مۇندايدى سوتسرەاليزمگە قىزمەت ەتىپ, ءسوتسياليزمنىڭ سولاقاي سويىلىن سوعىپ جۇرگەن اسىرەسىنشىلار, ءتىپتى سالپاڭقۇلاقتاردىڭ ءوزى كورمەي قالعان جوق. سوندىقتان دا «جاپاننىڭ» سوڭىنا ءتۇسىپ, جارىققا شىققان جىلى-اق مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلعان ونىڭ اياعىنان شالدى...
تىڭدى ءالى كۇنگە ۇلكەن جەتىستىك دەپ باعالايمىز. قازاقتىڭ اتاقونىسىنىڭ ءبارىن ايىرىپ, مال جايىلىمدارىن, جىلقىسىن جەمسىز-اق سەرە قارىس شىعاتىنداي سەمىرتە الاتىن قۇنارلى شۇيگىن شوپتەرىن, قالعىعان قارا ورمانىن, جارقىراعان كولدەرىن جوق قىلعان تىڭنىڭ قاسىرەتى از بولعان جوق. ول ءبىزدىڭ ۇلتتىق ءدىلىمىزدى بۇزدى, ءتىلىمىزدى قانسىراتتى, دىنىمىزگە دە شوقپار الا جۇگىردى. بىراق سونىڭ تەرىس ەكەنىن بىردە ءبىر ادام اۋزىن اشىپ ايتا المادى. جالعىز ساكەن ءجۇنىسوۆ قانا تۋرا ايتپاسا دا تۇسپالداپ جەتكىزدى.
بويىنا سۋرەتكەرلىك, انشىلىك, اقىندىق, بالۋاندىق سياقتى تولىپ جاتقان ونەردى سىڭىرگەن ىنىسىنە عافۋ قايىربەكوۆ: «مەرگەنسىڭ, اتقان وعى كەتپەس عاپىل, ءبىر ءوزىڭ جەتى سەرى, جەتى باتىر. تۋعان جەر – سارىارقانى ساعىنعاندا, مەن سەنى ءبىر يىسكەسەم, جەتىپ جاتىر» دەپ سۇيسىنەتىن ساكەنگە ءسوز زەرگەرى عابيت مۇسىرەپوۆ «ساكەن سەرى» دەپ ات بەرگەن...
جۋىردا س.مۇقانوۆ اتىنداعى وبلىستىق عىلىمي امبەباپ كىتاپحانادا ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبي كەش بولىپ, وندا جازۋشىنىڭ كوپ قىرىنا توقتالعان اڭگىمەلەر ايتىلدى. رەسپۋبليكاعا بەلگىلى جۋرناليست, جازۋشى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ ءوزى كورگەن قىرلارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ونىڭ شەشەندىگى, باتىلدىعى, شىعارمالارىنىڭ كوركەمدىگى تۋرالى كوپ اڭگىمەلەر ايتتى. وكىنىشتى جايلار دا ايتىلماي قالعان جوق. سونىڭ ىشىندە وسىنشالىق اتاقتى جازۋشى جەرلەسىمىزگە پەتروپاۆل قالاسىندا ءالى كۇنگە ءبىر كوشە اتىن بەرە الماعانىمىز دا قىنجىلا اۋىزعا الىندى. ساكەن سەرىگە ارنالىپ بۋرابايدا سالىنعان ءۇيدىڭ دە قاراۋسىزدىقتان توز-توزى شىققانى ايتىلماي قالمادى.
جەرگىلىكتى ءانشى, تەرمەشى, ونەرگە كوپ ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن داستەن بايمۇقانوۆ ابزال اعا تۋرالى ءوز ەسىندەگى ەستەلىكتەرىن ايتتى. بىردە جازۋشىنى ەرتىپ قوجابەرگەن جىراۋدىڭ باسىنا اپارعاندا بورگوز دەگەن نە وسپەيتىن, نە وشپەيتىن ءبىر عالامات اعاشتى كورسەتكەندە جازۋشىنىڭ قاتتى تەبىرەنىپ, بۇل تۋرالى مىندەتتى تۇردە جازۋ كەرەك ەكەن دەپ قويىن داپتەرىنە ءتۇرتىپ العانىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە ءوزىنىڭ اڭشىلىقتى جاقسى كورەتىنىن ەستىگەن سوڭ اڭ-قۇستاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن سۇراپ, كەيبىرىن جوعالىپ كەتپەدى مە دەپ انىقتاعانىن, اياۋشىلىق بىلدىرگەنىن ەسكە الدى.
جازۋشىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى باياندامانى م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى بوتاگوز تاۋقۇدىرەتوۆا مەن 2-كۋرس ستۋدەنتى ۇلداناي نيەتباەۆا جاسادى. جازۋشىنىڭ «اقان سەرى» اتتى رومان-ديالوگياسىنىڭ كوركەمدىگى, ۇلتتىق ساحنامىزدىڭ گ ۇلى بولعان «اجار مەن اجال», «تۇتقىندار», «جارالى گۇلدەر», «Əر ءۇيدىڭ ەركەسى», «قىزىم, ساعان ايتام», «كروسسۆورد», ء«ولىارا», «قىسىلعاننان قىز بولدىق», «قوس انار», «كەمەڭگەرلەر مەن كولەڭكەلەر» سياقتى 17 پەسانى ومىرگە كەلتىرگەنى ايتىلدى. كەش بارىسىندا جازۋشىنىڭ «اماناي مەن زاماناي» حيكاياتى بويىنشا تۇسىرىلگەن كوركەم فيلمنەن ءۇزىندى كورسەتىلدى.
قىزىلجار
