ءيا, ول – «لا سكالادا» ءان سالعان تۇڭعىش قازاق. 31 جاسىندا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى» اتاعىن الدى. الەمگە تانىمال ونەر تارلاندارىنىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولدى. سول كەزدە مەملەكەت باسشىسى بولىپ تۇرعان دىنمۇحاممەد قوناەۆتىڭ ءوزى ءانشى داۋسىنا ءتانتى بوپ, باۋىرىنا باستى, شەكسىز قامقورلىعىنا بولەدى. ءدۇلدۇل دارىن كلاسسيكالىق تۋىندىلاردا – تولەگەننىڭ, ايداردىڭ, ءبىرجاننىڭ, اداقتىڭ پارتيالارىن ساتىمەن ورىنداپ كوزگە ءتۇستى. «اينامكوز», «اقباقاي», «بالقۋراي», «بۋرىلتاي», «قارعاش», ء«شاپيباي-اۋ» اندەرىن ءدال امانگەلدىدەي اۋەلەتكەن ءانشى سيرەك. سەمبين وتكەن وپەرا مەكتەبى قاتارلاستارىنا تەك قيال بولاتىن...
قازاقتا امانگەلدىدەن اسقان ارمانسىز ءانشى وتپەگەندەي كورىنەدى وندايدا. بىراق بۇل سىرت كوزگە عانا سولاي. شىن مانىندە ءانشىنىڭ ىشكى مۇڭى, ورىندالماعان ويلارى, اياقاستى بولعان ارمانى – ءبارى-ءبارى كۇرسىنتەدى. ءيا, امانگەلدى ءانشىنى ويعا العاندا, ارماندا كەتكەن ءومىر-اي دەگىڭ كەلەدى ەرىكسىز...
«جالپى, مەنىڭ بيىكتەن قۇلاۋىما ماقتاۋ, قولپاشتاۋ جانە كورە الماۋشىلىق سەبەپ بولدى», دەپتى ءانشى ءبىر سۇحباتىندا. راس, داڭق تا – ۇلكەن سىناق. ونى ابىرويمەن كوتەرىپ ءجۇرۋدىڭ ءوزى – ۇلكەن ەرلىك, شەكسىز ءتوزىم. ايتپەسە, ماسكەۋدىڭ پ.چايكوۆسكي اتىنداعى كونسەرۆاتورياسىنا قۇجات تاپسىرعان 800 تالاپكەردىڭ ىشىنەن سۋىرىلىپ شىققان 25 تالانتتىڭ ءبىرى دە وسى امانگەلدى ەدى عوي. داڭقتى ءۇش تەنور – لۋچانو پاۆاروتتي, حوسە كاررەراس جانە پلاسيدو دومينگولار ءان سالعان ساحنادا ەركىن جۇرگەن دە قازاقتىڭ ەركە بالاسى وسى سەمبين بولاتىن. قازاق ىشىنەن «لا سكالاعا» تۇڭعىش تابان تيگىزگەن دە ءوزى ەمەس پە؟ ەندەشە, ۇلت ونەرىنىڭ قۇبىلىسىنا اينالعان ءانشى ءومىرىن استە وكىنىشتى دەي الامىز با؟
دەسە دە «ادامنىڭ باسى – اللانىڭ دوبى» دەپ قازاق بەكەر ايتپاپتى. تەڭدەسسىز داڭق بەرگەن اللا پەندەسىنە ءۇيىپ-توگىپ سىناق تا بەرگەن ەكەن. سەمبيننىڭ بار سىرى, بالكىم بار ءمىنى – سول سىنعا سىنىپ كەتكەنى...
...الاسۇرىپ الماتى كوشەلەرىنە سىيماي جۇرگەن كۇندەردىڭ ءبىرى بولاتىن. جان الەمى الاسۇرىپ, ءىشى وت بوپ كۇيگەن ءانشى كوشەدە كەزدەيسوق جازۋشى قالتاي مۇحامەدجانوۆقا كەزىگىپ قالادى. كورسە دە كورمەگەندەي بولىپ كەتىپ بارا جاتقان جەرىنەن توقتاتقان قالامگەر: ء«اي, امانگەلدى, بەرى كەل!» دەپ قاسىنا شاقىرىپ الادى. جاعدايدىڭ ءبارىن ءتۇسىنىپ تۇر: «ساعان قانشا ادامنىڭ قيانات قىلعانىن, قانشا ادامنىڭ شاراپ بەرگەنىن ءتۇر-تۇسىنە دەيىن ايتىپ بەرە الامىن. بىراق ولاردى اتۋ قولدان كەلمەيدى. مەنىڭ ءبىر عانا وكىنىشىم – سەندەي اسىل ازاماتتى بۇكىل ەل جوعالتىپ الدى. وسىنى ويلاعان سايىن جۇرەگىم جىلاپ قويا بەرەدى», دەپ اھ ۇرىپتى.
ال ءانشىنىڭ ءوزى بولسا بۇل كۇيىن جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا: «1975 جىلى ميلاننان كەلگەن سوڭ, وپەرا تەاترىنداعى جۇمىسىمدى ودان ءارى جالعاستىردىم. سول جىلى ەرمەك سەركەباەۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, روزا جامانوۆا, بولات ايۋحانوۆتىڭ بيشىلەر توبى جانە مەن فرانتسيادا ءبىر جارىم اي گاسترولدە بولىپ كەلدىك. بۇل دا ءتالىمى مول سۇراپىل ساپار ەدى. ءبىر جىلدان كەيىن, ياعني 30-دان اسقان شاعىمدا «قازاقستانعا ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىس» اتاعىن الدىم. ودان كەيىن مەنىڭ ومىرىمدە قاس دۇشپانىما دا تىلەمەيتىن قارالى كۇندەر باستالدى. جانىمداعى جارىم جارقاباقتان يتەردى. ماڭىمداعى «مايدانداستاردىڭ» قوينى تولى تاس بولىپ شىقتى. «ولسەك, قابىرىمىز بىرگە» دەپ جۇرگەندەردىڭ جۇرەگى ءبىر-اق ساتتە مۇزعا اينالدى. م.ماقاتاەۆتىڭ «قارعىس» اتتى ولەڭى كوز الدىمدا بەينەلى تۇردە دوڭگەلەپ بارا جاتتى...».
وسى وكىنىشتى كۇي ءانشىنى ولە-ولگەنشە بوساتپادى. قىزعانىش پەن كورەالماۋشىلىقتىڭ قۋ قۇلقىنى الاپات ءانشىنى سوڭىندا ءبارىبىر جۇتىپ تىندى. اسەم ءانىن جۇرەگىنىڭ تۇكپىرىندە ايالاپ, سۇلۋ ۇنىمەن جانىنان شىعارعان تالانتتىڭ تاعدىرى وسىلايشا توعىشار توپقا جەم بولدى. «9 مامىردا 60 جاسقا كەلەمىن. سول كەزدە شاكىرتتەرىمدى جيناپ, قولدان كەلگەنشە اياقتى تۇزەپ, ساحناعا تاياقسىز شىعىپ كونتسەرت بەرمەك ويىم بار. بۇل ەندى قۇداي تاعالانىڭ ۋىسىنداعى شارۋا...» دەپ ارمانداعان ءانشى تىلەگىنە جەتە المادى. الپىسىنا جەتۋگە, ارمانىنا جەتۋگە ءسال قالعاندا كەۋدە تولى قوڭىر سازدىڭ اۋەنى ءۇزىلىپ كەتتى. اتتەڭ...