بۇرىندارى سىر بويىندا ءوندىرىس ورنىنىڭ ساناۋلى ەكەنىن ەكىنىڭ ءبىرى ايتاتىن. مۇنىڭ زاردابى نەگىزگى تابىس كوزى – مۇناي قورى سارقىلا باستاعاندا بايقالدى. جان-جاقتىڭ ءبارى ىندەتتەن ۇركىپ, قاقپاسىن قىمتاي جاپقان كوروناۆيرۋس پاندەمياسى كەزىندە دە ءوزى وندىرمەگەننىڭ وزگەگە كىرىپتار بولاتىنى تاعى ەسىمىزگە ءتۇستى. سونداي ساتتە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار دەپ تانىلعان 19 ءتۇرلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارىنىڭ ىشىندە تەك كۇرىش پەن تۇز عانا جەرگىلىكتى ءونىم ەكەنىن بىلگەندەر شاراسىزدىقتان باس شايقاعان. وسىدان دا بولار, جەرگىلىكتى كاسىپكەر نۇرلان ىزدىباەۆ ءتۇرلى سەبەپپەن قۇرىلىسى ىركىلگەن جوبانى جالعاستىرعاندا اۋىل شارۋاشىلىعىندا مول تاجىريبە جيناعان ازاماتتىڭ جاڭا سالانى مەڭگەرىپ كەتۋىنە تىلەكشىلەر كوپ بولىپ ەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلعى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا ەلىمىزدە ساپالى ەت, ءسۇت, استىق ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋعا باعىتتالعان جوبالارعا باسىمدىق بەرىپ, قۇس فابريكالارىن, كوكونىس قويمالارىن, ەت ونىمدەرىن شىعاراتىن كاسىپورىن اشۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن تاپسىرعان بولاتىن. مىسالى, وسى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى جىلىنا 14,1 مىڭ توننا قۇس ەتىن پايدالانادى ەكەن. وسىعان دەيىن ونىڭ بارلىعىن سىرتتان الىپ كەلدىك. بىلتىر جىل سوڭىنان بەرى قارماقشىداعى قۇس فابريكاسى ارقىلى ايماق جۇرتى جەرگىلىكتى ونىمگە قول جەتكىزە باستادى.
جالپى, 3 ملرد تەڭگەگە ىسكە اسقان جوبانىڭ باستاپقى 456 ملن تەڭگەسى «بايقوڭىر» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنان ءبولىنىپتى. كاسىپكەر فابريكانى جابدىقتاۋعا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنان» 880 ملن تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە العان. جەرگىلىكتى اكىمدىك تە كومەگىن اياپ قالعان جوق, يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 443,2 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, ءوندىرىس ورنىنىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى جاساقتالدى.
كاسىپكەر ءوندىرىس ورنىن اشۋ ارقىلى تۋعان توپىراعىن تۇلەتىپ, جەرلەستەرىن جۇمىسپەن قامتۋدى كوزدەگەنىن ايتادى.
«ولارعا جۇمىس تاۋىپ, بالا-شاعالارىن اسىراۋعا مۇمكىندىك جاساۋدان سىرتتاپ قالسام, ازاماتتىعىما سىن بولار ەدى. سول سەبەپتى فابريكانى ءوزىمنىڭ تۋىپ-وسكەن اۋىلىما سالۋدى ءجون كوردىم. وسى كۇنى جەرلەستەر جاردەمىمەن قولعا العان ءىستىڭ بارىسىنا جۇرت ريزالىق تانىتىپ جاتىر. اماندىق بولسا, الدا تالاي جوسپار بار», دەيدى كاسىپكەر.
قۇس فابريكاسى جوباسىنا 3 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. سىيىمدىلىعى 60 000 قۇسقا ارنالعان 6 بورداقىلاۋ, ينكۋباتسيالىق, سويۋ, قالدىقتاردى وڭدەۋ تسەحتارى جانە اكىمشىلىك عيماراتى بار ءوندىرىس ورنىندا 2023 جىلدىڭ قازانىندا ينكۋباتوردان العاشقى 57 000 بالاپان شىعىپ, بورداقىلاۋ تسەحىنا جىبەرىلدى. تەز جەتىلەتىن برويلەر تۇقىمداس قاناتتىلار قاراشانىڭ ورتاسىنان باستاپ پىشاققا ءىلىندى. وسىلايشا, العاشقى 4 كۇندە 10 توننادان استام ءونىم دايىندالىپتى. الداعى ۋاقىتتا تولىق ىسكە قوسىلعاندا 42 كۇندىك تاۋىقتىڭ تازا سالماعى 2,2-2,5 كەلىگە جەتەدى. سول كەزدە تاۋلىگىنە 13-14 توننا ءونىم شىعارا باستايدى.
قازىر ءسىز بەن ءبىز الىپ جۇرگەن تاۋىق ەتىنىڭ دەنى مۇزداتىلعان. وسىنى كوتەرىپ جۇرگەن ماماندارعا سەنسەك, تاۋىق ەتى -40°س-تا قۇرامى مەن ماڭىزىن جويادى ەكەن. سوندىقتان فابريكادا جەرگىلىكتى ءونىمنىڭ تۇتىنۋشىعا قۇنارى مەن بالعىندىعىن ساقتاي وتىرىپ, سالقىنداتىلعان كۇيدە جەتۋى قاداعالانىپ وتىر.
بۇگىندە مۇنداعى 90-نان استام جۇمىسشىنىڭ كوپشىلىگى اقتوبە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى بولسا, اقجار مەن جوسالى كەنتىنەن كەلەتىن بريگادالار دا بار. بارلىق تسەح تولىق جۇمىسقا قوسىلعاندا ءوندىرىس ورنىندا جۇمىس ىستەيتىندەر سانى 120-دان اسپاق.
جاڭا جوبانى جەتىلدىرە ءتۇسۋدىڭ جوسپارى كوپ. سونىڭ ءبىرى – اقتوبە اۋىلى مەن قىزىلوردا قالاسىنان قۇراما جەم زاۋىتىن سالۋ. قازىر وسى باستاما سوڭىندا جۇرگەن كاسىپكەر مۇنداي زاۋىت وسى سالادا جۇرگەن ايماق كاسىپكەرلەرىنە دە ءتيىمدى بولارىن ايتادى. ءوڭىر ءۇشىن تىڭ كاسىپ باستاعان كاسىپكەر جەرگىلىكتى ازاماتتاردى قۇس شارۋاشىلىعىنىڭ قىر-سىرىنا قانىقتىرۋ ءۇشىن سىرتتان ماماندار شاقىرىپتى. استانا قالاسى مەن اتىراۋ, پەتروپاۆل وبلىستارىنان كەلگەن تەحنولوگ, ۆەتەرينار-دارىگەر, ۆەتەرينار-تەحنيكتەر جەرگىلىكتى مامانداردى جاڭا ىسكە باۋلىدى. جالپى, كوپشىلىگىمىز قۇس باققاندى وڭاي كورەتىنىمىز راس. شىن مانىندە ولاي ەمەس, ارينە. جانىڭدى سالىپ ىستەمەسەڭ قاي كاسىپتىڭ دە كوگەرمەيتىنى انىق.
فابريكادا بالاپاننىڭ ءوسىپ جەتىلۋىنە قاراي اۋا تۇراقتىلىعى, تەمپەراتۋراسى ساقتالىپ, قورەگى, ءۆيتامينى ۋاقتىلى بەرىلىپ وتىرادى. ءوندىرىستىڭ تالاپقا ساي بولۋىن قالاعان كاسىپكەر جۇمىرتقا تاسىمالدايتىن ارنايى كولىك تە الدىردى.
«الدا تاۋىق ەتىنەن شۇجىق دايىندايتىن زاۋىت اشۋ جوسپاردا بار. سونىمەن قاتار ءونىم قالدىقتارى, ونىڭ ىشىندە تاۋىقتىڭ مويىن ەتى مەن ىشكى قۇرىلىسى, سيراقتارى مەن قاناتتارىن جاراتا وتىرىپ تىڭايتقىش وڭدەۋ دە ويدا ءجۇر», دەيدى كاسىپكەر نۇرلان ىزدىباەۆ.
قىزىلوردا وبلىسى