عىلىم • 23 اقپان, 2024

قازاقستان مەن بريتان كەڭەسى ىنتىماقتاستىعى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ءوز جەمىسىن بەرىپ وتىر

174 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا حالىقارالىق سەرىكتەستىك قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋ جانە وتاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەردى ينتەرناتسيالاۋدى جەدەلدەتۋ جولىندا مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيانى ءاردايىم ارتتىرىپ كەلەدى. بۇل – ەلىمىزدىڭ ديپلوماتيالىق, ەكونوميكالىق جانە اكادەميالىق تۇرعىدان ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆالارعا نەگىزدەلگەن ستراتەگياسى. ەلىمىزدە كەيىنگى ۋاقىتتا شەتەلدىك, ونىڭ ىشىندە ءبىلىمى مەن عىلىمى عاسىرلار بويى دامىپ, بۇگىندە الەمدىك برەندكە اينالعان ۇلىبريتانيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ كامپۋستارىن, فيليالدارىن اشۋ ءۇردىسىن بايقاۋعا بولادى. ونىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ تۇراقتىلىعىنىڭ, اسىرەسە ءبىلىم مەن عىلىمعا كوپتەپ دەن قويۋىنىڭ جەمىسى دەۋ­گە بولادى. سونىمەن قاتار بۇل – قازاقستاننىڭ دامىعان مەملەكەتتەرمەن جان-جاقتى ءتيىمدى قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ولاردىڭ وزىق تەحنيكا-تەحنولوگياسىن, يننوۆاتسياسىن, ءبىلىمى مەن عىلىمىن ينتەگراتسيالاۋداعى قارقىندى قادامدارىنىڭ ناتيجەسى.

قازاقستان مەن بريتان كەڭەسى ىنتىماقتاستىعى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ءوز جەمىسىن بەرىپ وتىر

«قازاقستانداعى بريتان كەڭەسى ۇسىنعان سۋرەت»

بريتان كەڭەسى – ۇلىبريتانيانىڭ مادەني بايلانىستار مەن ءبىلىم بەرۋ مۇمكىندىكتەرىن ۇسىناتىن حالىقارالىق ۇيىمى. ول قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ونەر, كرەاتيۆتى ەكونوميكا, ءبىلىم جانە اعىل­شىن ءتىلى سالالارىنداعى ۇستانعان باعى­تىنا سايكەس جەكەلەگەن ادامدارعا جانە مەكەمەلەرگە شىعارماشىلىق يدەيا­لاردى زەرتتەۋگە جانە ىسكە اسىرۋعا, جوعا­رى ساپالى ءبىلىم الۋ مەن الەمدىك دەڭ­گەيدە بىلىكتىلىككە يە بولۋ جولىندا ۇلىبريتانيامەن بايلانىس قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بريتان كەڭەسىنىڭ جاھاندىق سەرىك­تەس­تىكتەردى دامىتۋ باعدارلاماسى (Going Global Partnerships programme) الەم بو­يىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەرگە, كوللەدجدەر­گە جانە وزگە دە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى­نە قۋاتتى, ءادىل, ينكليۋزيۆتى جوعارى ءبىلىم بەرۋدە حالىقارالىق بايلانىس­تى كۇشەيتە وتىرىپ, عىلىم, تەحنيكا, كاسىپتىك ءبىلىم مەن وقىتۋ باعىتىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە قولداۋ كورسەتەدى. 2021 جىلدان باستاپ قازاقستاندا اتال­عان باع­دارلامانىڭ ءبىر باعىتى بولىپ سانالاتىن ۇلىبريتانيا مەن قازاق­ستان ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىنداعى ترانس­ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋدى (TNE) دامىتۋعا باعىتتالعان InterLinks (ينتەرلينكس) شاعىن گرانتتار جوباسى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل فاكۋلتەتارالىق باعدارلاما جەر­گىلىكتى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ەكىجاقتى بايلانىستاردى كۇشەيتە وتىرىپ, ۇلى­بريتانياداعى ارىپتەستەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا قوس ديپلوم, بىرلەسكەن عىلىمي ىنتىماقتاستىق, قاشىقتىقتان وقىتۋ مەن وقىتۋدا تسيفرلىق تەحنولوگيالار­دى پايدالانۋ, ستۋدەنتتەر مەن قىزمەت­كەرلەردىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ سياقتى سەرىكتەستىككە نەگىزدەلگەن.

سونىمەن قاتار InterLinks جوباسى كاسىپكەرلىك داعدىلارى مەن كرەا­تيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋعا باعىت­تالعان جانە بەس جىل بويى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان Creative Spark (كرەاتيۆتى باستاۋ) باعدار­لاماسىمەن دە بايلانىستى. بۇل باع­دارلاما ۇلىبريتانيا مەن 7 ەلدىڭ 110 ۋني­ۆەرسيتەتى مەن شى­عارما­شىلىق ينستيتۋتى اراسىنداعى سەرىك­تەستىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان. قازاق­ستانمەن 9 سەرىكتەستىك قۇرىلدى. ولاردىن 5-ەۋى InterLinks جوباسى اياسىندا ۇلىبريتانيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىعىن جالعاستىرۋدا.

ءۇش جىل ىشىندە InterLinks 22 سەرىك­تەس­تىككە قولداۋ كورسەتىپ, شامامەن 220 000 فۋنت ستەرلينگ مولشەرىن­دەگى قاراجاتىن گرانت رەتىندە ءبول­دى. بىر­قاتار سەرىكتەستىكتىڭ ءوزارا جۇ­م­ى­­سى­نا توقتالا كەتسەك, لوندون ۋني­­ۆەر­­سي­تەتىنىڭ شىعىستانۋ جانە افريكاتانۋ مەكتەبى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن جانە ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتىمەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, ۇلىبريتانيانىڭ وزىق تاجىريبەسى نەگىزىندە دوكتورانتتار مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان زەرتتەۋ ادىس­تەمەسى كۋرسىن ازىرلەدى جانە قانات­قاقتى تۇردە وتكىزدى. گلازگو ۋنيۆەر­سيتەتى ق.ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىمەن ين­جە­­نەرلىك ماگيستر دارەجەسىن وقىتۋدى قاراستىرىپ جاتسا, قازاق ۇلتتىق قىز­دار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ساسسەكس ۋنيۆەرسيتەتىمەن جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىنىڭ ۇلگىسىن جەتىلدىرۋ جانە جاڭا جوعارى ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىن بىرلەسىپ جوبالاۋ نەمەسە بىرلەسكەن دوكتورانتۋرا باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرىپ كەلەدى. الايدا InterLinks جوباسى ايا­سىن­داعى سەرىكتەستىك تەك ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتتەرمەن ىنتى­ماق­تاسۋمەن شەك­تەل­مەگەن. مىسالى, قاراعاندى يندۋس­­تريالىق ۋنيۆەرسيتەتى پورتسمۋت ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ كومەگىمەن بىرلەسكەن عى­لىمي جوبالاردىڭ ستراتەگياسىن جانە قىزمەتكەرلەر مەن ستۋدەنت­تەر ال­ماسۋ مەحانيزمدەرىن قايتا قاراس­تىر­دى. قازىرگى ۋاقىتتا ولستەر ۋنيۆەر­سيتەتى (سولتۇستىك يرلانديا) ا.بايتۇر­سىن ۇلى اتىنداعى قوستاناي وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن اعىلشىن تىلىندە بىرلەسكەن ماگيستر باعدارلاماسىن وقىتۋعا ۋاعدالاستى.

وسىلايشا, InterLinks جوباسى ەكى ەل ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اراسىندا بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان سەرىكتەستىك مۇم­كىندىكتەرىن تۋدىرىپ وتىر. 2023 جىلعى InterLinks جوباسىنىڭ ىسكە اسۋىن باعالاۋ ەسەبىنە قاتىسقان بريتان­دىق رەسپوندەنتتەردىڭ بىر­قاتارى InterLinks-كە دەيىن ولار قازاق­ستاندى قاراستىرماعانىن ايتسا, ال قازاقستاندىق قاتىسۋشىلار بۇل جوبا وسىعان دەيىن ۇلىبريتانيامەن سەرىك­تەستىك ورنا­تۋداعى ساتسىزدىكتەردى جويىپ, ءوزارا ىنتىماقتاستىققا جول اشقانىن بىلدىرگەن.

كەز كەلگەن ەل ءۇشىن شەتەلدىك ۋني­ۆەرسيتەتتەردىڭ كامپۋستارىن اشۋ ءبى­لىم سالاسىنىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ, وسى سالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس­تاردىڭ ناتيجەسىن كورسەتەدى. الايدا ترانس­ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ ستراتەگياسى اياسىندا ۇلىبريتانيا ۋنيۆەرسيتەتتەرى­نىڭ كوپشىلىگى از كاپيتالدى قاجەت ەتەتىن, تاۋەكەلى تومەن باعىتتاردى ىزدەيدى. وسى ستراتەگيالاردى ۇستانا وتىرىپ, ورناتىلعان ەكىجاقتى سەرىكتەستىكتىڭ بىردەن-ءبىر مىسالى رەتىندە 2023 جى­لى ا.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىندە حەريوت-ۋاتت ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ قوس ديپلومدىق ءۇش باع­دارلاماسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىن ايتۋعا بولادى. حەريوت-ۋاتت ۋنيۆەرسيتەتى 2021 جىلدان بەرى InterLinks جوباسىنىڭ سەرىكتەسى رەتىندە قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ارىپتەستىك ورناتۋدى كوزدەگەن بولاتىن. ناتيجەسىندە, ايماقتىق ۋنيۆەرسيتەتپەن تابىستى ىنتىماقتاستىق ورناتىلىپ, 300 ستۋدەنتكە قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ گرانتتىق قولداۋى قامتاماسىز ەتىلدى. وسىلايشا, اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرى الەمگە ايگىلى بريتاندىق ۋنيۆەرسيتەت جۇيەسى بويىنشا ءبىلىم الىپ, قوس ديپلوم الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.

بۇل بريتان كەڭەسىنىڭ InterLinks شاعىن جوباسى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ قولداۋى ارقاسىندا اۋقىمدى ۇلتتىق جوباعا اينالىپ, ەكى ەل اراسىندا ماڭىز­دى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋعا نەگىز بولعانىن كورسەتەدى.

وسى ورايدا بيىل 29 اقپان مەن 1 ناۋرىز ارالىعىندا بريتان كەڭەسى ينتەرناتسيالاۋ جانە حالىقارالىق سە­رىك­تەستىكتەردىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ تاسىلدەرىنە ارنالعان فورۋم وتكى­زەدى. فورۋم بارىسىندا پلەنارلىق سەسسيالار ۇيىمداستىرىلادى جانە ۇلىبريتانيانىڭ ساپانى قامتاماسىز ەتۋ اگەنتتىگى (Quality Assurance Agency) ترەنينگ ۇيىمداستىراتىن بولادى. سونىمەن قاتار بريتان كەڭەسى 7 ەلدە, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا جۇرگىزىلگەن ترانسۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ بويىنشا ايماق­تىق زەرتتەۋلەرىن ۇسىنادى. بۇل زەرت­تەۋ قازاقستانداعى ترانسۇلتتىق ءبىلىم ساياساتىن ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ­دىڭ جانە ونى 2024 جىلى ودان ءارى جەتىل­دىرۋدىڭ باستاماسى سانالادى.

 

نادەجدا ترۋبوۆا,

قازاقستانداعى بريتان كەڭەسى ءبىلىم باعدارلامالارىنىڭ جەتەكشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار