«جىل باسىندا ءبىز الەمنىڭ جاي-كۇيىن جۇيەلى جانە ستراتەگيالىق تۇرعىدان تالداۋ ءۇشىن جينالامىز. تيىسىنشە, احۋالعا وڭىنان اسەر ەتۋدىڭ جالپى نەگىزىن تابامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى فورۋمدى اشقان اتقارۋشى توراعا كلاۋس شۆاب.
ەۋروپالىق كوميسسيا پرەزيدەنتى ۋرسۋلا فون دەر ليايەننىڭ ايتۋىنشا, ءدال قازىر جاھاندىق ىنتىماقتاستىقتى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيدە ىنتالاندىرۋ قاجەت. «ەۋروپادا وسى جاھاندىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىكتەرى بار» دەپ ەسەپتەيدى ول.
كەلگەن قوناقتاردىڭ الدىنا ءتورت نەگىزگى تۇيتكىل تالقى ەتەتىن تاقىرىپ رەتىندە تارتىلماق. ولار:
- بىتىراڭقىلىققا ۇرىنعان الەمدەگى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق;
- جاڭا داۋىردە جۇمىس ورىندارى جانە وسىممەن قامتاماسىز ەتۋ;
- ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالعان جاساندى ينتەللەكت;
- كليمات, تابيعات جانە ەنەرگيا ءۇشىن ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيا.
«فورۋم جۇرگىزگەن ساۋالناماعا قاتىسقان جەتەكشى ەكونوميستەر جاھان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى بارىنشا بايىپتى جانە شاشىراڭقى ورىستەپ جاتىر دەپ ەسەپتەيدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قۇبىلمالىلىق پەن بەلگىسىزدىككە اكەلىپ سوقتىرادى. ولار گەوساياسي تۇيتكىلدەر مەن الەم ەكونوميكاسىنىڭ بولشەكتەنۋى جالعاسا بەرەدى دەپ بولجايدى. وڭىرلىك ايىرماشىلىقتار ۇلعايىپ, بەلگىسىزدىك جاقىن بولاشاقتاعى بولجامدارعا كولەڭكە تۇسىرە باستادى, ال الەمدىك ەكونوميكا قاتاڭ اقشا-كرەديت ساياساتى مەن ءتۇرلى قاقتىعىستىڭ سالدارىمەن كۇرەستى جالعاستىرىپ جاتىر», دەيدى ساراپشىلار.
ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 56 پايىزى 2024 جىلى الەم ەكونوميكاسى السىرەيدى دەپ جاۋاپ بەرگەن. بىراق 70 پايىزدان استامى ەڭبەك نارىعى مەن قارجى جاعدايى جاقسارادى دەپ ويلايدى. 77 پايىز رەسپوندەنت ەۋروپاداعى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ءالسىز قالىپتاساتىنىن بولجاعان. بۇل – بۇكىل ءوڭىر بويىنشا بولجام ىشىندەگى ەڭ جوعارعى كورسەتكىش. ونىڭ ەسەسىنە ساراپشىلار وڭتۇستىك ازيا مەن شىعىس ازياداعى ەكونوميكالىق ءوسىم اسا كۇشتى بولادى دەپ كۇتەدى. سونىمەن قاتار ماماندار جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكاعا كىرىگە تۇسەدى جانە وسى سالاداعى تيىمدىلىككە تىكەلەي اسەر ەتە باستايدى دەگەن پايىمدارىن بىلدىرگەن.
«جالپى شولۋ قازىرگى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ سەنىمسىزدىگىن كورسەتەدى. جەدەل ءجۇرىپ جاتقان بىتىراڭقىلىق ۇدەرىسى الەم ەكونوميكاسى ءۇشىن سىناق بولىپ تۇر. الەمدىك ينفلياتسيا تومەندەگەنىمەن, ءوسىم كەشەۋىلدەيدى, قارجىلىق جاعدايلار قاتال بولىپ قالادى, جاھاندىق شيەلەنىس كۇشەيىپ, تەڭسىزدىك كۇشەيەدى», دەيدى فورۋمنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ساديا زاحيدي.
جينالعانداردىڭ جارتىسىنان كوبى بيىل الەم ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىم قارقىنى ءبىرشاما باياۋلايتىنىن بولجايدى دەگەندى ايتتىق. سونداي-اق قالعان ساراپشىلار الەمدىك ىشكى جالپى ءونىم 2023 جىلعى دەڭگەيىندە قالادى نەمەسە ءتىپتى جىلدامداۋى دا مۇمكىن دەيدى. حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ باعالاۋىنشا, 2024 جىلى الەم ەكونوميكاسى 2,9 پايىزعا وسەدى.
جالپى, قاتىسۋشىلار كوپتەگەن سەڭبۇزار تاقىرىپتى قوزعاپ, كەلەلى ويلارىن ورتاعا سالدى. اتاپ ايتقاندا, ساراپشىلار زاڭ ۇستەمدىگى, جەمقورلىقپەن كۇرەس, سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى سەكىلدى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ءدال وسى قۇندىلىقتار اشىقتىق پەن ادىلەتكە جول اشادى دەيدى. سونىمەن بىرگە ولار كەيىنگى جىلدارى الەمدىك دامۋدىڭ ءبىر ىزگە تۇسپەي تۇرعانىن ايتىپ, ەركىن ساۋدانىڭ تاپشى رەسۋرسقا اينالىپ بارا جاتقانىن دا مەڭزەدى. فورۋم 19 قاڭتارعا دەيىن جالعاسادى.
