سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ءمينيسترى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ اتاپ وتكەندەي, بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاننىڭ سۋ قورى 102,3 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى. ونىڭ 54%-ى ەل اۋماعىندا قالىپتاسادى, ال قالعان 46%-ى كورشىلەس ەلدەردەن كەلەدى. ەكونوميكانىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن جىلدىق سۋ تۇتىنۋ شامامەن 25 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى. ونىڭ 65%-ى – اۋىل شارۋاشىلىعىنا, 25%-ى ونەركاسىپ قاجەتتىلىكتەرىنە جۇمسالادى.
جالپى, تۇگەندەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ەلىمىزدە 17 736 وزەن جانە ۋاقىتشا سۋ اعىندارى, 4 024 كول, 4 540 جەراستى سۋ كەن ورىندارى, 13 175 سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى بار.
ەلدىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ونىڭ تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن سۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىنىڭ جوباسى ازىرلەندى. ول سۋ قويمالارىن سالۋ جانە كۇردەلى جوندەۋ, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى, يرريگاتسيالىق جۇيەلەر مەن توپتىق سۋ قۇبىرلارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا بىرقاتار شۇعىل شارانى قامتيدى.
كەشەندى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ سۋ رەسۋرستارىن 3,7 تەكشە شاقىرىمعا, ال سۋارمالى جەر كولەمىن 2,2 ملن گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋعا, ەگىندىك سۋىنىڭ جىل سايىنعى شىعىنىن 3 تەكشە شاقىرىمعا ازايتىپ, 55 مىڭ تۇرعىنى بار 41 ەلدى مەكەندى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ماسەلەن, 2024-2026 جىلدارى 9 وبلىستا كولەمى 2,4 تەكشە شاقىرىم بولاتىن 20 جاڭا سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل سۋارمالى جەر كولەمىن 250 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋعا, 137 مىڭ تۇرعىنى بار 70 اۋىلدىق ەلدى مەكەندى سۋ باسۋ قاۋپىن ازايتۋعا جانە قازاقستاننىڭ كورشىلەس ەلدەردىڭ سۋ رەسۋرستارىنا تاۋەلدىلىگىن ورتا ەسەپپەن 25%-عا تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى.
سونىمەن قاتار 9 وبلىستا كولەمى 1,9 كم3 قولدانىستاعى 15 سۋ قويماسىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى باستالادى. بۇل قوسىمشا 74 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرلەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ, 70 مىڭ تۇرعىنى بار 64 ەلدى مەكەندى سۋ باسۋ قاۋپىن ازايتادى.
سونىمەن قاتار يرريگاتسيالىق جۇيەلەردى رەكونسترۋكتسيالاۋ, سۋارۋ ارنالارىن تسيفرلاندىرۋ, ق.ساتباەۆ اتىنداعى ستراتەگيالىق كانالدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جانە ت.ب. جۇرگىزىلەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرىن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋعا ىنتالاندىرۋ ءۇشىن سۋارۋ جۇيەلەرىن سالۋعا, سونداي-اق تامشىلاتىپ جانە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا ارنالعان شىعىستاردى سۋبسيديالاۋ ۇلەسىن 50%-دان 80%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. بۇل 2026 جىلعا قاراي وڭتۇستىك وڭىرلەردە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانا وتىرىپ, سۋارمالى جەر كولەمىن 42%-عا (613,6 مىڭ گا) دەيىن ۇلعايتۋعا جانە 1,5 كم3 سۋدى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
پرەمەر-مينيستر جوسپارلانعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا وتاندىق كومپانيالاردى, ونىڭ ىشىندە قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرۋشىلەردى بەلسەندى تارتۋ, ال تۇتىنىلاتىن سۋ كولەمىن انىقتاۋ ءۇشىن عارىشتىق مونيتورينگ تەحنولوگيالارىن دامىتۋدى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ.
ء«بىز جىل سايىن 150 مىڭ گەكتار سۋارمالى القاپقا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە ءتيىسپىز. قازىر جىلىنا 40-50 مىڭ گەكتار عانا قامتىلعان. بۇل رەتتە سۋ تاپشىلىعىنان ەڭ كوپ زارداپ شەگىپ وتىرعان وڭتۇستىك وڭىرلەردە ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ كولەمى جەتكىلىكسىز. جىل سوڭىنا دەيىن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋدى ىنتالاندىرۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن ازىرلەۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى كوپتەگەن ماسەلەنىڭ شەشىمىن تاپپاي وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلتتىق گيدروگەولوگيالىق قىزمەتتى قۇرۋ, «قازسۋشار» رمك-نى رەفورمالاۋ, كاسپي تەڭىزىنىڭ پروبلەمالارى بويىنشا ينستيتۋت قۇرۋ, سونداي-اق سۋارۋعا ارنالعان تاريفتەردى بەكىتۋ بويىنشا, جەردى گيدرومەليوراتسيالاۋ جانە جەراستى سۋلارىنىڭ مونيتورينگى بويىنشا فۋنكتسيالاردى بەرۋ, جالپى, سۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى شەشىلمەگەن. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت باسشىسى اتالعان باعىتتارداعى جۇمىستى جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.
