ساتيرا • 08 اقپان, 2024

ش ۇلىق

100 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
ش ۇلىق

ىلدەبايعا كىرەبەرىستەگى حاتشى قىز:

– سىزگە پىقىپ اساباس دەگەن بىرەۋ كىرمەي كەت­پەيمىن دەپ وتىر, – دەگەندە, بۇيرەگى بۇلك ەتە قالدى. پىقىپ – اتالاس تا تەتەلەس ءىنىسى. ءشايپاۋ, مىنەزى تىك, تەك توتەسىنەن تارتادى. مار­قۇم اكەسى مۇ­نىڭ ەسەيىپ ەر جەتۋى عانا ەمەس, بىلە بىلسە, وسى لا­ۋا­زىمدى قىزمەتتىڭ «قىزىل كىرپىشىن» قالاپ بەر­گەن كىسى. بالاسىنىڭ جولى بولماي ءجۇنجىپ جۇ­رە­تىنىن بىلەتىن. نە دە بولسا, قولدان كەلسە كومەك­­تەسكەندى پارىز ساناپ, قابىلداعاندى ءجون كوردى.

امان-ەسەندىكتى كەلتە قايىرىپ, ىنىسىنە:

– ءحالىڭ قالاي؟ – دەپ رەسمي تۇردە توتەسىنەن تارتىپ ەدى:

– تەسىك ش ۇلىق كيىپ ءجۇرمىن... – دەپ ول دا توتەسىنەن دۇڭك ەتكىزدى.

ىلدەباي ءبىراۋىز سوزبەن بەدىرەيىپ وتىرعان ىنىسىنە ءسال-ءپال اقىلىن ايتقان بولىپ ەدى:

–  بەرسە قولىنان, بەرمەسە جولىنان... اق­شا مەن بيلىكتىڭ زامانى, قول جەتسە, ۇرىس­تا تۇرىس جوق! – دەپ كۇجىرەيە كۇڭك ەتىپ كوسەم­سىگەن سوڭ:

– ءبىر قىزمەتكە قويايىن, بايقارسىڭ, – دەپ شىعارىپ سالدى.

ء ىنىسى كەلەسى كەلگەندە دە:

ء–حالىڭ قالاي؟ – دەپ سۇراعىن كەلتە قايىرىپ ەدى:

– ش ۇلىعىم بۇتىندەلدى, ەسكى كولىكپەن تە­پەڭدەپ ءجۇرىپ جاتقان جايىم بار... – دەپ قانا جاۋاپ قاتتى.

وعان بايقاۋ كەرەكتىگىن, پالە اياقاستى ەكەندىگىن ەسكەرتىپ, ونىسىنا: «زامانىنا قاراي – ادامى», «زامانىڭ تۇلكى بولسا, تازى بولىپ شال» دەگەن ماندەگى تىركەستەردى ەستىپ: «پالە قايدا دەمە, اياق استىندا», دەگەن بولىپ, تاعى ءبىر ءبۇرى بار قىزمەتتى بۇيىرتتى.

ء ىنىسى كەلمەي كەتەدى, كەلسە, تەگىن كەلمەيتىنىن بىلەتىن باسى, بۇل جولعى باس سۇعۋىندا:

– ە, ءحالىڭ نەشىك؟ – دەپ سۇراعىنداعى ءسوزدى وزگەرتكەن بولدى.

– كولىگىمە كوڭىلىم تولادى. تەك تار ۇيدەن تىنىسىم تارىلىپ جۇرگەنى... – دەپ, بۇرىنعى بۇقا مىنەز جوق, ايتارىنا ءسال-ءپال «قان جۇ­گىرىپ» جۋاسىعانداي.

ىلدەكەڭ ىشتەي مۇنىسىنا شۇكىرلىك ەتىپ, كوزدەپ جۇرگەن بەلدى قىزمەتىن بەلدەن باسىپ بەردى دە جىبەردى.

جوعالىپ كەتىپ, كەلەسى كەلگەنىندە:

– قالايسىڭ؟ – دەپ سىناي قارادى.

– ءۇيدى ۇلكەيتكەنمىن, كەلىنىڭىز ريزا! تەك پالەكەتتىڭ ايتارى بىتە مە, جەر الىپ, ەل سياق­تى ساياجايدا تۇرعانعا نە جەتسىن دەيدى, – دەپ كۇمىل­جىگەن بولدى.

قولدان كەلەرى قىزمەت, تاعى دا بەدەلدى سالىپ, بەلدەن باسۋعا تۋرا كەلدى.

سودان ءىنىسى ءىزىم-قايىم, بەتىن اۋلاق... ەندى-ەندى ىزدەۋ سالايىن دەپ جۇرگەنىندە, ءوزى ەمەس, كەلىن كەلىپ وتىر.

بىردەن:

– ءىنىم قالاي؟ – دەپ ەدى, كۇمىلجي ءبىر پاراق قاعازدى الدىنا قويدى. كوز جۇگىرتىپ ەدى: «تۇرمەدەمىن... ش ۇلىق توقىپ ءجۇرمىن... توقىپ باستاپ, جاقىندا ش ۇلىق تسەحىنىڭ شەبەرىنە كوتەرىلدىم. كوكە, كومەكتەسىڭىز, ادال ەڭبەكتىڭ نە ەكەنىن ۇقتىم. شىققان بويدا بار كاسىپتى تارك ەتىپ, تەك ش ۇلىق توقۋمەن اينالىسامىن», دەپ كەلتە قايىرىپتى.

بەرىك سادىر 

سوڭعى جاڭالىقتار