ەندى ءموبيلدى اۋدارىم باقىلانادى

«بۇل – شارتتى ەرەجە عانا. وز­گەرىسكە ۇشىراۋى دا مۇمكىن. ءبىر انىق نارسە بار, زاڭنىڭ ماقساتى – كاسىپ­كەرلىك قىزمەت سيپاتى بار ءموبيلدى اۋدارىمداردى قاداعالاۋ جانە وعان سالىق سالۋ. تۋىس-تۋعان, ارىپتەس, دوس­­تار اراسىنداعى اۋدارىمداردىڭ كا­سىپكەرلىك قىزمەتكە قاتىسى جوعى بەل­گىلى. ولارعا سالىق سالىنبايدى. ءبىز بيزنەسكە ايتىپ ءجۇرمىز, كاسىپ ءۇشىن ارنايى كارتا, ارنايى شوت اشىڭدار جانە قانشا قالاساڭدار سونشا اۋدارىم جاساڭدار, ءسويتىپ ءتيىستى سالىقتارىڭدى تولەپ وتىرىڭدار. بۇل اسىرەسە, كولەڭكەلى بيزنەستە جۇر­گەندەرگە ارنالعان ءسوز», دەگەن ەدى قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ بيىل ماجىلىستە.

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى­نىڭ حابارلاۋىنشا, بيىلدان باستاپ بانك­تەردەن «بانكتەردەگى شوتىنا كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن بايلانىس­تى اقشا ءتۇسىپ جاتقان ازاماتتار» تۋرالى مالىمەتتەر كەلە باستاعان. بانك­تەردەن اقپاراتتىڭ كەلىپ ءتۇسۋى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسپاق. ياعني:

• 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ – مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن تۇلعالار مەن ولاردىڭ جۇبايلارى بويىنشا (2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا);
• 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ – مەملەكەتتىك مەكەمە قىزمەتكەرلەرى, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرى جانە ولاردىڭ جۇبايلارى (2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا);
• 2025 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ – جەكە كاسىپكەرلەر, زاڭدى تۇل­عا­لاردىڭ جەتەكشىلەرى جانە ولار­­دىڭ جۇبايلارى (2024 جىلدىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا);
• 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ – حالىقتىڭ قالعان بولىگى بويىنشا (2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا).

«باقىلاۋ شارالارى ادال سالىق تولەۋشىلەرگە اسەر ەتپەيتىنىنە جانە جاسىرىن كىرىستەر مەن تىركەلمەگەن كاسىپكەرلەردى انىقتاۋعا باعىتتالعان. بۇل رەتتە جەكە تۇلعالار وزدەرىنىڭ جەكە ماقساتتارى ءۇشىن (تۋىستارىنا, دوستارىنا اۋدارىمدار, اتا-انالار مەن بالالارعا كومەك, سونداي-اق باسقا دا ومىرلىك جاعدايلار بويىنشا) ءموبيلدى اۋدارىمدار جاساي جانە قابىلداي الادى», دەپ تۇسىندىرەدى كوميتەت.

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرجان قۋاندىقوۆتىڭ تۇسىن­دىرۋىنشە, جاپپاي دەكلاراتسيا تاپ­سىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە 570 مىڭ­نان ادام قاتىسقان – ولار مەم­لەكەتتىك قىزمەتكەرلەر جانە ولاردىڭ جۇبايلارى. سولاردىڭ ىشىندە 8 مىڭ ادامنىڭ توقسان بويى ايىنا 100-دەن استام اۋدارىم العانى انىقتالعان. الايدا ول ءالى دە انىقتاي ءتۇسۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىز بىردەن حابارلاما نەمەسە ايىپپۇل جىبەرە المايمىز», دەيدى.

انىقتالعان اۋدارىمداردىڭ 8007-ءسى – Kaspi, 112-ءسى – Halyk Bank, 3-ەۋى – Forte Bank ارقىلى جاسالعان.

توراعانىڭ ايتۋىنشا, الدىمەن سالىق تولەۋ­شىگە حابارلاما جىبەرىلەدى, ال ەگەر قا­تەلىكتى تۇزەگىسى كەلمەسە, وندا ايىپپۇل سالىنا باستايدى. تۇزەتۋگە بەرىلەتىن ۋاقىت – 30 كۇن. تاعى دا قايتالاپ كەتەيىك, تەكسەرۋگە نەگىز بولاتىن باس­تى فاكتور – ءبىر اي ىشىندە 100 جانە ودان دا كوپ اۋدارىمدار جاساۋ فاكتىسى.

ەگەر 2 اي بويى 100 اۋدارىمنان كوپ تولەم جاسالىپ, بىراق اراسىندا ءۇزىلىس بولسا نەمەسە اۋدارىم سانى 100-گە جەتپەسە تەكسەرىس جۇرگىزىلمەيدى.

«بۇل كريتەري جاسالعان كەزدە كوپتەگەن ازاماتتار ءوز ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. نەلىكتەن 50 ەمەس, 100 اۋدارىم بولۋى كەرەك دەگەن پىكىر دە ايتىلدى. سوڭعى شەشىم قابىلدار الدىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن كەلىسىم جۇرگىزدىك. ءبىرىنشى كەزەڭدە جۇرگىزىلگەن سالىقتىق باقىلاۋدىڭ ناتيجەسى بويىنشا 3 ايعا 100 اۋدا­رىم دەگەن كريتەري وزگەرۋ دە مۇم­كىن. بۇل شەشىمدى شىعارۋدا جەكە ازا­ماتتاردىڭ پىكىر دە ەسكەرىلەتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ءار ازاماتتىڭ قانداي شوتى, تولەم جۇرگىزگەنىن انىقتاۋ جە­كە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى ارقىلى جۇر­گىزىلەدى», دەيدى مەملەكەتتىك كىرىس­تەر كوميتەتىنىڭ رەسمي وكىلى اينۇر سارتاەۆا.

ن.قۋاندىقوۆتىڭ سوزىنشە, ەگەر جەكە تۇلعا دەكلاراتسيا وتكىزبەگەن بولسا, اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلادى. ونىڭ اياسىندا ايىپپۇل سالىنبايدى, تەك ەسكەرتۋ بەرىلەدى. جىل ىشىندە وسى قاتەلىك ەكىنشى رەت قايتالانسا, وندا 15 اەك كولەمىندە ايىپپۇل بەلگىلەنەدى.

توراعانىڭ ايتۋىنشا, دەكلارا­تسيا­دا تولىق ەمەس نە انىق ەمەس مالى­­مەتتەردى ۇسىنعانى ءۇشىن جىل ىشىن­دە العاش رەت تەك ەسكەرتۋ جاسا­لادى, ال قايتالاپ بۇزعانى ءۇشىن 3 اەك (10,3 مىڭ تەڭگە) ايىپپۇل سا­لى­نادى. قۋاندىقوۆ سالىق سالۋ وبەك­تى­لەرىن جاسىرعانى ءۇشىن ءبىرىنشى رەت تولەن­بەگەن سالىقتار سوماسىنان 200 پايىز كولەمىندە ايىپپۇل سالىناتىنىن اتاپ ءوتتى. ەگەر ءدال وسىن­داي بۇزۋشىلىق جىل ىشىندە قاي­تالانسا, وندا بۇل كورسەتكىش 300 پايىزعا دەيىن وسەدى.

ەندىگى كەزەكتە كاسىپكەرلىك قىزمەت­تى جۇرگىزۋشىلەر بانكتە اشىلعان جە­كە شوتىنا ساتىلعان تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ءۇشىن ءموبيلدى اۋدارىم­دار ارقىلى اقى الماۋى ءتيىس. مۇنداي اۋدارىمدار باقىلاۋ-كاسسا ماشينالارى مەن POS-تەرمينالداردى قولدانباي, تيىسىنشە چەكتەر بەرىلمەي جۇرگىزىلگەندىكتەن زاڭسىز بولىپ سانالادى. وعان اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن. وسى زاڭ بۇزۋشىلىقتار قايتالانسا, سالىق تولەۋشىنىڭ سۋبەك­تى­لىگىنە بايلانىستى سالىناتىن ايىپ­پۇل 15 اەك-تەن 50 اەك-كە دەيىن جا­ۋاپ­كەرشىلىك قاراستىرىلادى.

كوميتەت باقىلاۋ كاسسا ماشينالارى چەكتەرىن بەرمەۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ بويىنشا «ازاماتتىق باقىلاۋ – چەكتى تالاپ ەت» اكتسياسىن دا وتكىزىپ جاتىر. بۇل اكتسيا نەگىزىندە تۇتىنۋشىلار انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى «Wipon cashback» تەگىن ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى حابارلاي الادى.

كىرىستەر كوميتەتى كاسىپكەرلەرگە بيزنەس-شوت بولىپ ەسەپتەلەتىن تولەم شوتىن اشۋعا كەڭەس بەرەدى.