ءوندىرىس • 04 ناۋرىز, 2024

قارماقشىداعى قۇس فابريكاسى

300 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بىلتىر جىل سوڭىندا قارماقشى اۋدانىندا قۇس فابريكاسى ىسكە قوسىلىپ, وبلىستا تاعى ءبىر ءوندىرىس ورنى پايدا بولدى. ەلىمىز بويىنشا قۇس ەتى باعىتىندا وتىزعا جۋىق فابريكا بار ەكەن. ال ايماقتاعى وسىنداي العاشقى ءوندىرىس ورنى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرمەك.

قارماقشىداعى قۇس فابريكاسى

بۇرىندارى سىر بويىندا ءوندىرىس ورنىنىڭ ساناۋلى ەكەنىن ەكىنىڭ ءبىرى ايتاتىن. مۇنىڭ زاردابى نەگىزگى تابىس كوزى – مۇناي قورى سارقىلا باستاعاندا بايقالدى. جان-جاقتىڭ ءبارى ىندەتتەن ۇركىپ, قاقپاسىن قىمتاي جاپقان كورو­ناۆيرۋس پاندەمياسى كەزىندە دە ءوزى وندىرمەگەننىڭ وزگەگە كىرىپ­تار بولاتىنى تاعى ەسىمىزگە ءتۇس­تى. سونداي ساتتە الەۋمەتتىك ماڭى­زى بار دەپ تانىلعان 19 ءتۇر­لى ازىق-ت ۇلىك تاۋارىنىڭ ىشىن­دە تەك كۇ­رىش پەن تۇز عانا جەرگى­لىكتى ءونىم ەكەنىن بىلگەندەر شارا­سىز­دىقتان باس شايقاعان. وسى­دان دا بولار, جەرگىلىكتى كاسىپ­كەر نۇرلان ىزدىباەۆ ءتۇرلى سەبەپپەن قۇرىلىسى ىركىلگەن جوبانى جالعاستىرعاندا اۋىل شارۋاشىلىعىندا مول تاجى­ريبە جيناعان ازاماتتىڭ جاڭا سالانى مەڭگەرىپ كەتۋىنە تىلەكشىلەر كوپ بولىپ ەدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلعى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونومي­كا­لىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا ەلىمىزدە ساپالى ەت, ءسۇت, استىق ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋعا باعىتتالعان جوبالارعا باسىمدىق بەرىپ, قۇس فابريكالارىن, كوكونىس قويمالارىن, ەت ونىمدەرىن شىعارا­تىن كاسىپورىن اشۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن تاپسىرعان بولاتىن. مىسالى, وسى قىزىلوردا وب­لى­­سىنىڭ تۇرعىندارى جىلىنا 14,1 مىڭ توننا قۇس ەتىن پاي­دا­­لا­نادى ەكەن. وسىعان دەيىن ونىڭ بارلىعىن سىرتتان الىپ كەل­دىك. بىلتىر جىل سوڭىنان بەرى قار­ماق­شىداعى قۇس فابريكاسى ارقى­لى ايماق جۇرتى جەرگىلىكتى ونىمگە قول جەتكىزە باستادى.

جالپى, 3 ملرد تەڭگەگە ىسكە اس­قان جوبانىڭ باستاپقى 456 ملن تەڭگەسى «بايقوڭىر» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنان ءبولىنىپتى. كاسىپكەر فابريكا­نى جابدىقتاۋعا «اگرارلىق نە­سيە كورپوراتسياسىنان» 880 ملن تەڭ­گە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ال­عان. جەرگىلىكتى اكىمدىك تە كومەگىن اياپ قالعان جوق, يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا رەسپۋب­ليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 443,2 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, ءوندىرىس ورنىنىڭ ينجەنەرلىك ينفرا­قۇرىلىمى جاساقتالدى. 

كاسىپكەر ءوندىرىس ورنىن اشۋ ارقىلى تۋعان توپىراعىن تۇلەتىپ,  جەرلەستەرىن جۇمىسپەن قامتۋدى كوزدەگەنىن ايتادى.

«ولارعا جۇمىس تاۋىپ, بالا-شاعالارىن اسىراۋعا مۇمكىندىك جاساۋدان سىرتتاپ قالسام, ازامات­­تىعىما سىن بولار ەدى. سول سە­بەپتى فابريكانى ءوزىمنىڭ تۋىپ-وسكەن اۋىلىما سالۋدى ءجون كور­دىم. وسى كۇنى جەرلەستەر جاردە­مىمەن قولعا العان ءىستىڭ بارىسىنا جۇرت ريزالىق تانىتىپ جاتىر. اماندىق بولسا, الدا تالاي جوسپار بار», دەيدى كاسىپكەر. 

قۇس فابريكاسى جوباسىنا 3 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىن­عان. سىيىمدىلىعى 60 000 قۇسقا ارنالعان 6 بورداقىلاۋ, ينكۋبا­تسيا­لىق, سويۋ, قالدىقتاردى وڭدەۋ تسەح­تارى جانە اكىمشىلىك عيمارا­تى بار ءوندىرىس ورنىندا 2023 جىل­دىڭ قازانىندا ينكۋباتوردان العاش­قى 57 000 بالاپان شىعىپ, بوردا­قىلاۋ تسەحىنا جىبەرىلدى. تەز جەتىلەتىن برويلەر تۇقىمداس قاناتتىلار قاراشانىڭ ورتاسىنان باستاپ پىشاققا ءىلىندى. وسىلايشا, العاشقى 4 كۇندە 10 توننادان اس­تام ءونىم دايىندالىپتى. الداعى ۋاقىتتا تولىق ىسكە قوسىلعاندا 42 كۇندىك تاۋىقتىڭ تازا سالماعى 2,2-2,5 كەلىگە جەتەدى. سول كەزدە تاۋ­لىگىنە 13-14 توننا ءونىم شىعارا باستايدى. 

قازىر ءسىز بەن ءبىز الىپ جۇرگەن تاۋىق ەتىنىڭ دەنى مۇزداتىلعان. وسىنى كوتەرىپ جۇرگەن ماماندارعا سەنسەك, تاۋىق ەتى -40°س-تا قۇرامى مەن ماڭىزىن جويادى ەكەن. سون­دىقتان فابريكادا جەرگىلىكتى ءونىم­نىڭ تۇتىنۋشىعا قۇنارى مەن بالعىندىعىن ساقتاي وتىرىپ, سال­قىنداتىلعان كۇيدە جەتۋى قاداعا­لانىپ وتىر. 

بۇگىندە مۇنداعى 90-نان استام جۇمىسشىنىڭ كوپشىلىگى اقتوبە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى بولسا, اقجار مەن جوسالى كەنتىنەن كەلەتىن بريگادالار دا بار. بارلىق تسەح تولىق جۇمىسقا قوسىلعاندا ءوندىرىس ورنىندا جۇمىس ىستەيتىندەر سانى 120-دان اسپاق.

جاڭا جوبانى جەتىلدىرە ءتۇسۋدىڭ جوسپارى كوپ. سونىڭ ءبىرى – اقتوبە اۋىلى مەن قىزىلوردا قالاسىنان قۇراما جەم زاۋىتىن سالۋ. قازىر وسى باستاما سوڭىندا جۇرگەن كاسىپكەر مۇنداي زاۋىت وسى سالادا جۇرگەن ايماق كاسىپكەرلەرىنە دە ءتيىمدى بولارىن ايتادى. ءوڭىر ءۇشىن تىڭ كاسىپ باستاعان كاسىپكەر جەرگىلىكتى ازاماتتاردى قۇس شارۋا­شىلىعىنىڭ قىر-سىرىنا قانىقتىرۋ ءۇشىن سىرتتان ماماندار شاقىرىپتى. استانا قالاسى مەن اتىراۋ, پەتروپاۆل وبلىستارىنان كەلگەن تەحنولوگ, ۆەتەرينار-دارىگەر, ۆەتەرينار-تەحنيكتەر جەرگىلىكتى مامانداردى جاڭا ىسكە باۋلىدى. جالپى, كوپشىلىگىمىز قۇس باققاندى وڭاي كورەتىنىمىز راس. شىن مانىندە ولاي ەمەس, ارينە. جانىڭدى سالىپ ىستەمەسەڭ قاي كاسىپتىڭ دە كوگەرمەيتىنى انىق.

فابريكادا بالاپاننىڭ ءوسىپ جەتىلۋىنە قاراي اۋا تۇراقتىلىعى, تەمپەراتۋراسى ساقتالىپ, قورەگى, ءۆيتامينى ۋاقتىلى بەرىلىپ وتىرادى. ءوندىرىستىڭ تالاپقا ساي بولۋىن قالاعان كاسىپكەر جۇمىرتقا تاسىمالدايتىن ارنايى كولىك تە الدىردى. 

«الدا تاۋىق ەتىنەن شۇجىق دا­يىندايتىن زاۋىت اشۋ جوسپار­دا بار. سونىمەن قاتار ءونىم قالدىق­تارى, ونىڭ ىشىندە تاۋىق­تىڭ مويىن ەتى مەن ىشكى قۇرىلىسى, سي­راق­­تارى مەن قاناتتارىن جاراتا وتى­رىپ تىڭايتقىش وڭدەۋ دە ويدا ءجۇر», دەيدى كاسىپكەر نۇرلان ىزدىباەۆ.

 

قىزىلوردا وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار