جاڭا كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىن جۇرگىزگەن اقىن باۋىرجان باباجان ۇلى: «حالىقارالىق «بۋكەر» سىيلىعىن قازاقستانعا وسى بالا اكەلەدى. ادەبيەتتەگى ديماشىمىز بولادى!», دەپ قاتتى ۇمىتتەندىردى وقىرماندى. ويتكەنى جاڭا روماننىڭ كىتاپ بولىپ شىققانىنا جىل تولماسا دا, ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە تۇساۋكەسەرى ءوتىپ, وقىرمان ىقىلاسىنا بولەندى. سونىمەن قاتار بۇل رومان اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلىپ تا ۇلگەرگەن. كوپ ۇزاماي ەۋروپاداعى وقىرمانعا جول تارتپاقشى.
– كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمى الماتى, قوناەۆ, تالدىقورعان, اقتوبە قالالارىندا ءوتتى. ەندى استاناعا كەلدىك. شىعارما تۋرالى ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ جاتىر. بىراق سىن جوق. ال كەلەسى كىتاپتاردا بۇگىنگى قاتەلىگىمدى قايتالاماۋ ءۇشىن سىن ماعان اۋاداي كەرەك. قازىر «افريكادان الياسكاعا دەيىن» دەگەن رومان جازىپ جاتىرمىن. وسى كۇزگە دەيىن اياقتاپ, سول كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىن جاساۋعا الدارىڭىزعا تاعى كەلەمىن دەپ ويلايمىن. سوسىن 30 جاسىما دەيىن 10 رومان جازامىن دەپ بەكىنىپ وتىرمىن. جىلىنا وسىلاي ەكى روماننان جازىپ تۇرسام, بەس جىلدا ورىندايمىن عوي. كەشە «ادەبيەت پورتالىنا» سۇحبات بەردىم. جادىرا شامۇراتوۆا اپايىم ەكەۋمىز اشىق اڭگىمەلەستىك. اعالارىمدى دا, ءوزىمدى دە اياعانىم جوق. ەگەر ءوزىمدى اياعان بولسام اعالارىمدى ماقتاعان بولار ەدىم. ال بۇگىنگى قولدارىڭىزداعى «نوتر-دامدا قۇلشىلىق جاساۋ كەرەك پە؟» كىتابىم – ادام قۇقىعى جونىندەگى رومان», – دەدى جاس جازۋشى ءاليحان جاقسىلىق.
كەشتە بەلگىلى ادەبيەت سىنشىسى امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلى ءاليحاننىڭ شىعارماشىلىعى, جالپى قازىرگى ادەبيەت تۋرالى تۇشىمدى اڭگىمە ايتتى.
– ءاليحان جاقسىلىقتىڭ «نوتر-دامدا قۇلشىلىق جاساۋ كەرەك پە؟» تۋىندىسىن ءبىر دەمدە وقىپ شىقتىم. ارينە, شىعارمانىڭ جەتىلدىرە تۇسەتىن تۇستارى, ءبىر قايناۋى ءالى جەتپەي تۇرعان جەرلەرى بارشىلىق. سوعان قاراماستان اۆتوردىڭ ىزدەنىسى, بۇگىنگى كۇننىڭ شىندىعىن بەرۋ ءۇشىن تىڭنان تۇرەن سالۋعا ۇمتىلعان تالپىنىسى ماعان ۇنادى. تىنىم تاپپاي ەڭبەكتەنە بەرسە كەلەشەكتە ءاليحاننىڭ ءىرى سۋرەتكەر بولا الاتىن مۇمكىندىگى بار. ءاليحان شىعارماشىلىعىنا كافكا تۋىندىلارىنىڭ قاتتى اسەر ەتكەنىن بايقاعانداي بولدىم. اقىلعا قونبايتىن ابسۋردتىق دۇنيەلەردى ومىردەگى شىن بولىپ جاتقان وقيعاداي سۋرەتتەي ءبىلۋ – جازۋشىدان ۇلكەن شەبەرلىكتى تالاپ ەتەدى. ءاليحاننىڭ جەڭىل ەمەس, ونەردەگى وسىنداي اۋىر جولدى تاڭداعانى مەنى قاتتى قۋانتتى. بۇل تۋىندىنى وقي وتىرىپ, بۇگىنگى كۇننىڭ شىندىعىن اينادان كورگەندەي اسەر الدىم», – دەدى ول.
25 جاسىندا جازۋشىلار وداعىنا مۇشە بولىپ, 26 جاسىندا «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن العان قالامگەردىڭ بۇل – ءۇشىنشى كىتابى. جاس جازۋشىنىڭ 2019 جىلى «التى قۇرلىق» كىتابى, 2021 جىلى ء«تورت مۇحيت» حيكاياتتار جيناعى جارىق كورگەن. ال «نوتر-دامدا قۇلشىلىق جاساۋ كەرەك پە؟» رومانى بيىل وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلدى. كەش بارىسىندا كىتاپتى وقىعان وقىرماندار, اقىن-جازۋشىلار ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
– جاسقا ءتان بۇلا كۇش پەن بويىن تەپكەن بالاڭ وي, ىسسىلاي قاپقان جىگەرى جاراسىمدى ناعىز جاس جازۋشى ەكەن. نەبارى 26 جاستا. اقىن بولسا, بۇل جاس – لايىق بولار, پروزا ءۇشىن بۇل – سەلت ەتكىزەر وقيعا. ونىڭ ۇستىنە قازاق ادەبيەتى ءۇشىن. كوردىك. بايقادىق. سەندىك. ويى مەن ءسوزى تۇيدەك-تۇيدەك ەكەن», – دەدى مادەنيەتتانۋشى سەرىك ەرعالي.
بەكزات قۇلشار,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى
ەۇۋ ستۋدەنتى
