ارال اۋدانى جاڭاقۇرىلىس اۋىلىنىڭ قادىرلى قارياسى سەردالى شالباەۆ ۇزاق جىل دارىگەر بولعان. زەينەتكە شىقسا دا مامان رەتىندە سالانىڭ باعىت-باعدارىن باقىلاپ وتىراتىن ول وسى كۇنى ەل اراسىندا كارديولوگيالىق ناۋقاستار, قان قىسىمى, قانت ديابەتى مەن بۋىن اۋرۋلارىنا شالدىققاندار كوبەيگەنىن ايتادى.
ء«بىزدىڭ كەزىمىزدە بۇل اۋرۋلار سيرەك ەدى. الدىمىزعا كوبىنە اسقازانى مەن بۇيرەگى اۋىرعاندار كەلەتىن. وسى كۇنى اۋىلدارداعى ەمحانالارعا نەگىزگى دارىگەرلىك ماماندىقتار بويىنشا كەڭىنەن باعدارلانعان, ءجيى كەزدەسەتىن اۋرۋلار كەزىندە امبۋلاتورلى مەديتسينالىق كومەك كورسەتە الاتىن كوپسالالى ماماندار جىبەرىلەدى. قازىرگى مەديتسينانىڭ بەتالىسىن باعدارلاعاندا اۋىلداعىلاردىڭ دا جاڭاعىداي احۋالى ەسكەرىلسە ەكەن», دەيدى قاريا.
جوعارىدا شالعاي قونىستاردىڭ دا سالاداعى وزگەرىس شاراپاتىن سەزىنە باستاعانىن ايتقان ەدىك. ەندى سونى تىرىلتە تۇسەيىك. وبلىس ورتالىعىنان 350 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاتقان قازالى اۋدانىنداعى اۋرۋحانادا وسىدان 5 جىل بۇرىن العاش رەت جۇرەك-قان تامىرلارىنا وپەراتسيا جاسالدى. وسىعان دەيىن تەك ءىرى قالالارداعى جابدىعى سايلى مەديتسينالىق ورتالىقتاردا عانا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلگەن وپەراتسيانى جاساۋعا سول تۇستا رەسپۋبليكا اۋداندارىنىڭ اراسىندا العاش رەت وسى اۋدانعا قويىلعان «انگيوگراف» اپپاراتىنىڭ سەپتىگى ءتيىپ جاتىر. قازىر اۋىلداعىلار دا بۇرىنعىداي الىسقا سابىلماي وسى ورتالىقتا ەم الادى. وسى كۇنى «انگيوگراف» اپپاراتى قازالىمەن قاتار ارال, قارماقشى اۋداندارى, بايقوڭىر قالاسى تۇرعىندارى ءۇشىن قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى. بۇل قۇرىلعى ناۋقاستى تولىق زەرتتەپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءدارى ەگىلگەندە دە وسى اپپارات ارقىلى ونىڭ اۋرۋعا اسەرىن كورىپ وتىرۋعا بولادى.
«وبلىستىڭ وزگە اۋداندارىنا دا دەرتتى دەر كەزىندە انىقتاۋعا كومەگى تيەتىن باسقا دا قۇرىلعىلار قويىلىپ جاتىر. وسى كۇنى ءبىزدىڭ اۋرۋحانا جانىنان 1,5 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجىعا قوسىمشا قۇرىلىس سالىنىپ, بولاشاقتا كوپبەيىندى ورتالىق اۋرۋحاناعا اينالدىرۋدىڭ قادامى باستالىپ كەتتى. جالپى, مەديتسينا سالاسىنىڭ دامۋىن تەك ءىرى ورتالىقتار عانا ەمەس, شالعايداعى اۋىل تۇرعىندارى دا سەزىنىپ وتىر», دەيدى اۋدانارالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى باقىتگۇل الىشەۆا.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ دەرەگىنشە, ايماق تۇرعىندارىنا 2 892 دارىگەر, 10 854 ورتا بۋىندى مەديتسينا قىزمەتكەرى قىزمەت كورسەتەدى. وسى تسيفرلاردى سارالاساق, وڭىردە ورتا بۋىندى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءپروفيتسيتى قالىپتاسىپ, كەرىسىنشە دارىگەرلەر تاپشى بولىپ وتىرعانى انىق اڭعارىلادى. وسىنى بولدىرماۋ باعىتىنداعى كەشەندى ءىس-شارالار ناتيجەسىندە بۇرىن مامان جەتىسپەۋشىلىگى قاتتى بايقالاتىن وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىعى اكۋشەر-گينەكولوگتەرمەن, نەوناتولوگتەرمەن, وبلىستىق تەرى-ۆەنەرولوگيالىق ديسپانسەرى دەرماتوۆەنەرولوگتەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ەلدى مەكەندەرگە جولدانعان ماماندارعا كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك كومەك اۋىلدىق مەديتسينانى قاجەتتى كادرلارمەن قامتۋعا ەتۋگە ىقپال ەتىپ وتىر.
جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن تاپشى ماماندىقتار بويىنشا ماماندار دايارلانىپ, ولارعا 2020 جىلدان باستاپ بىرمەزەتتىك الەۋمەتتىك كوتەرمەاقى بەرىلىپ كەلەدى. اۋەلگى جىلى 39 مامانعا – 54,2 ملن, 2021 جىلى 20 جاسقا – 29,3 ملن تەڭگە بەرىلىپتى. الدىڭعى جىلى 20 مامان 30,6 ملن تەڭگە السا, بىلتىر تاعى 20 مامانعا 34,5 ملن تەڭگە بىرمەزەتتىك كوتەرمەاقى تابىس ەتىلگەن.
باسقارماداعىلار ەلدى مەكەندەرگە جولدانعان ماماندارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن دە الەۋمەتتىك كومەك بەرىلىپ وتىرعانىن ايتادى. بۇرناعى جىلى 159 مەديتسينا قىزمەتكەرى وسىنداي الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتىلسا, بىلتىر 72 مامانعا جەڭىلدەتىلگەن تۇرعىن ءۇي نەسيەسى بەرىلىپ, 79 دارىگەرگە بىرجولعى كوتەرمە جاردەماقى تابىستالعان. مۇنىڭ سىرتىندا كەيىنگى 3 جىل كولەمىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭمەن ءوسۋى ەلدە مەديتسينا كادرلارىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە وڭ ىقپالىن تيگىزگەن سىڭايلى. وسىدان 2 جىل بۇرىن 78 دارىگەر جۇمىسقا قابىلدانىپ, ولاردىڭ 17-ءى ەلدى مەكەندەرگە جولدانسا, بىلتىر وڭىرگە كەلگەن 58 جاس ماماننىڭ 32-ءسى اۋىلدارعا اتتانىپتى.
«2016 جىلدان باستاپ وڭىرگە اسا قاجەتتى مەديتسينا ماماندىقتارى بويىنشا 155 رەزيدەنتكە وبلىس اكىمىنىڭ گرانتى تاعايىندالعانى دا تاپشىلىقتى جويۋعا سەپ بولدى. بۇعان قوسا 2017-2021 جىلدار ارالىعىندا «جالپى مەديتسينا» ماماندىعى بويىنشا ماماندار دايارلاۋعا وبلىس اكىمىنىڭ 162 گرانتى ءبولىندى. وسىنداي قادامدار 2025 جىلدان باستاپ سالانى دارىگەرلەرمەن قامتاماسىز ەتىپ ماماندار تاپشىلىعىن مەيلىنشە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى باسقارماداعىلار.
مەديتسينا كادرلارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا دا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولىنىپ كەلەدى. بىلتىر وسى ارقىلى 590 دارىگەر, 738 ورتا بۋىندى مەديتسينا قىزمەتكەرى بىلىمدەرىن جەتىلدىردى. اسىرەسە انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ باعىتىنا باسا ءمان بەرىلىپ, جەرگىلىكتى دارىگەرلەردى ۇلتتىق اكۋشەريا, گينەكولوگيا جانە پەريناتولوگيا عىلىمي ورتالىعى, استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى مەن «قازاقستان جوعارى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكتەبى ماماندارى وقىتتى.
ال وسى جىلى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن شەتەلدىك جەتەكشى كلينيكالاردا جەتىلدىرۋ كوزدەلىپ وتىر. تۇپكىلىكتى ماقسات – مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى تۇرعىندارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن كوتەرۋ.
بيىلدان باستاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى وڭىرلەردە دارىگەرلەر جەتىسپەۋشىلىگىن ازايتۋ ماقساتىندا رەزيدەنتۋرادا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ارقىلى تاپشى مامانداردى دايارلاۋعا مەملەكەتتىك تاپسىرىستى 1 500-دەن 2 500-گە دەيىن ارتتىردى. وسىعان بايلانىستى ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن 34 دارىگەر وقىتىلىپ جاتىر. ولار وقۋىن بىتىرگەننەن كەيىن وبلىستا كەمىندە 5 جىل جۇمىس جاساۋعا مىندەتتەلەدى. وسىلايشا, بيىل 34 مامان – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت, 24 مامان جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن رەزيدەنتۋرادا ءبىلىمىن جالعاستىرعان.
بيىل وڭىرىمىزگە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن وقىعان 26 رەزيدەنت كەلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. بۇعان قوسا مارات وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنەن – 77 دارىگەر, قاراعاندى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنەن – 28 جالپى تاجىريبەلىك دارىگەر, استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن 7 رەزيدەنت سىرداعى مامانداردىڭ قاتارىنا قوسىلادى.
قىزىلوردا
