاپتارىن مۇلتىكسىز ورىنداۋلارى ءتيىس. ازاماتتىق قوعامنىڭ پوليتسياعا دەگەن سەنىمءى ساقشىلاردىڭ ادال قىزمەتى, كاسىبيلىگى, جەكە قۇرام اراسىندا ءتارتىپتى نىعايتۋ جانە جەمقورلىقتى جويۋ ارقىلى ارتادى.
سەرۆيستىك پوليتسيا – بۇل پوليتسيا قىزمەتىندەگى كليەنتكە باعدارلانعان ءتاسىل. بىلايشا ايتقاندا, پوليتسياعا جۇگىنگەن ءاربىر ادامعا زاڭدى, ۋاقتىلى, سىپايى ءارى ساپالى قىزمەت كورسەتۋدىڭ كەپىلى دەگەن ءسوز. دەمەك, حالىققا بيلىك وكىلى عانا ەمەس, سەنىمدى كومەكشى رەتىندە دە كوزقاراس قالىپتاستىرۋ قاجەت. ءىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتىءنىڭ ءتيىمدىلىگى ارتقان سايىن پوليتسەيلەرءدىڭ دە ابىروي-بەدەلءى بيىكتەي تۇسەدى.
بىرىڭعاي اقپاراتتىق كەڭىستىك قۇرىپ الماي قوعام مەن پوليتسيا ديالوگىن جولعا قويۋ مۇمكىن ەمەس. قازىرگى كۇنى بارلىق كولىك وبەكتىلەرىندە QR-كودتار ورنالاستىرىلعان, سولار ارقىلى ازاماتتاردىڭ 83% كولىك پوليتسياسىنا سەنەتىندەرىن كورسەتتى. بۇعان قوسا, ازاماتتار كولىك پوليتسياسىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزەدى. كەيىنگى ۋاقىتتا دەپارتامەنتكە ارنايى كەلىپ, قىزمەتكەرلەرگە شىنايى العىستارىن ايتىپ جاتقان ازاماتتاردىڭ سانى كوبەيدى. وسىنىڭ ءوزى-اق پوليتسيا بەدەلىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن اڭعارتادى. الداعى كەزەڭدەردە دە ءبىلىم-بىلىكتىلىگىمىز بەن بارلىق كۇش-جىگەرىءمىزدى ەل يگىلىگىنە جۇمساپ, وڭتايلى شەشىمدەر قابىلدايتىن بولامىز.
- پولكوۆنيك مىرزا, ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي وقىرمانعا ايتار اق تىلەگىڭىز بار ما؟
- جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋدىڭ باسى سانالاتىن ءاز-ناۋرىز مەيرامى قۇتتى بەرەكەلى بولسىن! ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىندە بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, شاڭىراقتارىڭىزعا شاتتىق تىلەيمىن.
ەلىمىز امان, ۇلىس وڭ, اق مول بولسىن!
سۇحباتتاسقان ءلاززات نۇرمۇقان
