پىكىر • 24 قاڭتار, 2024

تولعاندىرعان ساۋالدىڭ جاۋابى

200 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا پارلامەنتتىك جۇيەنى رەفورمالاۋ, قاڭتار قاسىرەتى, قازاقستاننىڭ رەسەيمەن, قىتايمەن قارىم-قاتىناسى, قازىرگى تاڭدا قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان وزەكتى ماسەلەلەرگە كەڭىنەن توقتالعان.

تولعاندىرعان ساۋالدىڭ جاۋابى

وتكەن جىلى مەملەكە­تى­مىز­دىڭ ساياساتى, پارلامەنتتىڭ جۇمىسى ساياسي رەفورمالارعا باعىت­تال­دى. ەكونوميكاعا, بيز­نەس­تى دامىتۋعا, ادام­دار­دىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا زاڭدىق نەگىز­دە­مەلەر جاسالدى. پارلامەنت 90-نان استام زاڭ قابىلدادى, ونىڭ باسىم بولىگى ەكونوميكامىزدى, كاسىپكەرلىكتى دا­مى­­تۋعا, حالىقتىڭ ءال-اۋقا­تىن ارت­­تىرۋعا باعىت­تال­دى. پرە­زي­­دەنت­تىڭ سۇحباتتا ايت­قان باسە­كە­لى ەكونوميكا جۇيەسىن قۇرۋ, ەكونوميكانى ءارتاراپ­تان­دىرۋ جانە مونوپوليادان ارىلتۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاڭ­عىرتۋ, بيزنەستى قولداۋ, ين­ۆەستيتسيا تارتۋ, 2029 جىلعا قاراي ىشكى جالپى ءونىمدى قا­زىرگىدەن ەكى ەسە­گە ارتتىرۋ جۇ­مىس­تارى ءسات­تى جۇزەگە اسىرىلاتىنىنا سە­­نىم مول.

مەملەكەتتىڭ باستى مىندە­تى­نىڭ ءبىرى – زاڭنىڭ مۇلتىكسىز ورىن­­دالۋىن, ءتارتىپتىڭ قاتاڭ ساق­تالۋىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ. سون­دىقتان زاڭ بۇزعان كەز كەلگەن ادام جاۋاپقا تارتىلادى. ال زاڭ مەن ءتار­تىپ­تى ساقتاۋ ماسە­لە­سىنە ازا­ماتتاردىڭ يدەو­لو­­گيالىق ۇستا­نى­مى مەن ساياسي كوزقارا­سى­نىڭ ەش قاتىسى جوق. زاڭ بارىنە ورتاق.

ەلىمىزدە بيلىكتىڭ ءىس-ارە­كە­تىنە جاريا تۇردە كەلىس­پەۋ­شىلىك بىلدىرۋگە تولىق مۇم­كىن­دىك بار. ازاماتتار ءوزىن تول­­­عاندىراتىن ماسەلە تۋرالى اشىق ايتا الادى. ەلىمىز­دە بەيبىت جينالىستاردى رەت­تەيتىن دەموكراتيالىق سيپات­تا­عى زاڭ بار. جاقىندا پەتيتسيالاردى تاپسىرۋ جانە قا­راۋ ءتارتىبىن رەتتەيتىن زاڭ قابىلداندى. بەيبىت شەرۋگە تىيىم سالىنبايدى, ال جاپپاي تارتىپسىزدىكتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە قاتاڭ توسقاۋىل قو­يىلادى. ەلى­مىزدە زاڭ مەن ءتارتىپ قانا ۇس­تەم­دىك قۇرۋعا ءتيىس.

ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ايەلدەردى زورلىق-زومبى­لىق­تان قورعاۋمەن شۇعىل­دا­ناتىن مامانداردىڭ شتاتى قالپىنا كەلتىرىلىپ, ولاردىڭ قۇزىرەتى كۇشەيتىلدى. ەندى وتباسىنداعى تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق قىلمىستارعا قاتىستى ءىس قوزعاۋ ءۇشىن زورلىق-زومبىلىقتان جاپا شەككەن ادامنىڭ ارىزى قاجەت ەمەس. جابىرلەنۋشى قايتا-قايتا قىسىمعا ۇشىرا­ما­ۋى ءۇشىن بۇدان بىلاي مۇنداي ىسكە قاتىستى تاراپتارعا ەكىنشى رەت تاتۋلاسۋ مۇمكىندىگى بەرىل­مەي­دى.

قازىر ۇكىمەتتىڭ ءونىمدى جۇ­مىس ىستەۋى ءۇشىن مۇم­كىن­دىكتەرى جەتكىلىكتى. اتقارۋ­شى بي­لىككە جان-جاقتى ويلاستى­رىل­عان ءىس-قيمىل ستراتەگياسى جانە ءوز مىندەتىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا دەگەن ىنتا-جىگەر عانا قاجەت. دەر­بەستىككە جانە قوسىمشا وكى­لەتتىككە يە بولۋعا ۇمتىلعان ۇكىمەت قالا­عا­نىن الدى. بىراق «الماق­تىڭ دا سالماعى بار», ولارعا قويىلاتىن تالاپ تا كۇ­شەي­دى. ۇكىمەت مۇنى تۇسىنۋگە ءتيىس.

ۇكىمەت مەملەكەت پەن بيز­نەس­تىڭ قارىم-قاتىناسىن قاي­تا قاراۋعا مۇمكىندىك بە­رە­تىن جاڭا سالىق كودەكسىن ازىرلەپ جاتىر. سالىق جۇيە­سىن جەتىلدىرگەندە, تەك تولەم جيناۋ تاسىلىمەن شەك­تەلىپ قالماۋ وتە ماڭىزدى. ءبىر جا­عى­نان, ينۆەستورلارعا قو­لاي­­لى جاعداي جاساۋ كەرەك. ەكىن­شى جاعىنان, بيۋدجەت كىرىسىنىڭ ازايىپ كەتپەۋىنە ءمان بەرگەن ءجون. ياعني تارازى باسىن تەڭ ۇستاۋ قاجەت. جاڭا بيۋدجەت كودەكسى دە – وتە ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ءبىرى. ءبىز «قازىنا قاراجاتىنا» دەگەن كوزقاراسىمىزدى وزگەرتىپ, ونى ءتيىمدى, جونىمەن ءارى ۇنەمدەپ جۇمساۋعا ءتيىسپىز.

بارلىق دەڭگەيدەگى شەنەۋ­نىك پەن باسشى قوعامنىڭ تامىرىن تاپ باسا بىلۋگە, ازا­مات­­تاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تىڭ­­­داپ-تۇسىنۋگە, سوعان سايكەس دەر كەزىندە ناتيجەلى شارالار قابىلداۋعا جانە دۇرىس شەشىم شىعارۋعا قابىلەتتى بولۋى كەرەك. بۇل – ەڭ باستى تالاپ. ولار «ادام مەملەكەت ءۇشىن ەمەس, مەملەكەت ادام ءۇشىن» دەگەن قاعيداتتى بەرىك ۇستانۋعا ءتيىس.

مەملەكەت باسشىسى باس­تاعان وسىنداي ەركىن ءارى اشىق سۇح­باتتاردىڭ كوپ بولعانى دۇ­رىس. ۇكىمەت باسشىسى, كۇش­تىك قۇرىلىمدار, مينيسترلەر, وب­لىس اكىمدەرى ءاربىر اتقا­رىل­عان جۇمىستارعا وسىلاي ەسەپ بەرۋى قاجەت. بىلەتىنىم, حالىق وسىنداي اشىق اڭگىمەگە, ءاربىر قا­بىل­دانعان شەشىمدى ءتۇسىن­دىرۋ با­عى­تىنداعى اقپا­رات­قا ءزارۋ.

 

ءادىل جۇبانوۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى 

سوڭعى جاڭالىقتار