وليمپيادا • 26 اقپان, 2024

قىسقى ازيادا حاربيندە وتەدى

110 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

شتاب-پاتەرى كۋۆەيتتە ورنالاسقان ازيانىڭ وليمپيادالىق كەڭەسى (اوك) كەزەكتى IX قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ الاۋى قىتايدىڭ حاربين قالاسىندا تۇتاناتىنىن رەسمي تۇردە جاريا ەتتى. اتالعان جارىس 2025 جىلدىڭ 7 اقپانى مەن 14 ناۋرىزى ارالىعىندا وتەدى. قىتايلار وتە پىسىق حالىق قوي. اوك-تىڭ شەشىمى شىقپاي تۇرىپ-اق ولار ازيادانىڭ بويتۇمارى, ەمبلەماسى جانە ۇرانىن بەكىتىپ تە ۇلگەرگەن ەكەن.

قىسقى ازيادا حاربيندە وتەدى

قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ تۇساۋى 1986 جىلى جاپونيانىڭ ساپپورو قالاسىندا كەسىلدى. كوكتەمنىڭ العاشقى كۇندەرى وتكەن جارىستا نەبارى جەتى مەملەكەتتەن كەلگەن 430 سپورتشى عانا باق سىنادى. ولار تاۋ شاڭعىسى, بياتلون, شاڭعى, مانەرلەپ سىرعاناۋ, كونكي, شورت-ترەك جانە شايبالى حوككەيدەن سايىسقا ءتۇستى. جۇلدەلەردىڭ دەنىن جاپوندار (29 التىن+23 كۇمىس+6 قولا) ولجالاپ, جالپى ەسەپتە جەكە-دارا كوش باستادى. ودان كەيىنگى ساتىلارعا قىتاي (4+5+12), وڭتۇستىك كورەيا (1+5+12) جانە سولتۇستىك كورەيا (1+2+5) جايعاستى. ال ءۇندىستان, موڭعوليا جانە گونكونگتىڭ وكىلدەرىنە جالقى جۇلدە دە بۇيىرمادى.

1990 جىلى ءىى ازيادا سول ساپپورودا ءوتتى. جارىس قوجايىندارى (18+16+13) كوماندالىق ەسەپتە جەڭىسكە جەتكەنىمەن, جاپوندارعا قىتاي سپورتشىلارى (9+9+8) اجەپتاۋىر قارسىلىق كورسەتتى. وڭتۇستىك كورەيا قۇراماسىنىڭ دا (6+7+8) قارقىنى جامان بولعان جوق. ولاردىڭ سولتۇستىكتەگى كورشىلەرى 1 كۇمىس پەن 5 قولانى قاناعات تۇتتى. ال قىسقى سپورتى تۇرالاپ تۇرعان موڭعوليانىڭ ءوزى بۇل جولى ءبىر قولانى ەنشىلەپ قايتتى.

1996 جىلى قىتايدىڭ حاربينىندە ۇيىمداستىرىلعان جارىسقا قاتىسۋشى­لاردىڭ سانى ەداۋىر ارتتى. بۇعان دەيىن باق سىناپ جۇرگەن كوماندالار قاتارىنا ورتالىق ازيادان – قازاقستان, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە باسقا ايماقتاردان – تايلاند, پاكىستان, يران, كۋۆەيت, ليۆان, ماكاو جانە تايپەي قۇ­رامالارى قوسىلدى. بارلىعى – 15 ەل, سپورتشىلاردىڭ سانى 450-دەن استى. نەگىزگى باسەكەلەستىك قىتاي مەن قازاقستان اراسىندا ءوتتى. ناتيجەسىندە, 37 جۇلدە العان جەرگىلىكتى سپورتشىلار (15+7+15) ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى. باستى قارسىلاستارىنان ءتورت مەدال كەم العان جەرلەستەرىمىز (14+8+8) ەكىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. سونداي-اق جۇلدەلى ورىندار جاپونيا (8+14+10), وڭتۇستىك كورەيا (8+10+8) جانە وز­ب­ەكستانعا (0+1+1) بۇيىردى. ءبىز­دىڭ ورەندەر اراسىنان ەڭ تابىستى ونەر كورسەتكەن شاڭعىشى – پاۆەل ريابينين. ول ءۇش التىن الدى. كونكيشى ليۋدميلا پروكاشەۆا مەن ترامپليننەن سەكىرۋشى دميتري چۆىكوۆ ەكى رەت جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى.

1999 جىلعى جارىستى وڭتۇستىك كورەيانىڭ كانۆوندو قالاسى قابىلدادى. 10 التىن, 8 كۇمىس جانە 7 قولاسى بار وتان­داستارىمىز ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. الدىمىزدا – قىتاي (15+10+11) مەن وڭتۇستىك كورەيا (8+10+14). 2003 جىلعى ءدۇبىرلى دودا قايتا جاپونياعا ورالدى. بۇل جولى جارىس قوجايىندارى (27+26+23) دەس بەرمەدى. وڭتۇستىك كورەيا (10+8+10) مەن قىتاي (9+11+13) ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىن­داردى ءوزارا ءبولىستى. قازاقستان (7+7+6) ءتورتىنشى ساتىعا تۇراقتادى. ۇزدىك بەستىكتى ليۆان (1+1+0) تۇيىندەدى. 2003 جىلى جاپونيانىڭ اوموريىندەگى ايقاستى تاماشالادىق. جەرلەستەرىمىز (7+7+6) قايتا سول مەجەدەن كورىندى. وسى سايىستا دا جاپونيا (27+26+23), وڭتۇستىك كورەيا (10+8+10) جانە قىتاي (9+11+13) العاشقى ءۇش ورىندى يەلەندى.

2007 جىلى قىتايدىڭ چانچۋنىندە جالاۋى جەلبىرەگەن جارىستا قىتاي ەلىنىڭ وكىلدەرى (19+19+23) الدىنا جان سالمادى. جاپونيا (13+9+14), وڭتۇستىك كورەيا (9+13+11) جانە قازاقستاننىڭ دا (6+6+6) قارقىنى جامان بولعان جوق. موڭعوليا مەن وزبەكستانعا ءبىر-ءبىر قولادان بۇيىردى.

2011 جىلى VII قىسقى ازيا ويىن­دارىنىڭ الاۋى قازاقستاندا تۇتاندى. سول جارىس قارساڭىندا ەلىمىزدە زاماناۋي تالاپقا ساي بىرقاتار سپورتتىق نى­سان بوي كوتەرسە, كەيبىر كەشەندەردە كۇر­دەلى جوندەۋ-جابدىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. باسەكەلەر استاناداعى «الاۋ» مۇز سارايى, «قازاقستان» سپورت سارايى, «سارىارقا» ۆەلوترەگى جانە الماتىداعى «مەدەۋ» مۇز ايدىنى, «شىمبۇلاق» تاۋ شاڭعىسى بازاسى, «تاباعان» كەشەنى, بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى جانە «سۇڭقار» شاڭعى ترامپليندەر كەشەنىندە ءوتتى. ازيادانىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتىن «استانا ارەنادان» تاماشالادىق.

30 قاڭتار مەن 6 اقپان ارالىعىندا 26 مەملەكەتتەن كەلگەن 1 134 ۇمىتكەر سپورتتىڭ 11 ءتۇرى بويىنشا 69 جۇلدە جيىنتىعى ءۇشىن تالاستى. بۇل ايقاستا قازاقستان قۇراماسى (32+21+17) الدىنا جان سالمادى. جەكەلەگەن سپورتشىلار اراسىنان قازاق ەلىنىڭ ءانۇرانىن ءتورت رەت شىرقاتقان شاڭعىمەن باعدارلاۋشى ميحايل سوروكين مەن ولگا نوۆيكوۆا جانە شاڭعىشى الەكساندر ءپولتورانيندى ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. الەكساندر چەرۆياكوۆ (بياتلون) ءۇش مارتە تەڭدەسسىز دەپ تانىلسا, ەلەنا حرۋستالەۆا (بياتلون), نيكولاي چەباتكو, ەۆگەني ۆەليچكو, سەرگەي چەرەپانوۆ, ەلەنا كولومينا, سۆەت­لانا مالاحوۆا, وكسانا ياتسكايا, انا­ستاسيا سلونوۆا (شاڭعى) جانە يۋليا گالىشەۆا (فريستايل) ەكى رەتتەن ءدال سونداي قۇرمەتكە بولەندى. سونداي-اق ولجاعا كەنەلگەندەر قاتارىندا جاپونيا (13+24+17), وڭتۇستىك كورەيا (13+12+13), قىتاي (11+10+14), موڭعوليا (0+1+4), يران (0+1+2) جانە قىرعىزستان مەن سولتۇستىك كورەيا (0+0+1) قۇرامالارى بار.

سوڭعى جارىس 2017 جىلى قايتا ساپپورودا ءوتتى. بۇل باسەكەدە قازاقستان (9+11+12) ءتورتىنشى ورىنعا تۇراقتادى. بيات­لونشىلار 6 التىن السا, شاڭعى, فريس­تايل جانە شايبالى حوككەيدەن دە باس جۇلدەنى ولجالادىق. كۇنشىعىس ەلىندە جاپونيا (13+24+17), وڭتۇستىك كورەيا (13+12+13) جانە قىتاي (11+10+14) سەكىلدى الپاۋىتتار الدىمىزدى ورادى. بەسىنشى ساتىعا سولتۇستىك كورەيا تابان تىرەدى. ولار جالقى قولانى قورجىنعا سالدى. ال بۇل بايراقتى باسەكەدە 32 مەملەكەتتىڭ 1 139 سپورتشىسى قاتىستى.

قىسقى ازيادادا قازاقتىڭ جىگىتتەرى مەن قىزدارىنىڭ دا قانجىعاسى مايلاندى. تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قازاقستان اتالعان جارىسقا تۇڭعىش رەت 1996 جىلى قاتىسقانىن جوعارى ايتتىق. حاربيندە قازاقستاننىڭ شايبالى حوككەيشىلەرى قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. سول كوماندانىڭ ساپىندا سۇرمەرگەن شابۋىلشى ەرلان ساعىمباەۆ تا ورەلى ويىن ونەرىمەن كوزگە ءتۇستى. كان­ۆوندوداعى ويىنداردا دا ايگىلى وسكەمەن حوككەي مەكتەبىنىڭ تۇلەگى التىن تۇعىردان قول بۇلعادى.

2011 جىلى قازاقستاندا جالاۋى جەل­بىرەگەن جارىستا بياتلونشى دياس كەنە­شەۆتىڭ باق جۇلدىزى جاندى. ءدۇبىرلى دودادا دارا شىققان دوپتى حوككەيشىلەر كومانداسى ساپىندا ءىلياس قايرەكەشەۆ, ناريمان تاقىروۆ, ەلامان الىپقاليەۆ, ارىستان قازىباەۆ, ەسكەندىر نۇعىمانوۆ, اسقار تەمىرعاليەۆ, نۇرلان ورازعاليەۆ, سامات امانشين, راۋان ەساليەۆ سىندى توعىز قانداسىمىز مۇز ايدىنىندا اتوي سالدى. شايبالى حوككەيدەن ەرلەر ارا­سىندا جالعىز تالعات جايلاۋوۆ ويناسا, ايەلدەردىڭ سايىسىندا ايجان راۋشانوۆا, ۆيكتوريا مۇساتاەۆا جانە عاليا نۇرعاليەۆانىڭ شەبەرلىگىنە ءتانتى بولدىق. شاڭعىمەن باعدارلاۋدا اسلان توقباەۆ پەن ەلميرا مولداشەۆانىڭ مەرەيى ۇستەم بولدى.

2017 جىلى ساپپورودا ماديار ىبىرايبەكوۆ, ءاليحان اسەتوۆ جانە نۇرسۇلتان بەلگىباەۆتاي سايىپقىراندارى بار ەلىمىزدىڭ شايبالى حوككەيشىلەرى جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. ال قولا مەدالدى يەلەنگەن ايەلدەر كومانداسىنىڭ تەڭ جارتىسى قازاق قىزدارىنان جاساقتالدى. ولار – ايجان راۋشانوۆا, ماليكا الدابەرگەنوۆا, پەرنەش ءاشىموۆا, عاليا نۇرعاليەۆا, ايدا ولجاباەۆا, مەرۋەرت رىسپەك, ءمادينا تۇرسىنوۆا, اجار حا­ميمۋلدينوۆا, اراي شەگەباەۆا جانە ءبۇلبۇل قارتانباەۆا.

ال جىبەك اراپباەۆا (فريستايل), ەردوس احماديەۆ (شاڭعى), ايدار بەك­جانوۆ, ابزال اجىعاليەۆ, نۇربەرگەن جۇ­ما­عازيەۆ, ءمادينا جانبوسىنوۆا, ارتۋر سۇلتانعاليەۆ (شورت-ترەك), مارات جاپاروۆ (ترامپليننەن سەكىرۋ), دينارا ديحانباەۆا, رۋستام ەسىركەنوۆ, تالعات جاي­لاۋوۆ (شايبالى حوككەي) جۇلدەگەرلەر قاتارىنا قوسىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار