ەسەت كوتىبار ۇلى كوتەرىلىسىنىڭ داۋىلپاز اقىنى, 32 جاسىندا جازالاۋشى وترياد جەندەتتەرىنىڭ قولىنان قازا تاپقان سارىنىڭ اندەرىن ەل-جۇرتى ۇمىتپاي وسى كۇنگە دەيىن جەتكىزدى. سارى 1863 جىلى قازىرگى اقتوبە وبلىسى, شالقار اۋدانىنىڭ تالدىقۇم دەگەن جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن. ءجاسوسپىرىم كەزىنەن ء«انشى بالا» اتانىپ, ادىلەتسىزدىككە, ەل ىشىندەگى وزبىرلىققا قارسى تۇرعان ءانشىنىڭ «قىز قوسان», «داريعا», ء«اريداۋ», ء«دۇنيا», «سارىنىڭ سىبىرگە ايدالىپ بارا جاتقانداعى ءانى», «تۋعان ەل» اندەرىندە وتارلاۋ كەزەڭىندەگى حالىقتىڭ ىشكى زارى كورىنىس تاپقان.
ەسەت كوتىبار ۇلى باستاعان كوتەرىلىستىڭ العى شەبىندە جۇرگەن سارى بىرنەشە رەت جازالاۋشى وتريادتىڭ قولىنا ءتۇسىپ, ىرعىز, ورىنبور تۇرمەلەرىندە وتىرىپ شىققان. كوتەرىلىس باسىپ-جانشىلىپ, بەكەت باستاعان باتىرلار ورىنبور تۇرمەسىنە جەتكىزىلىپ, سىبىرگە قارا جۇمىسقا ايدالادى. 1895 جىلى سارى دا قاسىنداعى ساربازدارمەن جامانقالا (ورسك) تۇرمەسىنە قامالىپ, بىرنەشە اي جاتادى. سىبىرگە ايداۋ تۋرالى سوت شەشىمى شىققاندا, جازالاۋشى وترياد قول-اياعى كىسەندەلگەن سارىنى جامانقالادان الىپ شىعىپ ءشيلىساي دەگەن جەردە اتىپ ولتىرەدى. بۇل ور قالاسىنىڭ سولتۇستىك باعىتى. سودان بەرى سارىنىڭ جاتقان جەرى بەلگىسىز بولىپ قالسا دا, داۋىلپاز اقىننىڭ تاعدىرلى اندەرىن ەل ءىشى ۇمىتپادى.
40-جىلدارى احمەت جۇبانوۆ ءانشى-كۇيشىلەر تۋرالى دەرەكتەر جيناۋ ماقساتىندا عىلىمي ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىپ ەل ءىشىن ارالاۋ كەزىندە, سارى تۋرالى اقساقالداردان ەستىپ, اندەرىن نوتاعا تۇسىرەدى. سونىڭ نەگىزىندە كومپوزيتور 1940 جىلى «سارى» اتتى مۋزىكالىق پەسا جازعان. سارىنىڭ ءبىر ءانى «امانگەلدى» فيلمىنە پايدالانىلدى. ودان كەيىن سارىعا ەشكىم قايتىپ ورالعان جوق, ونىڭ تاعدىرلى اندەرى ۇلكەن ساحنادان ەستىلمەي كەلەدى. جيىنعا قاتىسۋشىلار ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستىڭ سۋىرىپ سالما اقىنى, كۇمىس كومەي ءانشىسىنىڭ ەل جادىندا, مۇراعاتتا ساقتالعان دەرەكتەرىن تاۋىپ, اندەرىن ساحناعا ورالتۋ قاجەت دەگەن پىكىرگە توقتادى.
اقتوبە وبلىسى
