ءيا, تالانت تا تابيعاتىنا تارتىپ تۋادى. باياناۋىلدىڭ كوركەم دە باي تابيعاتىنان ءنار الىپ وسكەن شاھكەرىم – شاكەننىڭ ءسىرا دا سۇلۋلىققا سەلت ەتپەۋى, اينالاسىنا ماحابباتپەن كوز تىكپەۋى مۇمكىن ەمەستەي كورىنەدى. سەبەبى ونىڭ ءومىرىنىڭ ءوزى تۇنىپ تۇرعان ونەر ەدى. ال ايمانوۆ بويىنداعى الاپات اكتەرلىك دارىن سول بالا كۇنىنەن-اق ايقىندالا باستاعان بولاتىن.
كينو ونەرىنىڭ كوريفەيىنە بالانىپ, قازاق كينوسىنىڭ ءپىرى اتانعان شاكەن ايمانوۆ تۋرالى ءسوز بولسا, بىردەن اڭگىمە اۋانى كينو تاقىرىبىنا اۋىسا جونەلەدى. ول زاڭدى دا. سەبەبى كەنجەتاي ۇلىنىڭ قازاقتىڭ جانىنا اينالعان شەدەۆر شىڭىنداعى عالامات 14 ءفيلمى باردا, ءوز قولىمەن ىرگەتاسىن قالاپ, بۇگىندە ايمانوۆ اتىمەن اتالاتىن «قازاقفيلم» تۇرعاندا, البەتتە, ول قالدىرعان ماڭگىلىك مۇرا عاسىردان-عاسىرعا جالعاسا بەرەرى ءسوزسىز. دەسە دە, شاكەننىڭ كينودان بۇرىن تاعدىرىنىڭ تەاترمەن توعىسقانىن, سىرلى ساحنادا ءجۇرىپ سان الۋان كەسەك بەينەلەر تۋدىرعانىن دا كەلەشەك ۇرپاق ۇمىتپاۋعا ءتيىس.
ايمانوۆ بويىنداعى ارتىستىك دارىن بالا كەزىندە بايقالىپ, مەكتەپ كەزىندە دارالانا تۇسكەنىمەن, ونى قىز-قىز قايناعان ناعىز ونەردىڭ ورتاسىنا الىپ كەلگەن – عابيت مۇسىرەپوۆ بولاتىن. 1928 جىلى سەمەيگە كەلىپ, كازكوممۋنا مەكتەبىنە تۇسكەن تالانتتىڭ كوزىندەگى وتتى ۇلى جازۋشى سونداعى ونەر ۇيىرمەلەردىڭ بىرىندە بايقاپ قالىپ, ونى الماتىداعى قازاق دراما تەاترىنا شاقىرادى. مىنە, وسى ساتتەن باستاپ شاكەننىڭ جۇلدىزدى شاعى باستالادى.
كەلبەتى كەلىسكەن, جانارى وتتى جاستى تەاتر الەمى جاتىرقامادى. ال ايمانوۆتىڭ ءوزى بولسا ونەردەگى العاشقى ادىمدارىنان-اق الىسقا سىلتەر جارقىن تالانتىن تانىتتى. 1934 جىلى «ەڭلىك-كەبەك» تراگەدياسىنداعى باتىر ەسەن رولىنەن باستالعان ونەردەگى ءورىسى اقان سەرى, قوبىلاندى, ساتين, پەترۋچچيو, وتەللو, حلەستاكوۆ بەينەلەرىن اقىندىق شابىتپەن, اسا زور اكتەرلىك ماشىقپەن زەرلەگەن شاكەن شىن مانىندەگى شىعارماشىلىقتىڭ شىڭىنا بەت الدى. اتاقتى اكتەردىڭ ىرگەلى ىزدەنىسكە تولى جيىرما جىلى وسىلايشا م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترى ساحناسىندا ءوتتى. ءتول جانە كلاسسيكالىق دراماتۋرگيالاردا, شىعىس-باتىس دەمەي, كەسەك بەينەلەردى جارقىراتقان ادۋىن ءارتىس قابىلەتى كورەرمەنىن ەستەتيكالىق لاززاتقا بولەدى. تەاتر سىنشىسى اشىربەك سىعايدىڭ سوزىمەن سويلەتسەك, ول – قازاق توپىراعىندا رومانتيكالىق تەاتر مەكتەبىن قالىپتاستىرعان اكتەر. اق ولەڭمەن ەسىلىپ-توگىلىپ جاتاتىن ەپوستىق, ەپيكالىق سوم دۇنيەلەردەگى حالىقتىق قۋاتى مول سوقتالى كەيىپكەرلەردىڭ حاس شەبەرى اتاندى. ول سومداعان وتەللو مەن پەترۋچچيو – قازاق تەاترى تاريحىندا ۇلكەن قۇبىلىسقا اينالعان رولدەر.
الەمدىك كلاسسيكانىڭ التىن قورىنان ويىپ ورىن بەلگىلەگەن اعىلشىن دراماتۋرگى ۋ.شەكسپيردىڭ «اساۋعا تۇساۋ» كومەدياسىنداعى شاكەن سومداعان پەترۋچچيو ءرولى ونەردىڭ ۇلكەن جاڭالىعى بولدى. اكتەر بويىنداعى مۋزىكالىق, پلاستيكالىق قاسيەت, ينتوناتسيا بايلىعى «اساۋعا تۇساۋدىڭ» اجارىن اشىپ, ءباسىن بيىكتەتكەن تابىستى ىزدەنىس ەكەنى داۋسىز. اسىرەسە كاتارينا ءرولىن ويناعان كسرو حالىق ءارتىسى حاديشا بوكەەۆا ەكەۋىنىڭ تەڭدەسسىز تاندەمى كۇنى بۇگىنگە دەيىن تەاتر تارلاندارى ءۇشىن تاماشا تاجىريبە مەكتەبى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. ءتىپتى كەزىندە «اساۋعا تۇساۋ» كومەدياسى وداق بويىنشا ۇزدىك دەپ تانىلىپ, شەكسپيردىڭ مەرەيتويىندا تاماشا تاندەم وسى سپەكتاكلمەن لوندونعا بارىپ ونەر كورسەتىپ قايتتى.
ايمانوۆتىڭ اكتەرلىك قارىمىن دارالاعان تاعى ءبىر ءرول – اقان سەرى بەينەسى. ول تۋرالى تەاترتانۋشى ميراس ءابىل: «اقان سەرى باسىنداعى تراگەديالىق ءحالدى دۇرىس ءتۇسىنىپ, ونى شەبەر ويناتۋ ءۇشىن ارتىسكە جالاڭ تابيعي تالانت از, ىسىلعان شەبەر تەحنيكا قاجەت. بىرىنشىدەن, ولەڭمەن جازىلعان پەسا ءماتىنىن ولەڭ ەكپىنىنىڭ ەركىندە كەتپەي, داۋىستىڭ مۋزىكالىق ىرعاعىنا بەرىلمەي, ولەڭ جولدارىنا قاراسوزدىك ريتم بەرىپ مەڭگەرۋ ءۇشىن مۇلتىكسىز ديكتسيا, سويلەۋ شەبەرلىگى كەرەك. ەكىنشى, درامانىڭ ءون بويىندا ءجيى كەزدەسەتىن توگىلمەلى ۇزاق مونولوگتەردى قىزۋ تەمپەرامەنتپەن مۇدىرتپەي ايتۋ كەزىندەگى ەنتىكپەيتىن ەپتىلىك قاجەت. ۇشىنشىدەن, اقان باسىنداعى قايشىلىقتاردى, فيلوسوفيالىق ويلاردى دۇرىس شەشىپ, جارقىن جەتكىزۋ ءۇشىن بيىك سانا يەسى بولۋ ءلازىم. مىنە, وسى ايتىلعان تالاپتارعا ساي اكتەرلىك قاسيەت ش.ايمانوۆ بويىنان تابىلدى», دەپ جازادى.
ءيا, شاكەن ايمانوۆ شىن مانىندەگى ونەردەگى قۇبىلىس ەدى. ايمانوۆپەن سەرىكتەس, جۇپتاس بولىپ ويناۋ اكتەر بىتكەنگە ارمان بولعانىن ونىڭ زامانداس ارىپتەستەرى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەلجىرەسە اڭگىمەلەپ, تاعىلىمدى ەستەلىك قالدىردى. سونىڭ ءبىرى مارقۇم ۇستازىمىز اشىربەك سىعاي. «شاكەن ايمانوۆ ساحناعا اقان نەمەسە پەترۋچچيو بولىپ شىعا كەلگەندە, داۋىل تۇرىپ وتكەندەي سەزىم بيلەۋشى ەدى كورەرمەندەر زالىن. زال مەن ساحنا اراسىندا كوزگە كورىنبەس نازىك تە سىرلى ءبىر وزگەشە بايلانىس بەلەڭ الار ەدى. قىبىر ەتىپ قوزعالۋعا شاماڭ قۇرىپ, ەكى كوزىڭ ساحنا تورىنە قادالعاندا, بەينە ءبىر دەنەڭنەن جان كەتىپ قالعانداي حالگە ۇشىرار ەدىڭ», – دەپ تامسانا تولعانىپتى ەستەلىگىندە تەاتر بىلگىرى. اكتەر فەنومەنى تۋراسىندا بۇدان اسىرىپ ايتۋ مۇمكىن ەمەس... سول ءبىر جولى قاريا قاستەلەسپەپتى. شاكەن ايمانوۆ – شىن مانىندە تاعدىردىڭ تاڭداۋى تۇسكەن تالانت!
