ەلىم دەسە ەڭبەگىن ايامايتىن ۇلتجاندى ازامات. تۇلعانىڭ تۇلا بويىنان ءوزىم كورىپ, كۋا بولعان, تانىعان قاسيەتتەرىن تىزبەلەگەندە الدىمەن ويىما ورالاتىنى – ونىڭ تەكتىلىگى. تەكتىلىك توپىراقپەن, قانمەن, انا سۇتىمەن كەلەتىن قاسيەت دەسەك, باتىر ۇلدا وسىنىڭ ءبارى بار. كىندىك قانى تامعان, تۋىپ-وسكەن ءوڭىرى سەمەيدىڭ قالبا تاۋى اڭعارىنداعى جارما, اقشاۋلى بيىگى, تاسكەسكەن – ەلىمىزدىڭ ەرتەدەگى تاريحي مەكەنى. قازاقتىڭ «توپىراققا, تەككە تارتپاي قويمايدى» دەگەن ءسوزىن راستاعان جايتتار از ەمەس. قاي-قايسىسىندا بولماسىن دايەكتى دالەل بار. تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, باتىر ۇل تۋعان توپىراقتا كەزىندە ابىلاي حان جورىق شاتىرىن تىگىپ, قاراكەرەي قابانباي, قانجىعالى بوگەنباي باستاعان باتىرلارىمەن كەڭەس قۇرعان دەسەدى. قالماق-قازاق سوعىسىنىڭ شەشۋشى مايدانى «شورعا شايقاسىنا» دايىندىق بولعان «قىزىلبۇلاق شايقاسى», «قاراكەزەڭ قىرعىنى», «تولاعاي تۇرىسى», «قالبا قاقتىعىسى» – ءبىر بولەك اڭگىمە. بۇقار جىراۋدىڭ اتاقتى تولعاۋىنىڭ تۋى دا وسى تاريحي وڭىرمەن بايلانىستى. وسى شايقاستا ەل ءۇشىن وپات بولعان باتىرلاردىڭ ءمايىتى جەرلەنگەن قالبا تاۋى بار سىردى بۇگىپ, تەرەڭ ۇيقىعا كەتكەن قارياداي سۇلق جاتىر.
ابىلاي حان مەن بۇقار جىراۋعا, قالىڭ قولدى باستاعان باتىرلارعا توپىراعى توسەك, تاسى جاستىق بولعان اقشاۋلىدە تالايى قىرىلىپ, قامالعاندىقتان, قالماق زيراتتارىنىڭ ەڭ كوپ تۇسى دا وسى جەر دەگەندى ايتادى تاريحشىلار. اسان قايعىنىڭ باتاسىن الىپ, ءان اۋليە قالىقتاپ, ءسوز ونەرى قونعان قاسيەتتى مەكەن – اقشاۋلىنى نايماننىڭ ەڭ باتىر جاۋىنگەر رۋلارى مەكەندەگەن ەكەن.
الپىستان اسقان شاعىندا بيىكتىگى ەكى جارىم, ەنى جارتى مەتر, 20-25 پۇتتىق تاستى ءبىر ءوزى كوتەرىپ, قىستاۋىنا اكەلگەن باتىردىڭ ارعى اتاسى قاسەن اقساقال – ەرەن قارا كۇش يەسى عانا ەمەس, مەككەگە اتپەن ەكى رەت بارىپ, مۇسىلماندىق پارىزىن وتەپ, قاجى اتانعان جان. ەكى ۇلى – تۇرلىحان مەن الداجاردى سەمەيدە وقىتىپ, ءبىلىمىن ۇشتاعان, قيىن-قىستاۋ كەزدە ەلگە پانا بولعان قاسەن قاجىنىڭ جاتقان جەرىنە ەلدىڭ زيارات ەتىپ, ونى اۋليە تۇتۋى بەكەر ەمەس شىعار.
تۇرلىحان اتاسى دۇنيەگە كەلگەن قاندىعاتاي تاۋىنىڭ ەتەگى, ول كىسى وقىپ, ءبىلىم العان, الاش ازاماتتارىنىڭ اياۋلى مەكەنى بولعان قارت سەمەي, ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان تاسكەسكەن – بارلىعى ىستىق, اياۋلى.
«ۇيامنان ۇشقان قىرانمىن
وسىرگەن ءوزىڭ ۇلانمىن.
قايتپاس قايسار قازاقپىن.
حالقىمداي مەن دە ازاتپىن.
سۋىسا سۋىر, كۇن سونەر,
سۋىماس ءبىزدىڭ جۇرەكتەر.
توقتاسا توقتار جۇرگەن جەر,
مۇدىرمەس بىراق ءبىزدىڭ ەل.
سارقىلار مۇمكىن تەڭىز دە,
ارتىلار ءبىزدىڭ كۇش-جىگەر»,
دەپ جىرلاپ, ءۇمىتىن ولتىرمەي, بۇگىننىڭ تۋارىنا سەنگەن, الاش ارىستارىمەن ءبىر ءجۇرىپ, مۇددەلەس, تىلەكتەس, نيەتتەس بولعان تۇرلىحان قاسەن ۇلى, راسىندا, قايتپاس قايسار قازاق بولىپتى. اكە وسيەتىن تىڭداپ, جىر-قيسسامەن سۋسىنداپ وسكەن قاسەن قاجىنىڭ ۇلى الدىمەن اۋىل مەكتەبىندە وقىپ, سوسىن سەمەيدەگى مۇعالىمدەر دايارلايتىن سەگىز ايلىق كۋرسقا ءتۇسىپ, ونى بىتىرگەن سوڭ اۋىلدا مۇعالىمدىك قىزمەت اتقارادى. سەمەيدەگى قازاق پەدتەحنيكۋمىندا وقي ءجۇرىپ جۇمىس ىستەگەن تۇرلىحان قاسەن ۇلى اۋداندىق وقۋ بولىمىندە ينسپەكتور, مەكتەپ ديرەكتورى, وقۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى, «ەڭبەك» جۋرنالىن شىعارۋشى رەداكتور بولادى. زاتاەۆيچ 13 ءاندى تۇرلىحاننان جازىپ الادى. بەلگىلى ابايتانۋشى عالىم, م.اۋەزوۆتىڭ شاكىرتى قايىم مۇحامەدحانوۆ «مەنىڭ ۇستازىم» اتتى ەستەلىگىندە «مەن بەسىنشى كلاسقا وقۋعا ءتۇستىم, مەكتەپ ديرەكتورى – تۇرلىحان قاسەن ۇلى. ول ناعىز ونەگەلى ۇستاز ەدى. مەنىڭ كەلەشەكتە قولىنا قالام الىپ, ادەبيەت جولىنا تۇسۋىمە يگى اسەر ەتكەن, كوپ تاعىلىم العان, العاشقى ۇستازىم تۇرلىحان اعامىز بولدى. ودان ەكى جىل ساباق الدىم, سول ەكى جىل ءبىر ۇيدە تۇردىق», دەيدى.
ءىلياس جانسۇگىروۆ, مۇحتار اۋەزوۆتەرمەن قويان-قولتىق ارالاسىپ, بىرگە جۇرگەن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىناڭ مۇشەسى, اقىن, جازۋشى, پۋبليتسيست تۇرلىحان قاسەن ۇلى 1937 جىلى كەڭەستىك يمپەرياليزمنىڭ سولاقاي ساياساتىنىڭ قۇربانى بولىپ كەتە بارادى. ۇستالعان ساتتە جارى ساراعا 24 ساعاتتىڭ ىشىندە الماتىنى تاستاپ ەلگە كوشۋدى تاپسىرادى. قوس ۇلى مۇرات پەن بولاتتى ارقالاعان انا سولاي سەمەيگە, اقشاۋلىگە قايتادى. قالامگەر 1942 جىلى تومەنگى تاگيلدە 40 جاسىندا قايتىس بولادى.
اكەسى ۇستالعاندا بار-جوعى بەستە بولعان بولات 1957 جىلى تۇرلىحان قاسەن ۇلى اقتالعانعا دەيىن حالىق جاۋىنىڭ ۇلى اتانا ءجۇرىپ, ەرجەتەدى. ءمارزياداي ادال جارعا جولىعىپ, سەگىز ۇل, ەكى قىزدى تاربيەلەپ وسىرەدى. اتاسى قاسەن قاجىدان بەرى جالعاسقان يماندىلىقتى ادامدىق قاسيەتتەرگە ۇشتاستىرعان ول وقۋ وقىپ, جوعارى ءبىلىم الادى. بالالارىن بەلگىلى ءبىر تارتىپپەن, سپورتقا, ەڭبەككە باۋلىپ, رۋحتى, وجەت, ءور ەتىپ وسىرەدى.
توپىراقپەن بەرىلگەن تەكتىلىك قاسيەتى اجەسى مەن اتا-انا تاربيەسىمەن ۇشتاسا جالعاسقان ءبىزدىڭ باتىر ۇلدىڭ وسال بولۋعا قاقىسى دا جوق ەدى. سارا اجەسىنىڭ تۇرلىحان اتاسى تۋرالى كەڭەستىك جۇيە ەستىپ قويماسىن دەگەندەي سىبىرلاي ايتاتىن سىرلى اڭگىمەلەرى بالا داۋلەتتىڭ قۇلاعىنا قۇيىلىپ, جۇرەگىندە ۇمىتىلماستاي ساقتالىپ جازىلىپ قالىپ جاتاتىن. اسىرەسە اتاسىن «حالىق جاۋى» دەپ ءتۇن ورتاسىندا الدى-ارتىنا قاراتپاي الىپ كەتكەن ءتۇنى ورتەنگەن اتاسىنىڭ ءبىر ساندىق جازباسى, قاجىمۇقان باباسىنىڭ تۇسكيىزگە ءىلىنىپ تۇراتىن جەيدەسىنىڭ ءبىر بولىگى ەسىنە تۇسكەندە جادىگەر مۇرالاردىڭ ساقتالماعانىنا وكىنىپ, بالا جۇرەكپەن, «شىركىن-اي, سوندا مەن بولعانىمدا عوي!» دەيتىن. سوسىن كەۋدەسىن كەرە دەم الىپ, قاجىمۇقان بالۋانمەن يىق تىرەسە قاتار جۇرگەن تۇرلىحان اتاسىنىڭ كەلبەتىن كوز الدىنا ەلەستەتىپ, ءتاتتى قيالعا شوماتىن. اجەسى ايتقان ەرتەگىگە بەرگىسىز اڭگىمەلەر ساناسىندا قايتا جاڭعىرىپ, كوز الدىندا كينولەنتاداي سىرعىپ وتەتىن. اتاسى مەن قاجىمۇقان بالۋانداي بولۋدى ارماندايتىن.
اسقان دۇلەي كۇش يەسى قاجىمۇقان اقىن, ءانشى, دەنەسى كەلىستى بالۋان تۇلعالى تۇرلىحان اتاسىن ەر مىنەزدىلىگى مەن اق كوڭىلدىلىگى ءۇشىن سىيلاپ, جاقسى كورىپتى. اۋىلعا كەلگەن كەزىندە ايەلدەر ىرىم كورىپ مۇڭايتپاسوۆتىڭ جەيدەسىن ءبىر-ءبىر جاپىراقتان جىرتىپ تابارىك ەتىپ العاندا, مۇنىڭ اتاسى دا بالۋاننىڭ وڭ جەڭىنەن الاقانداي ەتىپ جىرتىپ الىپتى. ەرەكشە قۇرمەتتى سول جادىگەر الماتىدان ۇدەرە كوشكەندە تۇسكيىزدە قاداۋلى كۇيدە قالىپ كەتكەنى اۋلەت ءۇشىن ورنى تولماس وكىنىش ەدى.
ايتسە دە, بالۋان باباسىنىڭ ارۋاعى جەلەپ-جەبەگەنى بولار, اكەسى بولات قازاقشا كۇرەستەن قازاقستان مەن ورتا ازيانىڭ چەمپيونى بولعاندا تۇسىندە سول تابارىكتى كورىپتى. ونى ەستىگەن سارا اجەسى «سەنى وندا قاجىمۇقاننىڭ ارۋاعى قولداعان ەكەن. كىم بىلەدى, توردە ءىلۋلى تۇرسا, ۇيدەگى باتىرلاردىڭ بىرەۋىنە بالۋاندىق قونايىن دەگەن شىعار» دەپ, كوڭىلى بوساپتى. وسىلاي دەگەن اكە اڭگىمەسى ءار كەز «شىركىن, سەندەردىڭ بىرەۋىڭ قاجىمۇقان اتالارىڭداي قازاقتىڭ داڭقىن اسىرار بالۋان بولساڭدار, بۇل جالعاننان ارمانسىز وتەر ەدىم» دەۋمەن اياقتالاتىن. بولاتتىڭ بالالارى سول ساتتە بالۋان بولساق, اكەمىزدى قۋانتساق دەپ قيالعا شوماتىن. دەسە دە اكەنىڭ اسقاق ارمانىن اقيقاتقا اينالدىرعان ۇل داۋلەت تۇرلىحانوۆ بولدى.
مەن ءبىلىپ تانىعان داۋلەت – تەز قيمىلداپ, جىلدام شەشىم قابىلدايتىن, العىر دا تالاپشىل, جۇيرىك وي يەسى. ونىڭ بۇل قاسيەتتەرى سپورتتاعى جەتىستىكتەرىنىڭ العىشارتتارى بولا ءبىلدى دەسەم, قاتەلەسپەيمىن. ونىڭ ۇشقىر قيالى مەن «ارقادان اسىرا لاقتىرۋ» دەپ اتالاتىن اكەسى ۇيرەتكەن ءتول ءادىسى ونى وزگەلەردەن وقشاۋ, وزىق كورسەتىپ تۇراتىن. بولات اكەيدىڭ جەتى ۇلى ءبىر توبە, داۋلەتى ءبىر توبە ەكەنىن ۋاقىت ءوزى كورسەتتى. ون ەكى جاسىندا سپورت مەكتەپ-ينتەرناتىنا اكەسى جەتەكتەپ اكەلگەن بالا داۋلەت اراعا جىلدار سالىپ باتىر داۋلەتكە اينالدى.
ول – كسرو-نىڭ جەتى دۇركىن چەمپيونى, ەۋروپا, الەم, ازيا چەمپيونى, ءححىV جانە ححV جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ كۇمىس جانە قولا جۇلدەگەرى. بۇل – باستى جەڭىستەرى عانا. بۇلاردىڭ ىشىندە وسى سايىستارعا جولداما الۋ ءۇشىن جان الىپ, جان بەرىسكەن, قانشاما توككەن تەر, ەتكەن ەڭبەك, قالعان كوڭىل, سەتىنەگەن سەنىم جاتىر. سپورتتى دا ساياسيلاندىرعان ساتتەردەگى سايىستاردىڭ ادىلەتسىز شەشىمى ساعىن سىندىرا الماعان باتىر ۇلدىڭ جىگەرىن ەشتەڭە دە, ەشكىم دە جاسىتا العان جوق. مۇڭعا تولى جانارىن سىلكىپ اشىپ, نامىسىن قايراپ, قايتا اتقا قونىپ, «ە, ارۋاق» دەپ اتا-باباسىنا سىيىنىپ, جەڭىستى جولدارعا قايتا ۇمتىلاتىن. جۇلدەسىز قايتپايتىن ونىڭ ءار جەڭىسى وتباسى ءۇشىن عانا ەمەس, ەلى ءۇشىن دە, ونى ءسۇيىپ, جانكۇيەر بولاتىن الەم جۇرتشىلىعى ءۇشىن دە ۇلكەن قۋانىش ەدى.
بولاتتىڭ ۇلىنان حالىقتىڭ ۇلىنا اينالعان ەر داۋلەتتىڭ ءبىز قىزىعاتىن كىسىلىك قاسيەتى « ۇلىق بولساڭ, كىشىك بول» قاعيداسىن ۇستانار قاراپايىمدىلىعى. داۋلەتتىڭ بويىنداعى كەڭدىكتى, دوستىققا دەگەن ادالدىقتى, سەنىم مەن سىيلاستىقتى قايتالاۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل قاسيەتتەر – جاراتقاننىڭ پەندەسىنىڭ تابيعاتىنا بەرگەن ەرەكشە تارتۋى. ونىڭ اتىمتاي جومارتتىعى – ءوز الدىنا ءبىر بولەك. داۋلەتتىڭ قايىرىمدىلىق ىستەرى ۇلگى-ونەگە بولۋعا تۇرارلىق.
ول اتا اماناتىنا ادالدىق تانىتتى. ايتپاي كەتۋ ابەستىك بولار. داۋلەت رەسەيدەگى تومەنگى تاگيل قالاسىنداعى تۇرمەدە 1942 جىلى قايتىس بولعان تۇرلىحان قاسەن ۇلى اتاسىنىڭ باسىنا ۇلكەندىگى كيىز ۇيدەي قۇلپىتاس ورناتتى. ءالى ەسىمدە, 2010 جىلى اقپان ايىندا سول جەرگە بارىپ, كەزىندە حالىق جاۋى اتانىپ, جازىقسىز اجال قۇشقان بوزداقتاردىڭ رۋحىنا باعىشتاپ قۇران وقىدىق. اتاسىنىڭ باسىنا قويىلعان الىپ قۇلپىتاستى كورىپ, داۋلەتتىڭ ەرەكشە تۇلعا, ادال ازامات ەكەنىنە كوزىم جەتتى. بيىك جەردە, قالىڭ قاراعايلى ورمان اراسىندا ورنالاسقان قورىم ز ۇلىمدىق پەن قاتىگەزدىك مەكەنىندەي وزگەشە سۇرلانىپ تۇردى. ءولى تىنىشتىقتان جانۇشىرا ايقايلاعان ءزارلى دە اششى داۋىس ەستىگەندەي بولدىم. تابيعاتتىڭ سۋىعى ەمەس, قاسىرەتتى جەردىڭ ازالى اۋراسى توڭدىرعان بويىمداعى سول سۋىق سەزىمنەن الدەنەشە ۋاقىت بويى ارىلا الماي ءجۇردىم. مۇنداي سۋىقتىق پەن جانتۇرشىگەرلىك اۋىر كۇيدى وسى ۋاقىتقا دەيىن سەزىنبەگەنمىن.
داۋلەت فسب-نىڭ رۇقساتىمەن گۋلاگ ارحيۆىنە كىرىپ, اتاسىنىڭ بۇكىل ىسقاعازدارىمەن تانىسىپ, سولاردىڭ كوشىرمەسىن, جازعان ولەڭدەرىن قۇراستىرىپ, تۇرلىحان قاسەن ۇلى تۋرالى «قايتپاس قايسار قازاقپىن» اتتى كىتاپ شىعاردى.
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور عىلىمي دارەجەسىن يەلەنگەن داۋلەت بولات ۇلى – رەسەي فەدەراتسياسى قاۋىپسىزدىك, قورعانىس جانە قۇقىق قورعاۋ پروبلەمالارى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, كورەيا رەسپۋبليكاسىنداعى سەۋل دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت اكادەمياسىنىڭ دوكتورى, وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى.
ول XII سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى, تۋريزم جانە سپورت اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى, مادەنيەت, اقپارات جانە سپورت مينيسترلىگى سپورت كوميتەتىنىڭ توراعاسى, «سامۇرىق-قازىنا – استانا» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ باس ديرەكتورى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى.
ونىڭ سپورتتاعى جەتىستىكتەرى مەن قوعامداعى قايراتكەرلىك تۇلعاسى باعالانباي قالعان جوق. كسرو-نىڭ «ەڭبەكتەگى ەرلىگى ءۇشىن», قر-نىڭ «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالدەرىمەن, «كسرو-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى», «قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ گرەك-ريم كۇرەسىنەن ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گرەك-ريم كۇرەسىنەن ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى», «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» قۇرمەتتى اتاقتارىمەن, قىرعىزستاندا وليمپيادالىق قوزعالىستى دامىتۋعا قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن «داڭق» مەدالىمەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتۋريزمدى دامىتۋعا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» توسبەلگىسىمەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءتۋريزمىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى» توسبەلگىسىمەن, ء«ى ۇلى پەتر» وردەنىمەن, «قۇرمەت» «پاراسات», III دارەجەلى «بارىس» وردەندەرىمەن, موڭعوليا رەسپۋبليكاسىنىڭ «دوستىق وردەنى» مەملەكەتتىك ناگراداسىمەن ماراپاتتالدى.
ءالى ەسىمدە. رەسەي. تۇمەن قالاسى. قاقاعان قىس. اقپان ايى. وسى تۇمەندە يۆان پوددۋبنىي اتىنداعى گرەك-ريم كۇرەسىنەن حالىقارالىق ءداستۇرلى جارىس ءوتتى. ورىستار مۇقيات دايىندالعان. شامامەن وڭ مىڭنان اسا جانكۇيەر جينالعان سپورت سارايى جارقىراپ تۇر. ەرەكشە سالتانات سەزىلەدى. گرەك-ريم كۇرەسى الەمىندە بۇل جارىستى بالۋاندار اراسىنداعى كىشى الەم بىرىنشىلىگى دەپ اتايدى. بۇل شىندىق. جارىسقا قاتىسىپ جاتقاندار – كىلەڭ ىعاي مەن سىعايلار. كۇرەستىڭ ناعىز قىزعان كەزىندە وليمپيادا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى, رەسەيلىك الەكساندر كارەلين ميكروفوندى قولىنا الىپ, «قۇرمەتتى تۇمەندىك جەرلەستەر! ءبىزدىڭ ارامىزدا كسرو-نىڭ جەتى دۇركىن, الەم جانە ەۋروپا چەمپيونى داۋلەت تۇرلىحانوۆ وتىر. سالەم بەرەيىك!», دەگەندە بۇكىل كورەرمەن ورىندارىنان تۇرىپ, ۇزاق ۋاقىت دۋ قول شاپالاقتاپ, ايرىقشا قۇرمەت كورسەتتى. ورىستار ءوز بالۋاندارىنىڭ جەتە الماعان جەڭىسىنە قازاقتىڭ قارا بالاسى قول جەتكىزگەنىنە باس ءيدى. ءادىل باعا بەردى. وسى ساتتە كوزىمە جاس كەلدى. قازاق بولعانىما ماقتاندىم. كسرو-نىڭ بىرىنشىلىگىن قاتارىنان جەتى رەت جەڭىپ الۋ – قايتالانبايتىن ناتيجە! فانتاستيكا! مۇنداي ازامات ءبىر عاسىردا ءبىر رەت قانا تۋادى. ەندى داۋلەتتى ەر دەمەگەندە كىمدى ەر دەيمىز؟!
ول تۋرالى تۇسىرىلگەن دەرەكتى فيلمدەر, جازىلعان ەسسە, ماقالالار, الىنعان سۇحباتتار ەلىمىزدىڭ جانە شەتەلدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانىپ كەلەدى. ق.رىسبەك ۇلىنىڭ «داۋلەت», پ.ماتۋششاكتىڭ «باتىر يز رودا تۋرلىحانا» اتتى كىتاپتار بار. الايدا بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە داۋلەت فەنومەنىن زەرتتەپ, ءىس-تاجىريبەگە ەنگىزۋگە ارنالعان زەرتتەۋلەر مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق ناقتى ءىس-ارەكەتتەردىڭ جوق ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. بۇل ولقىلىقتى جويۋ – بىلىكتى ماماندار مەن باسشىلارعا امانات.
الپىستىڭ اسقارىنا شىققان داۋلەت بولات ۇلى تۇرلىحانوۆ – بۇگىندە ءVىىى شاقىرىلعان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى. اياۋلى جارى گۇلنارمەن التى بالانى تاربيەلەپ, ءوسىرىپ, ولاردان نەمەرە ءسۇيىپ وتىر.
باتىر ۇلىن حالقى توبەسىنە كوتەرىپ, قۇرمەتتەۋىن توقتاتقان ەمەس. كوز الدىندا وسكەن بالۋان بالالارىنىڭ ءار جەڭىسىنە قۋانعان قالىڭ قازاق الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى دوستارىنىڭ تىلەگىن قوشەمەتپەن قولدايدى. داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ جۇلدەسى ءۇشىن گرەك-ريم كۇرەسىنەن رەسپۋبليكالىق ءتۋرنيردىڭ ءداستۇرلى تۇردە ءۇزىلىسسىز ءوتۋى دە سول قۇرمەتتىڭ ءبىر ۇلگىسى بولسا كەرەك. دەسە دە, كەيىنگى ۋاقىتتا ينتەرنەت كوزدەرىندە ءبىرتۋار ازاماتقا تاس لاقتىرۋشىلار پايدا بولعان سياقتى. بەكەر ارەكەت. بوس اۋرەشىلىك. ۇساقتانۋ الىسقا اپارمايدى. ءبارىمىز مەيىرىم مەن قامقورلىققا مۇقتاج ەكەنىمىزدى ۇمىتپايىق. حالىق «ادام تاستاي بەرىك, گۇلدەن نازىك» دەپ بەكەر ايتپايدى عوي...
بىرەۋ بىلەدى, بىرەۋ بىلمەيدى: قازىر داۋلەت تۇرلىحانوۆ – «ازيا بىرىككەن كۇرەس الەمىنىڭ» پرەزيدەنتى. قىتاي, ءۇندىستان, كورەيا, جاپونيا, موڭعوليا, يران, پاكىستان, وزبەكستان, قىرعىزستان تاعى باسقا الىپ مەملەكەتتەر وكىلدەرى دە بۇل قىزمەتتەن ءۇمىتتى. قىزىعا جانە قىزعانا قارايتىنى انىق. سوندىقتان ءبىز باۋىرىمىز داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ وسى قۇرىلىمدى باسقارىپ وتىرعانىن ماقتان تۇتامىز. مارقايامىز.
بويىنا اللا بەرگەن الىپ كۇشتى ەڭسەرە بىلگەن داۋلەت بار بولعانى الپىستى جۇگەندەدى. بۇل جاس – داۋلەت ءۇشىن تولىسۋ مەرزىمى. الار ۇلكەن اسۋلار الدا. جەمىستى جەتىستىكتەر – كەلەشەكتە. ءبىز وعان سەنەمىز!
وڭالباي اياشەۆ,
ۇعا اكادەميگى,
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ
دوكتورى, پروفەسسور
