ينستيتۋت وسىنداي 12 مەملەكەتتى انىقتاعان. ولاردىڭ قاتارىندا ءبىزدىڭ ەلدەن باسقا تۇركيا, يزرايل, مىسىر, ساۋد ارابياسى, ءۇندىستان, يندونەزيا, ەفيوپيا, كەنيا, وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى, مەكسيكا, برازيليا سەكىلدى مەملەكەتتەر بار. زەرتتەۋ اۆتورلارى بۇل 12 مەملەكەت ەكونوميكالىق-ساياسي باعىت-باعدارى جونىنەن ءبىر-بىرىنەن مۇلدە بولەك بولعانىمەن, ولاردى ەكونوميكالىق دامۋعا نازار اۋدارۋ, قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىققا قاتتى ءمان بەرۋ جانە ستراتەگيالىق اۆتونومياعا ۇمتىلۋ سياقتى ۇستانىمدار بىرىكتىرەتىنىن اتاپ وتەدى. ونىڭ ىشىندە SWP قازاقستاندى تەڭگەرىمدى سىرتقى ساياساتى قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن, ورتالىق ازياداعى نەگىزگى ويىنشى تۇرعىسىندا وزىندىك بەت-بەدەلى بار, ءتۇرلى رەسۋرستارعا باي, سونداي-اق ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىنىڭ ءبىر تۇتقاسىن ۇستاپ وتىرعان بايىپتى ەل رەتىندە ەرەكشەلەيدى.
«قازاقستان قويناۋىندا اقش پەن ەۋروپانىڭ قاتتى قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان باي رەسۋرستار – قازبا وتىندارى (اسىرەسە مۇناي), مەتالدار, مينەرالدار جانە سيرەك مەتالل ەلەمەنتتەرى مول. ەلدىڭ قازىرگى تاڭدا ەو ەرەكشە مۇددەلىلىك تانىتىپ وتىرعان جاسىل ەنەرگيا كوزدەرىن وندىرۋگە قاتىستى دا الەۋەتى جوعارى», دەپ جازادى ساراپشىلار.
SWP ۋكراينا-رەسەي قاقتىعىسىنىڭ قازاقستانعا ءارتاراپتاندىرۋ تۇرعىسىنان جاڭا سەرپىن بەرگەنىن العا تارتا كەلىپ, وعان مىسال رەتىندە جاڭا كولىك باعىتتارىنىڭ سالىنۋىن, جاڭارتىلىپ, جاڭعىرتىلىپ جاتقان ەنەرگيا سەكتورىنا جانە وڭدەۋ ونەركاسىبىنە ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى ىلكىمدى ىزدەنىستەردى اتاپ وتەدى.
ساراپشىلاردى قازاقستاننىڭ قىتايدىڭ «جىبەك جولىنا» عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەۋرووداقتىڭ «جاھاندىق قاقپاسى» ستراتەگياسىنا ارقا سۇيەيتىنى دە قىزىقتىرادى. SWP ماماندارى ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسي بەلسەندىلىگىن دە ەرەكشە اتاپ وتەدى. «ەشكىمنىڭ سويىلىن سوقپاي, تارازى باسىن تەڭ ۇستاۋ, دەگەنمەن بارلىعىمەن ءوزارا باتىل, اشىق ارەكەتتەسۋ ساياساتى قازاقستاننىڭ باياندى تاۋەلسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرەدى جانە مەملەكەتتىك مۇددەلەردى تۇجىرىمداۋ مەن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى كەڭىستىك, قولايلى جاعداي تۋدىرادى», دەگەن قورىتىندى جاساعان SWP ساراپشىلارى. سونداي-اق زەرتتەۋشىلەر قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى ءوز امبيتسيالارىن دەر كەزىندە جۇزەگە اسىرا العانىنا دا توقتالعان. «ايتالىق, بۇل ەل ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىق ەتتى جانە سيرياداعى جانجالدا دەلدال بولدى («استانا ۇدەرىسى»). سونىمەن قاتار ەۋرازياداعى باسقا دا بىرقاتار ىقپالدى ۇيىمعا مۇشە», دەپ جازادى باسىلىم شولۋشىلارى.
ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو ەۋروپالىق «Euractiv» باسىلىمىنىڭ وتىنىشىنە وراي قازاقستان الەمدەگى «ورتا دەرجاۆالاردىڭ» بىرىنە اينالدى دەگەن جارقىن جاڭالىققا تۇسىنىكتەمە بەرگەن ەكەن. وندا ر.ۆاسيلەنكو ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – كوپجاقتىلىقتى ەرەكشە اتاپ وتكەن. «ەگەر ءتۇرلى پىكىرلەر, قيلى كوزقاراستار مەن ءوزارا بايلانىستىلىقتىڭ قوسا قابات ءتۇسىپ وتىراتىن كۇردەلى احۋالمەن سيپاتتالاتىن داۋىردە جاھاندىق ماسەلەلەردىڭ وڭتايلى شەشىمدەرىن تاپقىمىز كەلسە, بىزگە مىقتى مۋلتيلاتەراليزم قاجەت», دەيدى ول.
ر.ۆاسيلەنكونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قازىرگى ءتۇرلى كۇشتەردىڭ اراقاتىناسى قۇبىلىپ تۇرعان كەزەڭدە ءتىپتى ماڭىزدى. «بۇل جاۋاپكەرشىلىك ەندىگى جەردە تەك ءداستۇرلى « ۇلى دەرجاۆالارعا» ەمەس, حالىقارالىق كەڭىستىكتە وزىندىك بەدەلى بار باسقا دا بىرقاتار ەلگە جۇكتەلەدى. قازاقستان كوپقىرلى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستارىن, سونداي-اق رەسۋرستارىن پايدالانا وتىرىپ, گەوساياسي ماسەلەلەردى شەشۋگە ورنىقتى ۇلەس قوسا بەرەدى», دەيدى ديپلومات.
قالاي دەگەندە دە ەلىمىزدىڭ مۇنداي دەڭگەيدە مويىندالۋى, تمد ەلدەرى ىشىنەن ءبىرىنشى بولىپ تۇركيا, ءۇندىستان, برازيليا, يزرايل سىندى ءىرى مەملەكەتتەر قاتارىنان كورىنۋى – ايرىقشا اتاپ وتەرلىك جاڭالىق. ونىڭ باستى سەبەبى – ەلىمىز بۇگىندە حالىقارالىق كەڭىستىكتە ەكونوميكالىق جانە ساياسي سىندارلى ارىپتەس رەتىندە عانا ەمەس, ينۆەستيتسيالار ءۇشىن كەڭ مۇمكىندىك رەتىندە دە تانىلىپ وتىر. ايتالىق, ەۋروپالىق وداق – قازاقستانداعى ەڭ ءىرى ينۆەستور جانە سىرتقى ساۋدانىڭ 40% ۇلەسى تيەسىلى ماڭىزدى ەكونوميكالىق سەرىكتەسى. سونداي-اق ەلىمىز «شىعىس پەن باتىس اراسىنداعى كوپىر» ءرولىن دە اتقارادى.
رەسەي باتىس تاراپىنان سان سالالى سانكتسياعا ۇشىراعاننان كەيىن ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ماڭىزى ارتا ءتۇستى. سەبەبى ەۋروپاعا وسى ايماقتا بايلانىس ورناتاتىن سەنىمدى سەرىكتەس, ورتالىق كەرەك ەدى. ول پوزيتسياعا قازاقستان باسقالارعا قاراعاندا اناعۇرلىم لايىق دەپ تانىلدى. بۇگىنگى حالىقارالىق قاۋىمداستىق تابيعي رەسۋرستارعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكاعا, سونداي ەكونوميكانى دامىتاتىن نارىق ينستيتۋتتارى مەن قۇقىقتىق جۇيەگە, ونداي جۇيەنى ورنىقتىرا الاتىن جانە شىڭداي تۇسەتىن دەموكراتياعا يە, سول ارقىلى ورنىقتى ساياسي احۋالعا جەتىپ وتىرعان سىندارلى بيلىكتى نىعايتا الاتىن ەلدەردى عانا سەنىمدى سەرىكتەس سانايدى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ باتىل باستامالارىنا حالىقارالىق ساياسات پەن ەكونوميكانىڭ ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى دا سوندىقتان. سول تۇرعىدا ەلىمىز الەمدىك ارىپتەستەر تاراپىنان كورسەتىلگەن سەنىمدى, بەرىلگەن باعانى ازايتىپ الماۋعا كۇش سالۋى كەرەك.
