كاسىپكەر تاۋاردى «اقسۋات» دەگەن اتاۋمەن ساتىلىمعا شىعارىپتى. جازدا مەملەكەتتىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىپ جاتقان «اۋىل اماناتى» جوباسى تۋرالى اقپاراتتى اۋىل اكىمىنىڭ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ جيىنىنان ەستىپ, قالاي دا قاتىسىپ, ءتاپ-ءتاۋىر مۇمكىندىكتەن قۇر قالماۋدى ويلاپتى. وتباسىمەن ويلاسا كەلە, تاپقان تابىستىڭ باسىن قوسىپ, كاسىپ اشۋدىڭ قام-قارەكەتىنە كىرىسكەن. ارينە, اۋىلدا تۇرعان سوڭ, اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ تۋرالى ويدىڭ ءبىرىنشى كەلەتىنى تۇسىنىكتى. بىراق جوبانى ۇيلەستىرەتىن جاۋاپتى مامانداردان تالاپ-شارتتاردى سۇراستىرا كەلە, مال شارۋاشىلىعىن ەمەس, ونەركاسىپ اشۋ كەرەكتىگىن بىلگەن.
– اكىممەن كەزدەسۋدە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا مەملەكەت 2,5 پايىزبەن نەسيە بەرىپ جاتقانىن بىلدىك. ۇيگە كەلگەن سوڭ, وتباسىمىزبەن قانداي كاسىپ اشساق بولادى دەپ سالالاردى زەرتتەي باستادىق. سودان ش ۇلىق شىعاراتىن تسەح ويىمىزعا كەلە قالدى. شيكىزاتتى, قۇرىلعىلاردى قايدان الامىز دەپ ويلاندىق. وسىنىڭ بارلىعىن سۇراستىرا كەلە قاراساق, تسەح اشۋعا شامامىز كەلەدى ەكەن. بيزنەس جوسپارىمىزدى ءتۇزىپ, تاپ-تۇيناقتاي قىلىپ ازىرلەپ وتكىزىپ ەدىك, بىرەر اي وتكەندە قاراشادا قاراجاتى دا تۇسە قالدى. قىتايدان قۇرىلعىلار الدىرۋعا سونداعى قازاق اعايىندار جاردەمدەستى. ولار قۇرىلعىمەن قوسا ارنايى ساپاسى جاقسى جىپتەردى دە سالىپ جىبەردى. ءجىپتى رەسەي, وزبەكستان, قىتايدان الدىرىپ جاتىرمىز. باعاسى قىمباتقا تۇسسە دە, تازا ماقتادان جاسالعان ءجىپ ساتىپ الىپ, ساپاعا كوپ كوڭىل ءبولۋدى ويلادىق. كاسىپ باستاۋ ءبىز ويلاعانداي جەڭىل ەمەس ەكەن. ەڭ اۋەلى شىدامدىلىق كەرەگىن تۇسىندىك, – دەيدى كاسىپكەر.
شەتەلدەن ش ۇلىق وندىرىسىنە قاجەتتى كەيىنگى ۇلگىدەگى قۇرىلعىلاردى الدىرعان سوڭ, ولاردى ورناتۋ ءۇشىن تاشكەنتتەن مامان شاقىرتقان. ماماننىڭ ءوزىن بىرنەشە اپتا ىزدەستىرىپ ءجۇرىپ, ازەر تاۋىپتى. قۇرىلعىلاردى تۇگەل ورناتقان سوڭ, ونى باسقاراتىن شەبەر تاپقان. ول كاسىپكەردىڭ بالاسىنا تەحنيكانىڭ قىر-سىرىن ءتۇسىندىرىپ, ءبىر ايداي وقىتىپ, ۇيرەتىپتى. سارسەنكۇل ارالباەۆا جوبا اياسىندا قولعا تيگەن شاعىن نەسيە كاسىپ باستاۋعا ىنتالاندىرعانىن ايتتى. ايتكەنمەن جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا اۋەلگى قاراجاتتان ءۇش ەسە كوبىرەك جۇمسالىپتى.
– ءبىزدىڭ ەسەبىمىزشە, جوبا اياسىندا بەس ميلليون تەڭگە الساڭىز, بەس جىلعا ۇستىنە شامامەن 500 مىڭ تەڭگە قوسىلادى. ءارى كاسىپتى دوڭگەلەتىپ الىپ كەتكەنشە ءبىر جىل دەمالىس بەرەدى. كەلەشەكتە ءىسىمىز العا باسىپ جاتسا, كاسىپتى كەڭەيتىپ, كيىم-كەشەك شىعارۋعا بولادى. ازىرگە تسەحتا ەكى ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. جاقىندا تاعى ەكى جۇمىسشى الامىز. ءوندىرىس اۆتوماتتاندىرىلعان, دەگەنمەن ءار قۇرىلعىنى باسقارۋعا كەمى ءبىر-ءبىر ادامنان كەرەك. بىرەر كۇن بۇرىن بازاردان دا اشتىق. قازىر ىرگەلەس اۋىلداردان كەلىپ, ءبىزدىڭ ءونىمدى الىپ جاتقاندار كوبەيىپ جاتىر. سۋپەرماركەت قوجايىندارىمەن سويلەسىپ كوردىك. ولار ش ۇلىقتىڭ ارنايى قاپتاماسى بولۋىن سۇراپ, ساپالى ءوندىرىستى ءاردايىم قولداۋعا ءازىر ەكەنىن اڭعارتتى. اپتا ىشىندە تاشكەنتكە بارىپ, تاۋاردىڭ قاپتاماسىن سۇرانىسقا ساي دايىنداۋدىڭ قام-قارەكەتىنە كىرىسەمىز. بايقاعانىم, بۇل نارىققا توتەپ بەرۋ قيىن ەكەن. قىتاي, قىرعىزستان, وزبەكستاننان, ءتىپتى قازىر كورەيادان دا ش ۇلىق كەلەدى. وسىعان قاراماستان ءبىز ءونىمنىڭ ساپاسىن تۇسىرمەي, باستاعان ءىسىمىزدى ىلگەرىلەتۋدەن تانبايمىز. نارىق تالابىنىڭ ۇدەسىنەن شىعامىز, – دەيدى س.ارالباەۆا.
وتباسىلىق كاسىپ اشىپ, ىلگەرىلەتۋگە كوڭىل بولە باستاعان كاسىپكەر قازىر كۇنىنە 500 جۇپقا شامالاس ش ۇلىق وندىرەدى ەكەن. ونىڭ ىشىندە بالالارعا, ۇل-قىزدارعا ارناپ تىگىلگەن شۇلىقتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرى بار. كاسىپكەر ونىڭ باسىم كوپشىلىگىن 150-200 تەڭگەدەن ساتىلىمعا شىعارسا, قالىڭ ش ۇلىقتاردىڭ باعاسىن 400 تەڭگە دەپ بەلگىلەپتى. بۇل ازىرگە ءۇش ادامنىڭ ۇيىمداسىپ اتقارىپ وتىرعان شارۋاسى. جاقىندا كاسىپكەر تسەحقا تاعى جۇمىسشى شاقىرسا, تيىسىنشە سۇرانىس ارتسا, ءوندىرىس كولەمى دە كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعاياتىن ءتارىزدى. ول ءۇشىن تاۋاردىڭ ساپاسى مەن باعاسى كوڭىلگە قونىمدى بولۋى كەرەگىن سارسەنكۇل ارالباەۆا بىزدەن جاقسى بىلەدى.
قىزىلوردا
