ونەركاسىپتەگى وڭ وزگەرىستەر
وسى جىلعى 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە قاتىستى وڭ ديناميكا تىركەلگەن. وڭدەۋ ونەركاسىبى – 16,1%, قۇرىلىس – 21,5%, ينۆەستيتسيالار – 7,4%, ساۋدا – 3,9%, كولىك – 3,6%, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا ەنگىزۋ 4,3%-عا وسكەن. اۋىل شارۋاشىلىعى 20,7%-عا تومەندەدى. ورتاشا ايلىق 21,2%-عا كوتەرىلىپ, 290 545 تەڭگەگە جەتتى. بۇل رەتتە ناقتى جالاقى يندەكسى 104,5%-دى قۇراپ وتىر. جالپى وڭىرلىك ءونىم 4,5%-عا ارتقان. «مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا ءبىزدىڭ بارلىق ءىس-ارەكەتىمىز ءوڭىردىڭ نەگىزگى سالالارىندا, قۇرىلىس يندۋسترياسىندا تۇراقتى دامۋ قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ساقتاۋعا, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن جۇمىسپەن قامتىلۋىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان», دەدى وبلىس اكىمى.
ونەركاسىپ كولەمى 2 ترلن تەڭگەدەن اسىپتى. ايتارلىقتاي ءوسىم وڭدەۋ ونەركاسىبىنە تيەسىلى – 16,1%. ماشينا جاساۋ ءوندىرىسى (33,9%), تاماق ونىمدەرىن (10,5%) جانە سۋسىن ءوندىرىسىن (5,5%) ۇلعايتۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
«ماشينا جاساۋدا جەڭىل اۆتوكولىك مودەلدەرىنىڭ ءتۇرى كوبەيدى. رەسپۋبليكادا وندىرىلگەن بارلىق اۆتوكولىكتىڭ 61%-ى قوستاناي وبلىسىنا تيەسىلى. جىل باسىنان بەرى 75 مىڭ اۆتوموبيل جينالدى. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا «ەلدىڭ بەرىك ونەركاسىبىن قۇرۋ مىندەتى تۇر», دەدى. سوندىقتان وڭدەۋ سەكتورىنىڭ جەدەل دامۋىنا باستى نازار اۋدارىلادى. بۇل تاپسىرماسى جاڭا يندۋستريالىق جانە يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن ورىندالادى. مىسالى, «سارىارقااۆتوپروم» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى 400 جۇمىس ورنىن اشىپ, قۇنى 23 ملرد تەڭگەدەن اساتىن قۋاتى جىلىنا 30 مىڭ بىرلىك «Chevrolet وnix» اۆتوموبيلدەرىن شاعىن توراپتىق ءوندىرۋ بويىنشا جوبانى ىسكە اسىرۋ ۇستىندە. ءوندىرىس كولەمى وسىلاي 20%-عا ارتتى», دەدى ق.اقساقالوۆ.
وسى جىلى يندۋستريالىق ايماقتا 2 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپتى. ءبىرىنشىسى – 100 ادامعا جۇمىس ورنى اشىلاتىن تراكتورلارعا ارنالعان كابينالار ءوندىرىسى. ونىڭ قۇنى – 8,3 ملرد تەڭگە. بيۋدجەتكە جىل سايىنعى سالىق اۋدارىمدارى 180 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. ەكىنشىسى – كوممۋنالدىق تەحنيكانىڭ شاناقتارىن, قوندىرعىلارىن وندىرەتىن كاسىپورىن. قۇنى – 3,2 ملرد تەڭگە. وندا 180 جۇمىس ورنى قۇرىلادى. سالانىڭ دامۋى جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋمەن سيپاتتالادى.
«وسى ايدا «kia» جاڭا زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ينۆەستيتسيا كولەمى 90 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, قۋاتى جىلىنا 70 مىڭ بىرلىك, 1,5 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. «kia» كومپانياسى العاش رەت كورەيادان تىس جەردە بىرلەسكەن كاسىپورىن مەن زاۋىت سالۋعا تىكەلەي ينۆەستيتسيا سالىپ جاتىر. تۇڭعىش اۆتوموبيل 2025 جىلدىڭ جازىندا كونۆەيەردەن شىعادى. سونداي-اق قۇنى 13 ملرد تەڭگە (جىلىنا 70 مىڭ بىرلىك, 800 جۇمىس ورنى) اۆتوكومپونەنتتەردى شىعاراتىن جەرگىلىكتەندىرۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن باستايمىز», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
ول ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر وندىرەتىن زاۋىت سالۋ جوباسىن ازىرلەۋگە كىرىسەتىندەرىن دە ايتتى. «وسى جوبادان بيۋدجەتكە سالىق اۋدارىمدارى جىل سايىن شامامەن 60 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, 1 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «قۇرعاق پورت» كولىكتىك-لوگيستيكالىق كەشەنىن سالۋدى جوسپارلادىق. ينۆەستيتسيا سوماسى شامامەن 37 ملرد تەڭگە, 350 جۇمىس ورنى اشىلادى. جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ وڭ ناتيجەسى – حالىقارالىق كولىكتىك-لوگيستيكالىق حابتىڭ قۇرىلۋى, سونداي-اق بيۋدجەتكە جىل سايىن 3,5 ملرد تەڭگە مولشەرىندە قارجى تۇسەدى», دەدى ول زور سەنىممەن.
قاتتى پايدالى قازبالاردىڭ قورىن انىقتاۋ ءۇشىن ارقالىق قالاسىنىڭ ماڭىندا «ماياتاس» كەن ورنىندا گەولوگيالىق-بارلاۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانى ءمالىم. كەيىننەن قۇنى 315 ملرد تەڭگە بولاتىن تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى سالىنادى. ناتيجەسىندە, بيۋدجەتكە سالىق اۋدارىمدارى جىل سايىن شامامەن 37 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, 1 200 جۇمىس ورنى اشىلادى. كەلەسى جوبا – 600 جۇمىس ورنىن اشىپ, قۋاتى 1 ملن توننا بولات وندىرەتىن بالقىتۋ زاۋىتى. يمپورت الماستىرۋدى ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەتىن ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرى شىعارىلادى. بۇلار – سىم جانە باسقا مەتالل بۇيىمدارى.
«پرەزيدەنتتىڭ جاڭارتىلاتىن جانە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا كەلەسى جىلى قۋاتى 40 مۆت (20,1 ملرد تگ) گاز پورشەندى ەلەكتر ستانساسىن جانە وبلىستاعى قۋاتى 22 مۆت (13,4 ملرد تگ) ءبىرىنشى كۇن ەلەكتر ستانساسىن سالۋ باستالادى. بيىل ارقالىق قالاسىنىڭ ماڭىندا قۇنى 24 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 48 مۆت جەل ەلەكتر ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلەدى. جالپى, تاياۋ پەرسپەكتيۆادا وبلىستا 11 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىن اشىپ, شامامەن 3 ترلن تەڭگە سوماسىنا 47 جوبادان تۇراتىن پۋل قالىپتاستىرىلدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ جالپى كولەمى 10-15%-عا ارتادى», دەدى ق.اقساقالوۆ.
ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ ارقىلى ەسەپتى كەزەڭدە 7,4% وسىممەن 393 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپتى. ونىڭ 80%-ى – جەكە. ەندى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن وڭىردە ينۆەستورلاردى قولداۋدىڭ وندىرىستىك, كولىكتىك جانە سەرۆيستىك ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋدى جالعاسىپ جاتىر.
اۋىل ونىمدەرىن مولايتۋ جولى
جىل باسىنان بەرى وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 611 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن ەڭ قولايسىز جىل بولدى.
«كوكتەمگى دالا جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا قوماقتى بيۋدجەت قاراجاتى ءبولىندى. سالاعا 11% وسىممەن 84 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. 2024 جىلعى ونىمگە قاجەتتى تۇقىم 100% تولتىرىلدى. مال ازىعى دا جەتكىلىكتى دايىندالدى. قازىرگى تاڭدا حالىقتى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىگىمىز بار. ويتكەنى بارلىق ءونىمدى ءوزىمىز وندىرەمىز. باستى ماقساتىمىز – جىل سايىن ءوندىرىس كولەمىن ارتتىرۋ. ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرى بويىنشا يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتۋ, ءوز ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جىل سايىن كەمىندە 10 جاڭا ءىرى ونەركاسىپتىك تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى سالىنادى. قازىر ءسۇت فەرماسىنىڭ 7 جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى. ەندىگى مىندەتىمىز – ءۇش جىلدا اگروونەركاسىپ ءونىمنىڭ كولەمىن 70%-عا جەتكىزۋ. ال بۇرشاق داقىلدارىن قايتا وڭدەۋگە باعىتتالعان تولىق تسيكلدى «كايدزەن» جشس زاۋىتى پايدالانۋعا بەرۋ ساتىسىندا. قۋاتى – جىلىنا 100 مىڭ توننا, جاڭا 70 جۇمىس ورنى اشىلادى. ءىرى تۇرىك حولدينگىن تارتىپ, جاڭا زاۋىت سالۋدا ماڭىزدى. جوبادا ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلداردىڭ بارلىق ءتۇرى وڭدەلەدى. قۋاتى جىلىنا 140 مىڭ توننا, 100 ادامدى جۇمىسپەن قامتيدى», دەدى وبلىس اكىمى.
وڭىردە جىلىنا 40 توننا بيەنىڭ قۇرعاق ءسۇتىن وندىرەتىن فەرمانى تەحنيكالىق ىسكە قوسۋ جۇرگىزىلگەن. ونىڭ قۇنى – 10 ملرد تەڭگە. ءونىم ۇزاق ۋاقىت ساقتاعان كەزدە ءوز قاسيەتىن جوعالتپايدى. قۇرعاق ءسۇت ساپاسى ساۋمالدىڭ پايدالى كورسەتكىشتەرىنە جاقىن. زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن اسىل مۇرانى ساقتاپ, جاڭا حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەردى.
«كەلەسى جوبا – ىرىمشىكتىڭ 10 جاڭا ءتۇرىن ءوندىرۋ كەشەنى. ول وبلىس بويىنشا ىرىمشىك ءوندىرۋ كولەمىن 1,5 ەسە وسىرەدى. بۇل يمپورتقا تاۋەلدىلىكتىڭ تومەندەۋىنە دە اسەر ەتەدى. جوبانىڭ قۇنى – 7,2 ملرد تەڭگە, قۋاتى – جىلىنا 2 مىڭ توننا ءونىم. وسى ءونىمدى گەرمانياعا ەكسپورتتاۋ تۋرالى ۋاعدالاستىق بار. ال كەلەر جىلى كونديتەرلىك ونىمدەر شىعاراتىن فابريكانىڭ قۇرىلىسى باستالادى. سونداي-اق كراحمال, گليۋتەن, سيروپتار وندىرىلەتىن بيداي داندەرىن تەرەڭ وڭدەۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. قۇنى 50 ملرد تەڭگە, جىلىنا 330 مىڭ توننا بيداي وڭدەلەدى», دەدى ءوڭىر باسشىسى
ينفراقۇرىلىمدى ارتتىرۋ جوباسى
قۇرىلىس – ءوڭىر ەكونوميكاسىندا تۇراقتى ءوسىپ كەلە جاتقان سالانىڭ ءبىرى. بيىل 450 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. قۇرىلىس قالالاردا عانا ەمەس, اۋدانداردا دا جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جاستاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «قوستاناي جاستارى» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل باعدارلامانى قارجىلاندىرۋ 3 ەسەگە ارتقان. كەلەسى جىلى 473 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋدى جوسپارلانعانىن ايتقان وبلىس اكىمى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «كولىك-لوگيستيكا سالاسى ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋى لوكوموتيۆتەرىنىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس» دەگەن سوزىنە توقتالدى.
«ەلدەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ەڭ ۇزىنى – قوستاناي وبلىسىندا. بيىل اۆتوجول بيۋدجەتى 56 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 700 كم اۆتوجول جانە 94 ەلدى مەكەندە 299 كوشە جوندەلدى. ناتيجەسىندە, جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇلەسى 87% قۇرادى. ال اۋىزسۋ بويىنشا 37 جوبا پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونداي-اق جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋدا 19 جوبا ىسكە اسىرىلدى», دەدى ق.اقساقالوۆ.
«قازاقتەلەكوم» اق-مەن وبلىس ورتالىعىنداعى جاڭا بۋىن 5G ينتەرنەتىمەن, «Beeline» كومپانياسى اۋىلداردى جوعارى ساپالى 4G ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋدى قولعا العان. بۇيىرتسا, 2026 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي بۇل ماقسات 100% ورىندالادى. وڭىردە جۇمىسسىزدىقتىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن 40 مىڭ ازاماتقا جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا جاردەم كورسەتىلدى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 17%-عا وسكەن. 1 980 ورىنعا ارنالعان 3 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2025 جىلعا دەيىن 7 500 ورىنعا ارنالعان 9 زاماناۋي مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. ال مەديتسينا سالاسىن قارجىلاندىرۋ 109 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جەلتوقساندا 6 مەديتسينالىق نىسان اشىلادى. كەلەسى جىلى 19 مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەپ ءسوزىن اياقتادى وبلىس اكىمى.
