جاستار كەيىنگى جىلدارى اۋىل دەسە ات-تونىن الا قاشىپ, اسىرەسە مال باعۋ ىسىنەن قالىپ بارادى. جاسىرىپ نە كەرەگى بار, شارۋاشىلىقتاردا ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ دەنى – جاستارى ەلۋ-الپىستان اسقان جىگىت اعالارى. قازىرگى ۋاقىتتا فەرمالارعا مال وسىرۋشىلەر, باقتاشىلار, ساۋىنشىلار, مال دارىگەرلەرى اۋاداي قاجەت. مۇنىڭ بارلىعى اۋىلدىق جەرلەردە جاستاردى تارتاتىن, ۇستاپ تۇراتىن زاماناۋي تۇرمىستىق جاعدايلار مەن لايىقتى ەڭبەكاقىنىڭ جوقتىعىنان.
مەملەكەتىمىز بىلتىردان بەرى «اۋىل اماناتى» جوباسىن ەنگىزىپ, ارزان نەسيە تاراتۋعا كىرىستى. الايدا بۇل ارادا ءبىز سياقتى جاس شارۋاشىلىقتاردىڭ كوڭىلىنە جاقپاي وتىرعان كىلتيپاندار بار. بىرىنشىدەن, اۋىلدىقتارعا بەرىلەتىن 5-8 ملن تەڭگە قاراجاتتىڭ كولەمى از. ول قارجىعا قازىرگى قىمبات زاماندا كوپ مال-م ۇلىك ساتىپ الا المايسىڭ. مىسالى, ءبىر باس سيممەنتال سيىرى ءبىزدىڭ وڭىردە 700-800 مىڭ تەڭگە تۇرادى. بەس ميلليونعا شارۋا يەسى مال ساتىپ الا ما, الدە قوراجاي سالا ما؟ ەندەشە, ءىسىن جاڭادان باستاعىسى كەلەتىن ازامات ءۇشىن الگى نەسيە كومەك بولا قويمايدى دەپ ەسەپتەيمىن. سوندىقتان نەسيەنىڭ كولەمىن ءوسىرىپ, كەمى 20 ملن تەڭگەگە جەتكىزسە, ول ۇلكەن قولداۋ بولاتىنىنا سەنىمدىمىن.
ەكىنشىدەن, نەسيەنى رەسىمدەۋدىڭ ماشاقاتى كوپ. ەڭ اۋەلى اۋىلدىقتاردان كەپىلگە م ۇلىك سۇرايدى. وسى جايت الگى باعدارلامادان دامەلەنگەن ءبىراز اۋىلدىقتاردىڭ مەسەلىن قايتارىپ تاستادى. قارجىنى كوبىنە مالى, مۇلكى بار ۇلكەن شارۋاشىلىقتار يەلەنەدى. ال ۇساق فەرمەرلەردىڭ كوبى ءۇشىن ءالى كۇنگە مەملەكەتتىك باعدارلاماعا ءۇمىت ارتۋ قيىن ماسەلە. جارايدى, تۋىسقانىنىڭ, كورشىسىنىڭ مۇلكىن كەپىلگە قويىپ, ايتەۋىر باعدارلاماعا ىلىگەتىن بولدى دەلىك. الايدا وسى جەردە قارجى ۇيىمىنداعىلاردىڭ مىنا قۇجاتتى اكەل, انا انىقتامانى جەتكىز دەگەن ءبىر بىتپەيتىن تالاپتارى دا جاعدايدى كۇردەلەندىرىپ جىبەرەدى. اۋىلداعىلاردىڭ بارلىعى قۇجاتقا جۇيرىك ەمەس. ولاردان بيزنەس-جوسپار سۇرايدى. ارينە, فەرمەرلەر ونى وزگە مەكەمەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە جاساتاتىنى ايدان انىق. بيزنەس-جوسپاردى جاساتۋ اقىلى. ال نەسيەنى الا الماي قالسا, جۇمسالعان شىعىنى قايتارىلمايدى. مۇنداي جايتتار قولىندا كاپيتالى جوق جاستاردىڭ تالابىن باسىپ وتىر. كەدەرگىگە تاپ بولعاندار ەكىنشى رەت مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىس دەسە, ازار دا بەزەر بولاتىنى سودان. سوندىقتان جاستار قاۋىمى ءۇشىن بۇل نەسيەنىڭ تالاپتارى جەڭىلدەتىلۋگە ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن.
بىزدىڭشە, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر نەسيە راسىمدەگەندە جاستارعا كەپىل بولۋى كەرەك. بۇل كوپ ماسەلەنى شەشەر ەدى. بۇعان قوسا جەر كوميسسيالارى كونكۋرس وتكىزگەندە جاستار باسقارىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتارعا باسىمدىق بەرەتىندەي جۇيە قالىپتاسۋى كەرەك.
عايسا الديبەكوۆ,
«بالتاباي» شق باسشىسى, جاس كاسىپكەر
پاۆلودار وبلىسى
