فوتو: egemen.kz
قازاق پرەمەرىنىڭ ايتۋىنشا, ەاەو 190 ميلليون حالقى بار, 93 ميلليوننان استام ادام ەڭبەك نارىعى مەن 2,7 تريلليون دوللار ءىجو قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك. مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءوزارا ساۋدا 2015 جىلدان 2022 جىلعا دەيىن ەكى ەسە ءوسىپ, 85 ميلليارد دوللارعا جەتتى.
ءاليحان سمايىلوۆ ءوز سوزىندە ەۋرازيالىق بەستىكتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنا توقتالدى. ول ەاەو شىعىس پەن باتىستىڭ, سولتۇستىك پەن وڭتۇستىكتىڭ توعىسقان جەرىندە ورنالاسقانىن, بۇل ارقاشان ايماقتىڭ باسەكەلەستىك ارتىقشىلىعى بولعانىن اتاپ ءوتتى. سوڭعى 15 جىلدا قازاقستان ترانزيتتىك جانە كولىكتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا 35 ميلليارد دوللاردان استام قارجى ءبولدى.
ء«بىز ەلدەرىمىزدىڭ حالىقارالىق دالىزدەرىنىڭ, لوگيستيكالىق تەرمينالدارى مەن وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ الەۋەتىن ودان ءارى ارتتىرۋ ماڭىزدى دەپ سانايمىز. مەن ەاەو-نىڭ بارلىق ەلدەرىن ترانزيتتىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرامىن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ول سونداي-اق قازاقستاننىڭ ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى دامىتۋ ورتالىعى رەتىندە ارەكەت ەتۋگە دايىن ەكەندىگىنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىلدان باستاپ ستراتەگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, بيزنەس-باستامالاردى ءتيىمدى ىلگەرىلەتۋگە, ءوزارا ينۆەستيتسيانى ايتارلىقتاي ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرلەسكەن جوبالارعا قارجىلىق كومەك كورسەتۋ تەتىگى ىسكە قوسىلادى.
ءاليحان سمايىلوۆ ء«تورت بوستاندىق» پەن ەاەو تۋرالى شارتتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن جۇزەگە اسىرۋ وداقتىڭ نەگىزى بولىپ قالا بەرەتىنىن ەسكە سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكسپورتتاۋشىلار ءوزارا ساۋدادا جاسىرىن شەكتەۋ جاعدايلارىمەن ءجيى كەزدەسەدى.
«سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ءتورت ەركىندىكتىڭ ءبىرى – تاۋارلاردىڭ قوزعالىسى ەركىندىگىن جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ قالىپ وتىر. كەدەرگىسىز ورتاق نارىقتى قالىپتاستىرىپ, تاۋارلاردىڭ ءۇشىنشى ەلدەرگە كەدەرگىسىز ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. بۇل بارلىق نەگىزگى پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋعا ىقپال ەتۋ كەرەك», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ءاليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءۇشىنشى ەلدەرمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ديالوگتى جانداندىرۋ ماڭىزدى, بۇل ءوزارا ەكونوميكالىق مۇددەلىلىك. ول سەرىكتەستەر ەاەو ەلدەرىنىڭ ارتىقشىلىقتارى تۋرالى ءبىلۋى كەرەك دەپ سانايدى.