جارىستىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتى 78 338 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن «ستاد دە فرانس» ستاديونىندا وتەدى. بۇعان قوسا بۇل جەردە جەڭىل اتلەتتەر سايىسقا تۇسەدى. سونداي-اق «پارك دە پەرنس», «پاري-لا-دەفانس ارەنا», «رولان گارروس», «پاريج-بەرسي», «يۆ ديۋ مانۋار», «زەنيت», «مارسەل-سەردان», «لە-بۋرجە», «سەن-دەني», «جان-بۋەن», «سەنا», «ۆەلودروم», «ۆەرسيۋر-مارن», «گران-پالە», «ۆەرسال» جانە تاعى باسقا ءزاۋلىم كەشەندەر «جان الىسىپ, جان بەرىسكەن» ايقاستاردى قابىلداۋعا دايار. نەگىزگى باسەكەلەر پاريجدە وتكەنىمەن, كەيبىر جارىستار مارسەل, ليون, تۋلۋزا, نيتستسا, سەنت-ەتەن, بوردو جانە نانت قالالارىندا ۇيىمداستىرىلادى.
قازاقستان قۇراماسى پاريج وليمپياداسىندا بارىنشا زور تابىسقا جەتۋگە ءتيىس. سەبەبى 2021 جىلى توكيودا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىندا جەرلەستەرىمىز تىم سۇرەڭسىز ونەر كورسەتىپ, جانكۇيەرلەرىن جەرگە قاراتتى. قىتاي ەلىندە ولار نەبارى 8 قولا مەدالدى يەلەنىپ, جالپى كوماندالىق ەسەپتە 83-ورىندى قاناعات تۇتتى. بۇعان دەيىنگى جازعى ويىنداردىڭ تاريحىندا قازاق ەلىنىڭ ورەندەرى ءدال وسىنداي مۇشكىل كۇيگە تۇسكەن جوق ەدى. سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن بۇل جولى سپورتشىلارىمىز بارىن سالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
پاريج وليمپياداسىندا ونەر كورسەتۋدى ماقسات تۇتقان سپورتشىلار الداعى ايلاردا ليتسەنزيالىق تۋرنيرلەردە باق سىنايدى. وسى ورايدا قازاق جانكۇيەرلەرى بوكسشىلار مەن بالۋانداردىڭ باسەكەسىن تاعاتسىزدانا كۇتىپ وتىر. ويتكەنى تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىندا ەڭ كوپ ولجاعا كەنەلىپ, قازاقستان سپورتىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ جۇرگەندەر دە – سولار. بىلتىر بىرقاتار ىرىكتەۋ سايىسى ءوتتى. وكىنىشكە قاراي, بۇل جارىستاردا قانجىعامىز مايلانبادى. بوكس پەن كۇرەستىڭ ءۇش ءتۇرى بويىنشا ءبىر-ءبىر جولداماعا عانا قول جەتكىزە الدىق. بۇل جاعداي قالىڭ قازاق جۇرتىنىڭ كوڭىلىنە سەلكەۋ تۇسىرگەنى انىق. ەندى الداعى سايىستاردا الاشتىڭ ءور مىنەزدى ورەندەرى سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن بارىن سالۋعا ءتيىس. ال دزيۋدوشىلاردى گراند-سلەم جانە گران-پري تۋرنيرلەرى كۇتىپ تۇر. فرانتسيانىڭ باس شاھارىنا كىمدەردىڭ باراتىنى سول جارىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا انىقتالادى.
* * *
وسى جىلدىڭ 19 قاڭتارى مەن 1 اقپان ارالىعىندا وڭتۇستىك كورەيانىڭ كانۆوندو شتاتىنا قاراستى كانىن قالاسىندا جاسوسپىرىمدەردىڭ قىسقى وليمپياداسىنىڭ جالاۋى جەلبىرەيدى. بۇل جارىستا 50 مەملەكەتتەن كەلگەن 1 800 جاس ورەن باق سىنايدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ولار سپورتتىڭ جەتى ءتۇرى بويىنشا 81 جۇلدە جيىنتىعىن ساراپقا سالادى. قازاق ەلىنىڭ سپورتشىلارى بياتلون, كونكي, ترامپليننەن سەكىرۋ, شورت-ترەك, شايبالى حوككەي, شاڭعى, كەرلينگ, شاڭعى قوسسايىسى, فريستايل جانە تاۋ شاڭعىسىنان سايىسقا تۇسەدى.
جاسوسپىرىمدەردىڭ قىسقى وليمپياداسىنىڭ تۇساۋى 2012 جىلى اۋستريانىڭ ينسبرۋك قالاسىندا كەسىلدى. 67 مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جارىستى 1 كۇمىس جانە 2 قولا مەدالمەن قورىتىندىلاعان وتانداستارىمىز جالپى ەسەپتە 23-ورىنعا تۇراقتادى. 2016 جىلى نورۆەگيانىڭ ليللەحاممەرىندە قوس قولانى قاناعات تۇتتىق. ناتيجەسىندە, 26-ساتىعا جايعاستىق. 2020 جىلى شۆەيتساريانىڭ لوزانناسىنان قۇرالاقان ورالدىق. بۇل دا قازاق سپورتىنىڭ قۇلدىراپ بارا جاتقانىنىڭ ايقىن ءبىر كورىنىسى ىسپەتتەس ەدى. ەندى كانىندا ەڭسە تىكتەيمىز دەپ ويلايمىز.
* * *
ۇلۋ جىلى استانادا ەكى بىردەي ءدۇبىرلى دودانىڭ جالاۋى جەلبىرەيدى. العاشقىسى – بوكستان ايەلدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى. وسىدان سەگىز جىل بۇرىن تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءار قيىرىنان جينالعان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى ارقا توسىندە باس قوسقان ەدى. سول كەزدە بۇرىمدىلارىمىز 4 التىن مەن 2 قولانى ولجالاپ, كوماندالىق ەسەپتە جەڭىسكە جەتتى. بيىل دا سول كورسەتكىشتى قايتالاۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ونىڭ ۇستىنە ەلوردا تورىندە وتەتىن جارىستىڭ جۇلدە قورى دا مول. بۇل 4,8 ملن دوللاردى قۇراپ وتىر. تارقاتىپ ايتساق, باس جۇلدەنى ولجالاعاندار 200 مىڭ دوللاردى يەلەنەدى. سونداي-اق كۇمىس جانە قولا مەدالدى موينىنا ىلگەن بوكسشىلاردىڭ دا ەسەپشوتىنا قوماقتى قارجى اۋدارىلادى.
* * *
ەكىنشىسى – سامبودان ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىندا وتەتىن الەم چەمپيوناتى. بۇل جارىستا دا كەزىندە قازاقستاندا دۇركىرەپ تۇرىپ وتكەن. ءالى ەسىمىزدە, 2005 جىلى استاناداعى دودادا جەرلەستەرىمىز 1 التىن, 3 كۇمىس جانە 6 قولانى ەنشىلەپ, جەر جاھانداعى ەڭ مىقتى كوماندالاردىڭ ساناتىنا قوسىلدى. مىنە, ەندى ارادا 19 جىل وتكەننەن كەيىن بەلدى بالۋاندار قايتا الاش توپىراعىندا ايقاسىپ, كىمنىڭ مىقتى, كىمنىڭ وسال ەكەنىن انىقتايدى.
جاز ايلارىندا گەرمانيادا فۋتبولدان ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەيدى. قازىردىڭ وزىندە اتالعان جارىسقا قاتىساتىن كوماندالاردىڭ باسىم بولىگى بەلگىلى. ال تاعى بىرنەشە ەلدىڭ اياقدوپ شەبەرلەرىن الدا اسا ماڭىزدى ماتچتار كۇتىپ تۇر. سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان قۇراماسى دا بار. جاسىراتىنى جوق, وسى ىرىكتەۋدە جەرلەستەرىمىز كەرەمەت ونەر كورسەتىپ, جارىس كەستەسىندە ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتادى. بۇرىن-سوڭدى ونداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزە العان جوق ەدىك. بۇل جاعداي سان ميلليون جانكۇيەردىڭ ەل فۋتبولىنا دەگەن سەنىمىن قايتا وياتتى. «ەۋرو-2024» دوداسىنا جولداما الۋ ءۇشىن جەرلەستەرىمىزگە اۋەلى گرەكيانى ۇتۋ قاجەت. ەجەلگى ەللادا ەلىنىڭ وكىلدەرىن ەڭسەرگەن جاعدايدا گرۋزيا مەن ليۋكسەمبۋرگ اراسىنداعى باسەكەدە جەڭىسكە جەتكەن كوماندالاردىڭ بىرىمەن شەبەرلىك بايقاسامىز.
* * *
كۇزدە تاشكەنتتە فۋتزالدان الەم چەمپوناتىنىڭ شىمىلدىعى تۇرىلەدى. ىرىكتەۋ ءتۋرنيرىن وتە كەرەمەت وتكىزگەن قازاقستان قۇراماسى ءوز توبىندا جەكە-دارا كوش باستادى. بۇل از دەسەڭىزدەر, جارىستا بارلىق باسەكەلەستەن باسىم ءتۇسىپ, 100 پايىزدىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزدىك. 2021 جىلى ليتۆادا ۇيىمداستىرىلعان ءدۇبىرلى دودادا وتانداستارىمىز جەڭىس تۇعىرىنا سىنىق-سۇيەم عانا جەتپەي, ءتورتىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن ەدى. بالكىم, وزبەكستاننىڭ باس شاھارىندا باق جۇلدىزىمىز جانىپ, جۇلدەلى ورىنداردىڭ بىرىنە يەلىك ەتەرمىز.
* * *
بۇگىنگى تاڭدا بارشا جانكۇيەر قازاقستاننىڭ ءۇش سپورتشىسىنىڭ ءار قادامىنا ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعانى انىق. ءبىرىنشىسى – شاۆقات راحمونوۆ. ارالاس جەكپە-جەكتەگى ەڭ بەلدى پروموۋشەن UFC-دە ونەر كورسەتىپ جۇرگەن 29 جاستاعى قانداسىمىز وسى كۇنگە دەيىن 18 مارتە وكتاگونعا شىعىپ, بارلىق قارسىلاسىن ايقىن باسىمدىقپەن جەڭدى. راحمونوۆقا قارسى شىققان ەكى سپورتشى عانا ءۇشىنشى راۋندقا دەيىن شىدادى. قالعاندارى باسەكە باستالعان تۇستا نەمەسە بەل ورتاعا جەتپەي جەر قۇشىپ جاتتى. قازىرگى كەزدە ول جارتىلاي ورتا سالماقتىلاردىڭ رەيتينگىندە ءۇشىنشى ورىندا تۇر. ەندى ءبىز شاۆقاتتى چەمپيوندىق تۇعىردان كورگىمىز كەلەدى. ۇلۋ جىلىندا قازاقتىڭ قايسار ۇلى UFC-ءدىڭ چەمپيونى اتانسا, بارشا الاش جۇرتى بورىكتەرىن اسپانعا اتىپ قۋاناتىن ەدى.
* * *
ەكىنشى مىقتىمىز – جانىبەك ءالىمحان ۇلى. قازىرگى كەزدە ول قازاقستاننىڭ كاسىپقوي بوكسشىلارى اراسىنان جالعىز ءوزى الەم چەمپيونى اتانىپ وتىر. تىپتەن, ءبىر ەمەس, ەكى بىردەي بەلدى نۇسقانىڭ (IBF پەن WBO) التىن بەلبەۋى – ءدال وسى جىگىتتىڭ ۋىسىندا. 30 جاستاعى جانىبەك ءوزىنىڭ سپوتتىق مانسابىندا ءالى جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقان ەمەس. ول 15 جەكپە-جەكتىڭ 10-ىن نوكاۋتپەن اياقتادى. «Qazaq Style» دەگەن جاناما ەسىمدى تاڭداعان ءالىمحان ۇلىنىڭ كوزدەگەنى – ورتا سالماقتا ءابسوليۋتتى الەم چەمپيونى اتانۋ. سول جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قازاق بوكسشىسى كۋبالىق ەريسلاني لارا (WBA-نىڭ چەمپيونى) مەن امەريكالىق دجەرمالل چارلونى (WBC-تىڭ چەمپيونى) سوققىعا جىعۋى كەرەك. سوندا جانىبەكتىڭ ەسىمى الەمدىك سپورت تاريحىندا التىن ارىپتەرمەن جازىلىپ قالارى حاق.
* * *
ءۇشىنشى ۇزدىگىمىز – ەلەنا رىباكينا. قازاقستان تەننيسشىلەرىنىڭ بۇرىن-سوڭدى قولى جەتپەگەن بيىكتەردەن كورىنگەن وتانداسىمىز بۇل كۇندەرى الەمنىڭ ءتورتىنشى راكەتكاسى اتانىپ وتىر. كەيىنگى ەكى-ءۇش جىلدا ول بىرقاتار ءدۇبىرلى دودادا دارالانىپ, نەبىر مىقتىلارعا سان سوقتىردى. بيىلعى ماۋسىمدا رىباكينا «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى تۋرنيرلەر مەن باسقا دا اسا ءىرى جارىستاردا تابىستى ونەر كورسەتسە, وندا ەلەنا ءۇشىن تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزى اتانۋعا تاماشا مۇمكىندىك تۋىندايدى.
