وتاندىق ارحەولوگيا عىلىمىندا ءوز الدىنا مەكتەپ قالىپتاستىرعان كورنەكتى عالىمنىڭ ەسىمى ەلىمىزگە عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردەگى عىلىمي ورتاعا دا وتە تانىمال. ورتالىق ازياداعى پالەوليت ءداۋىرى مەن ەۋرازيانىڭ ەجەلگى تاريحىن ىندەتە زەرتتەپ جۇرگەن ارحەولوگتىڭ سان قىرلى عىلىمي سالاسى ەۋرازياداعى العاشقى ادامداردىڭ قونىستانۋى, ولاردىڭ ماتەريالدىق مادەنيەتى, كوشى-قون جانە ەتنوستىق بايلانىستارىنا باعىتتالعان. اسىرەسە عالىمنىڭ ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن 300-دەن اسا پالەوليت ەسكەرتكىشىن اشىپ, قازاق جەرىندە العاشقى ادامنىڭ شامامەن 1 ميلليون جىل بۇرىن پايدا بولعانىن عىلىمي دالەلدەگەنىن ەرەكشە ايتۋعا بولادى. شىن مانىندە, بۇل ەلدى ەلەڭ ەتكىزەر ۇلكەن جاڭالىق.
القالى جيىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى كۇمىس سەيىتوۆا مينيستر ايدا بالاەۆانىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ, عالىمنىڭ يىعىنا شاپان جاپتى. قۇتتىقتاۋدا ج.تايماعامبەتوۆتىڭ ارحەولوگيا سالاسىنا تىڭ جاڭالىق اكەلگەن ەڭبەكتەرىنە جوعارى باعا بەرىلگەن. ودان كەيىن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي اتالعان ۆەدومستۆو باسشىسى ساياسات نۇربەكتىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى. بەلگىلى قوعام قايراتكەرى دارحان مىڭباي عالىمنىڭ ومىرلىك مۇراتىنا توقتالىپ, پاراساتتى وي قورىتتى.
«قوجا احمەت ياساۋي بابامىز: «شىن عالىمدى كورسەم, باسىمدى ءيىپ, تاعزىم ەتەمىن», دەگەن ەكەن. مىنە, وسىنداي شىن عالىمنىڭ ۇلگىسى – جاكەن قوجاحمەت ۇلى. ونىڭ الدىندا ارحەولوگيا سالاسىندا الكەي مارعۇلان باستاعان عالىمداردىڭ سالعان ءىزى بولدى. بىراق ولارعا قاراعاندا جاكەننىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى بار. عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى شەت تىلدەرىنە اۋدارىلىپ, دۇنيەجۇزىنە تانىلۋعا مۇمكىندىگى بولدى. بۇل – تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسى. ونى ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. ناتيجەسىندە, ول الەمنىڭ ۇلكەن عىلىمي مىنبەرلەرىندە تاماشا عىلىمي ەڭبەكتەرىمەن كەز كەلگەن اۋديتوريانى تىڭداتا ءبىلدى. ۇلتتىق مۋزەيدى عىلىمي ورتالىق جاساۋ رەتىندە «حالىق قازىناسى» اتتى ينستيتۋتتىڭ نەگىزىن قالاپ, شاكىرتتەرىن سوعان ۇيىستىردى», دەدى دارحان مىڭباي.
تاس ءداۋىرىن سويلەتكەن عالىمنىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان كونفەرەنتسيا 2 سەكتسياعا ءبولىندى: ءبىرىنشىسى – «ەۋرازيا پالەوليتىنىڭ ماسەلەلەرى», ەكىنشىسى – «عىلىمداعى ءومىر: ج.تايماعامبەتوۆ جانە ەكسپەديتسيالارى». وعان قاتىسۋعا اقش, فرانتسيا, گەرمانيا, كانادا, يسپانيا, پولشا, جاپونيا, رەسەي, موڭعوليا, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە تاعى باسقا دا ەلدەردەگى عالىمداردان ءوتىنىم مەن باياندامالار كەلىپ تۇسكەن. كونفەرەنتسيا بارىسىندا ارحەولوگتىڭ تاس ءداۋىرىنىڭ ءتۇرلى تەوريالىق جانە ادىسنامالىق ماسەلەلەرى, ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, جالپى ەۋرازيانىڭ پالەوليت ءداۋىرىن زەرتتەۋدەگى جاڭا جەتىستىكتەرى ءار قىرىنان تالقىلاندى. سونى ويلار ايتىلدى. ۇلتتىق مۋزەي, ءا.مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتى جانە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسىپ دايىنداعان مەرەيتوي يەسىنىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى مەن بيبليوگرافيالىق كورسەتكىشتەرىن توپتاستىرعان 4 كىتاپتىڭ لەنتاسى قيىلدى. جيىن اياسىندا ۇلتتىق مۋزەي قوناقتار مەن قاتىسۋشىلارعا ارناپ «اكادەميك. ج.تايماعامبەتوۆتىڭ عىلىمي جولىنىڭ كەزەڭدەرى» اتتى كورمە ۇيىمداستىردى. وعان عالىمنىڭ مونوگرافيالارى, وقۋلىقتارى, وقۋ قۇرالدارى, عىلىمي ماقالالارى, سونىمەن بىرگە كەيىنگى جىلدارى تابىلعان پالەوليت تۇراقتارىنىڭ ارتەفاكتىلەرى قويىلدى.
