دەگەنمەن وتكەن جىل قىزىلوردا وبلىسىندا مال ۇرلىعى كورسەتكىشى ءبىرشاما تومەندەپتى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قابىلداعان «م ۇلىكتى قورعاۋ جونىندەگى 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاما» اياسىنداعى شارالار ناتيجەسىندە بىلتىر وبلىس كولەمىندە مال ۇرلىعى 42,6 پايىزعا (115-تەن 66-عا) تومەندەگەن. 2022 جىلى وسىنداي قىلمىستىڭ اشىلۋى 56,9 پايىز بولسا, بىلتىر 86,5 پايىزعا جەتكەن.
پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بەرگەن مالىمەتتە ۇرلىقتى كاسىپ قىلعان 7 قىلمىستىق توپ ۇستالىپ, 31 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانى ايتىلادى. ولارعا قاتىستى 39 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانىپتى. ونىڭ 3 دەرەگى – وتكەن جىلدار ساناتىنداعى مال ۇرلىقتارى. تۇرعىندارمەن كەزدەسۋلەردە پوليتسەيلەر تاراپىنان ءجيى ايتىلاتىن ۇسىنىس – مالدى قاراۋسىز قالدىرماۋ. ۇقىپسىزدىڭ مالى ۇرىنىڭ جەمى بولاتىندىقتان, اۋىلداعىلار باقتاشى جالداپ نەمەسە كەزەكپەن باققانى ءجون. باقتاشىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ جاتسا قۇبا-قۇپ, بۇل ەكى جاققا دا جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىندىرە تۇسەدى.
– بەلگىلەنبەگەن ورىنداردا قاراۋسىز جۇرگەن مال يەلەرىنە قاتىستى 1181 اكىمشىلىك شارا كورىلگەنى دە ۇرلىقتىڭ تومەندەۋىنە سەپ بولدى, – دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى البەرت جاەكەشەۆ. – سونىمەن قاتار ۆەتەريناريا قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ اتقارعان رەيدتىك ءىس-شارالاردا 234 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى, ونىڭ 111-ءى مال نەمەسە ەت ونىمدەرىن زاڭسىز تاسىمالداۋ دەرەكتەرى بولدى.
وتكەن جىلى «مال ۇرىسى» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى 4 مارتە ۇيىمداستىرىلىپ, قالا مەن اۋدان ورتالىقتارىندا ورنالاسقان مال بازارلارى, كۇرە جولدار, سونداي-اق ەت ساتۋ ورىندارىندا رەيدتەر جۇرگىزىلىپتى. بىلتىر قىركۇيەك ايىندا وبلىس اكىمىنىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا مال ۇرلىعىن بولدىرماۋ ماسەلەسى ارنايى قارالىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىس جاندانا تۇسكەن.
نەگىزى مالدى قۇجاتتاندىرۋدىڭ وسىنداي قىلمىستاردى بولدىرماۋعا سەپتىگى تيەدى. مالىن جوعالتقاندار ۇرىلار ءىز سۋىتىپ ۇلگەرمەي پوليتسياعا حابار بەرگەنى ءجون. ەڭ دۇرىسى – قاي ت ۇلىكتى دە قاراۋسىز قالدىرماۋ. ويتكەنى ۇرى ەڭ الدىمەن ۇقىپسىزدىڭ مالىن جەم قىلادى.
قارماقشى اۋدانىندا III ينتەرناتسيونال دەگەن اۋىل بار. ون ءبىر ۇلتتىڭ وكىلى تۇراتىن اۋىل تىرشىلىگىنىڭ تىرەگى – بىرلىك. ءدىن مەن ۇلتقا ءبولىنۋدى بىلمەيتىن بۇل اۋىل تۋرا كۇرە جولدىڭ بويىنا ورنالاسقان. قاراۋسىز مالدى قاعىپ كەتەتىندەر ءۇشىن قولايلىسى دا وسى. بىراق كەيىنگى 3-4 جىلدا ەلدى مەكەندەگىلەر مال ۇرلىعى دەگەندى مۇلدەم ۇمىتىپتى.
– اۋىلدا مال باسىن بىردەيلەندىرۋ, قۇجاتتاندىرۋ جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ, كومپيۋتەرلىك دەرەك قورىنا ەنگىزىلىپ وتىرادى. ەڭ باستىسى – ءبىز «دوستىق جەر» جشس ارقىلى مالدى پادامەن باعۋدى جولعا قويدىق. باقتاشىنى وسى شارۋاشىلىق ءبولىپ, ايلىعىن تولەپ, ءمىنىس اتىن جەم-شوپپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. وسىنىڭ ارقاسىندا 2020 جىلدان بەرى ەلدە مال ۇرلىعى تىركەلگەن جوق, – دەيدى اۋىل اكىمى نۇرلىبەك سايىموۆ.
الەۋمەتتىك جەلىنىڭ جان-جاقتى دامىعانى دا ۇرلىقتىڭ الدىن الۋعا كومەگىن تيگىزىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. مىسالى, قالا ىرگەسىندەگى اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگى تۇرعىندارى قوسىلعان WhatsApp جەلىسى چاتىندا قاراۋسىز جۇرگەن مال جايلى حابارلامالار ءجيى شىعادى. ولاردىڭ فوتوسىن دا ءتۇسىرىپ, جۇرگەن كوشەسىنە دەيىن تاپتىشتەي ءتۇسىندىرىپ جۇرگەن اۋىلداعى ۋچاسكەلىك پوليتسيا قىزمەتكەرى نۇرتاي جونباەۆ ەكەن.
– الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى مال يەلەرى جىلدام تابىلادى. نەگىزى قوراسىنداعى مالىن كوشەگە قويا بەرگەندەرگە 3 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى. وسىدان دا قازىر بۇرىنعىداي ەمەس تۇرعىندار تياناقتى بولا ءتۇستى. مەن وسى قىزمەتكە كىرىسكەلى بەرى اۋىلدا مال ۇرلىعى دەرەگى كەزدەسكەن جوق. جەرگىلىكتى اكىمدىككە قاراۋسىز مالدى ۋاقىتشا قامايتىن ورىن ازىرلەۋ تۋرالى ۇسىنىس تا بەرگەنبىز. الداعى كوكتەمدە اشىلىپ قالار, – دەيدى پوليتسيا كاپيتانى نۇرتاي جونباەۆ.
جالپى, مۇنداي ورىندار قازىر وبلىستىڭ كەي اۋداندارىندا بار. ودان بولەك قۇجاتتاندىرۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگەندىكتەن, بوتەننىڭ مالىن جەتەلەپ كەتەتىندەردىڭ قاتارى سيرەدى.
پوليتسەيلەر تاراپىنان تۇسىندىرمە جۇمىستارى, رەيدتتەر ءجيى جۇرگىزىلەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا ءۇش-ءتورت جىلدان بەرى ارال, قازالى, جاڭاقورعان اۋداندارىنداعى كەيبىر اۋىلداردىڭ مالى قولدى بولىپ كورگەن ەمەس.
قىزىلوردا
