قۇقىق • 27 قاراشا, 2023

ينتەرنەت الاياقتاردان قورعانۋدىڭ 5 ءتاسىلى – مامان كەڭەسى

470 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ينتەرنەتتىڭ جانە ونلاين ساۋدا-ساتتىقتىڭ دامۋىمەن ۆيرتۋالدى الەمدە وتىرىپ-اق الاياقتىق جاسايتىن قىلمىسكەرلەر كوبەيىپ كەتتى. ولارعا الدانباۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك, قانداي ساقتىق شارالارىن قابىلداعان ءجون؟ بۇل سۇراققا ءىىم م.ەسبولاتوۆ اتىن­داعى الماتى اكادەمياسىنىڭ جەدەل-ىزدەستىرۋ تاكتيكاسى جانە ارنايى تەحنيكا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى, پوليتسيا پولكوۆنيگى بولات بايسەيىتوۆ جاۋاپ بەرەدى.

ينتەرنەت الاياقتاردان قورعانۋدىڭ 5 ءتاسىلى – مامان كەڭەسى

قاپەرىڭىزدە بولسىن

– ينتەرنەت ادام ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. جەلىدە وتىرىپ-اق زات ساتىپ الۋعا, جۇمىس ىستەۋگە, كوڭىل كوتەرۋگە جانە تانىسۋعا بولادى. ۆيرتۋالدى ءومىردىڭ كوپ ارتىقشىلىعىن ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردى الداۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ويلاپ تاباتىن قاسكۇنەمدەردىڭ جاڭا الاياقتىق قىلمىستارى ءبۇلدىرىپ ءجۇر.

ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن جاعدايلارعا توق­تالساق, بىرىنشىدەن, سىزگە بەلگىسىز ادام قوڭىراۋ شالىپ, ءوزىن بانك نەمەسە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرى دەپ تانىستىرىپ, ءسىزدىڭ كارتاڭىزدان رۇقسات ەتىلمەگەن تولەم جاسالعانىن جانە اقشا­ڭىزدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ولاردى باسقا شوتقا اۋدارۋ نەمەسە تولەم كارتاڭىزدىڭ دەرەكتەمەلەرىن ايتىپ بەرۋدى تالاپ ەتتى مە؟ ەندەشە, ەشقاشان قارجى شوتتارىڭىزدىڭ دەرەكتەمەلەرىن ءۇشىنشى ادامعا ايتپاڭىز. ەسىڭىزدە بولسىن, بانك جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ونداي مالىمەتتەردى ەش ۋاقىتتا تەلەفون ارقىلى سۇراستىرمايدى.

ەكىنشىدەن, ءسىز كولىك ۇتىپ العانىڭىز تۋرالى ەلەكتروندى حابارلاما الدىڭىز با جانە سىزدەن سىيلىق الۋ ءۇشىن اقشا اۋدارۋدى سۇرادى ما؟ مۇنداي جاعدايدا ەشقاشان بەيتانىس ادامداردىڭ ەلەكتروندىق شوتىنا اقشا جىبەرمەڭىز. ەسىڭىزدە بولسىن, ۇتىس ويىنىنا قاتىسپاي جۇلدەنى ۇتىپ الۋ ىقتيمالدىلىعى تومەن بولادى, ال قاسكۇنەمدەردىڭ ءانونيمدى ەلەكتروندىق ءاميانىنا اۋدارىلعان اقشانى قايتارۋ ىقتي­­مالدىعى ودان دا ازايادى.

ۇشىنشىدەن, ءسىز ينتەرنەت-دۇكەننەن جاڭا ۇيالى تەلەفون, نوۋتبۋك نەمەسە فوتواپپاراتتى وتە ازان باعامەن ساتىپ الۋعا شەشىم قابىلدادىڭىز, بىراق دۇكەن الدىن الا تولەم اۋدارۋدى سۇراپ جاتىر ما؟ ەندەشە, ەشقاشان ەلەكتروندى ءامياندار مەن ۇيالى تەلەفون شوتتارىنا اقشا اۋدارماڭىز. ەسىڭىزدە بولسىن, ەگەر سىزدەن تاۋارعا اقى تولەۋدى ەكسپرەسس-تولەم تەرمينالدارى ارقىلى جىبەرۋدى نەمەسە اقشانى ەلەكتروندى اميانعا اۋدارۋدى سۇراسا, الاياق­تار­عا تاپ بولۋىڭىزدىڭ ىقتيمالدىعى وتە جوعارى.

تورتىنشىدەن, ءسىز اشىقحاتتى, اۋەندەردى, سۋرەتتەردى نەمەسە باعدارلامالاردى جۇك­تەۋگە سىلتەمەسى بار حابارلامانى الدىڭىز با؟ ەندەشە, ەشقاشان حابارلاما ارقىلى كەلگەن سىلتەمە بويىنشا وتپەڭىز. ەسىڭىزدە بولسىن, سىلتەمەنى باسۋ ارقىلى ءسىز ءوزىڭىز بىلمەي, تەلەفونعا ۆيرۋستى كىرگىزە الاسىز نەمەسە اقىلى قىزمەتتەرگە جازىلۋىڭىز مۇمكىن. حابارلاما ءسىز بىلەتىن ادامنان كەلگەن بولسا, ونىڭ جىبەرۋشى ەكەنىنە تولىعىمەن كوز جەتكىزىڭىز.

قورعانۋدىڭ 5 ءتاسىلى

  1. تولەم كارتالارىنىڭ قۇپيا دەرەك­تەرىن جاريا ەتپەۋ (قۇپيا ءسوز, PIN-كود, CVV/CVC كودى (كارتانىڭ ارتقى جاعىن­داعى ءۇش سان), كارتانىڭ جارامدىلىق مەرزىمى, ءموبيلدى جانە/نەمەسە ينتەرنەت-بانكينگتىڭ لوگينى مەن ءپارولى, بانكتەن sms ارقىلى الىنعان كود (sms-كود);
  2. ينتەرنەتتەگى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ, الەۋمەتتىك جەلىدە قۇپيا دەرەكتەردى بولىسپەۋ (اقشا اۋدارىمى دەرەكتەرى, قۇجاتتاردىڭ سۋرەتى, چەكتەر, تۇبىرتەكتەر, sms-كودتار, پارولدەر, بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەمەلەرى (CVV, قولدانىلۋ مەرزىمى), ەلەكتروندىق پوشتالارداعى نەمەسە حابارلامالارداعى سىلتەمەلەرگە وتپەۋ);
  3. تولەم كارتاسىن كوزدەن تاسا قىلماۋ (بارلىق وپەراتسيالارعا جەكە قاتىسۋ, تولەم كارتاسىن باسقا ادامدارعا بەرمەۋ);
  4. ينتەرنەتتەن زات ساتىپ الۋ كەزىندە اباي بولۋ (ونلاين-بانكينگتە ساتىپ الۋ ءليميتىن بەلگىلەۋ, ينتەرنەتتە ساتىپ الۋ ءۇشىن بولەك كارتا جاساۋ, جالاقى كارتاسىن پايدالانباۋ);
  5. بانكتىڭ ەسكەرتۋلەرىنە قۇلاق اسۋ (بانكتىڭ اقشانى ەسەپتەن شىعارۋ تۋرالى حابارلامالارىن قاداعالاۋ, ەگەر ءسىز اقشا جۇمساماساڭىز, بىراق سىزگە اقشا جۇمساعانىڭىز تۋرالى حابارلاما كەلسە, بۇل تۋرالى دەرەۋ بانكتىڭ Cاll-ورتالىعىنا حابارلاۋ جانە كارتانى ۋاقىتشا بۇعاتتاۋ). 
سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02