پىكىر • 04 قاڭتار, 2024

ۇلت قۇندىلىقتارى بارىنەن جوعارى

364 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سىندارلى سۇحباتىندا وزەكتى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن. اسىرەسە اتا زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن كونستيتۋتسيالىق سوت, ەلىمىزدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتى, مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, ۇكىمەتتىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرى, قاڭتار قاسىرەتى, ۇلتتىق قۇرىلتاي, قوعامداعى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق, اەس قۇرىلىسى سەكىلدى وتكىر تاقىرىپتار كەڭىنەن قامتىلعان.

ۇلت قۇندىلىقتارى بارىنەن جوعارى

ءسوز جوق, قازاقستان جىلناماسىندا ساياسي رەفورمالار 2019 جىلى باستالعالى بەرى ەلىمىزدە ەلەۋلى وزگەرىستەر ورىن الىپ كەلەدى.  سايلاۋ, ساياسي پارتيالار, پارلامەنت تۋرالى زاڭدارعا تىڭنان تۇرەن سالىندى. ساياسي جاڭعىرۋ ۇدەرىسى 2022 جىلى ەرەكشە ەكپىنمەن جالعاسىن تاپتى. قازاقستان كەرى قايتپايتىن تۇبەگەيلى سيپاتقا يە بولدى. وسى ارقىلى ۇلتتىڭ ساياسي سانا-سەزىمى تۇبەگەيلى وزگەردى.  ۇلت قۇندىلىقتارىنا ەرەكشە ەكپىن بەرىلدى.

ء«بىزدىڭ بۇرىن كىم بول­عانىمىزدان قازىر كىم ەكەنىمىز, ەڭ باستىسى, بولاشاقتا كىم بولاتىنى­مىز الدەقايدا ماڭىزدى», دەي كەلە, ء«بىز وت­كەنمەن ءومىر سۇرمەۋىمىز كەرەك. كەرىسىنشە, كەلەشەگىمىزدى كەمەل ەتۋگە ۇمتىلىپ, ۇلتتىڭ ۇلىلىعىن ناقتى ىسپەن دالەل­دەۋگە ءتيىسپىز», دەپ ەل كەلە­شەگى ءۇشىن ماڭىزدى ماسە­لە­لەر­گە توقتالىپ, ەلىمىزدە ەڭ­بەكقورلىق پەن جاسامپازدىق جوعارى باعالانۋعا, بىلىمپاز­د­ىق پەن جاڭاشىلدىق سالتانات قۇرۋعا ءتيىس ەكەنىن تاعى دا تىلگە تيەك ەتتى. پرەزيدەنت وسى سوزدەرى ارقىلى ەل بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا ەكەنىن مەڭزەيدى. تاۋەلسىز ەل تىرەگى – ءبىلىمدى ۇرپاق دەسەك, جاڭا ءداۋىردىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان نەگىزگى جانە باستى ماسەلە – ءبىلىم بەرۋ, عىلىمدى دامىتۋ. وركەنيەت بىتكەننىڭ وزەگى عىلىم, تاربيە ەكەندىگى­نە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. وسى ورايدا ءبىزدىڭ ەڭ باستى مىندەتىمىز – ۇلتتىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن, ءتىلىن قاستەرلەي بىلەتىن جانە ونى جالپى ازاماتتىق دەڭگەيدەگى رۋحاني قۇندىلىقتارعا ۇش­تاس­تىرا بىلەتىن تۇلعا تاربيەلەۋ. باسەكەلىك قابىلەت دەگەنىمىز – ۇلتتىڭ وزگەلەردەن ۇتىمدى دۇنيە ۇسىنا الۋى. بۇل ماتەريالدىق ءونىم عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ءبىلىم, قىزمەت, زياتكەرلىك ءونىم نەمەسە ساپالى ەڭبەك رەسۋرستارى بولۋى مۇمكىن. قازىرگى تاڭدا جەكە ادام عانا ەمەس, تۇتاس حالىقتىڭ ءوزى باسەكەلىك قابىلەتىن ارتتىرسا عانا تابىسقا جەتۋگە مۇمكىن­دىك الادى. ال بارلىعىنىڭ باس­تاۋى بىلىمدە. مەملەكەتىمىز­دى باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ەلگە اينالدىرۋدا ساپالى ۇلت قالىپ­تاستىرۋ ماڭىزدى.

عىلىم-ءبىلىم جانە مادە­ني-گۋمانيتارلىق سالاداعى قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا ءاردايىم ايرىقشا ءمان بەرى لەدى. البەتتە, تاريح – ءبىزدىڭ جالپىۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدىڭ ماڭىزدى بولىگى. بۇل رەتتە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى كاسىبي جاعىنان باسەكەگە قابىلەتتى, ءوز ەلىنىڭ شىنايى پاتريوتتارىن تاربيەلەۋ باعىتىندا بەلسەندى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ەۇۋ ازا­ماتتىق ۇستانىمى بيىك زيات­كەر تۇلعانى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۇلى ابايدىڭ «تولىق ادام» تۇجىرىمداماسىن نەگىزگە العان. تاربيە جۇمىسى «نۇرلى اقىل», «ىستىق قايرات», «جىلى جۇرەك» باعىتتارى بويىنشا جۇرگىزىلەدى.

كەيىنگى كەزدە جاڭا عىلىمي قۇرىلىمدار جاساقتالىپ, بۇرىنعى ينستيتۋتتار جاڭعىر­تىلىپ جاتىر. سان عاسىرلىق تاريحىمىزدى زەرتتەۋ, تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋگە العىشارتتار جاسالىندى. 

زاماننىڭ اعىمى قاتتى. ءبىز كەز كەلگەن وزگەرىسكە بە­يىم­دەلۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنت ايت­قانداي, ءبىز كوشكە ىلەسەتىن ەمەس, سول كوشتى باستايتىن ەل­دەردىڭ قاتارىندا بولعانىمىز شارت. جاقسىدان ۇيرەنىپ, جاماننان جيرەنە ءبىلۋىمىز قاجەت. ۇلتتىق قۇندىلىقتار دەگەندە, ادالدىق پەن جاناشىرلىق سەكىلدى ىزگى قاسيەتتەردى بويىنا سىڭىرگەن جاندى ادال ازامات دەپ ءجۇرمىز. ادىلەتتى قازاقستاندى ادال ازاماتتار قۇرادى. ال ادال ازامات دەگەنىمىز – ادال عالىم, ادال ۇستاز, ادال شاكىرت.

 

ەرلان سىدىقوۆ,

اكادەميك 

سوڭعى جاڭالىقتار