ايماقتار • 14 قاراشا, 2023

ءوڭىر مادەنيەتىنە تىڭ سەرپىن كەرەك

2380 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

جايشىلىقتا تاراز تۋرالى تول­عان­عاندار شىعىستىڭ جەتى جۇل­دىزى تامسانا جىرلاعان شاھار جايىندا اۋزىنىڭ سۋى قۇرىپ اڭگى­مە ايتىپ جاتادى. ول از دەسەڭىز, ايگىلى جامبىل اتىمەن اتالاتىن وبلىستا كەنەننىڭ اندەرىن شىر­قامايتىن قازاق كەم. تالاي تەكتى تۇلعانىڭ كىندىك قانى تامعان ولكە­نىڭ مادەنيەت سالاسىندا ءبىر جا­عى­نان اۋقىمدى جۇمىستار اتقا­رىلىپ جاتقانىمەن, ەكىنشى ءبىر جا­عى­نان قاراساڭ, تالاي وتكىر ماسەلە شەشىمىن تاپپاي تۇرعانىن اڭعا­راسىڭ. قازاق حاندىعىنىڭ قازى­عى قاعىلعان كيەلى ءوڭىردىڭ مادە­نيەتى راسىمەن دە كەرى كەتتى مە؟ كىم ءبىلسىن؟ ءبىر انىعى, سالاعا قا­تىس­تى ساراپتاۋ جۇرگىزگەن وبلىس­تىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى, تۇراق­تى كو­ميسسيا توراعاسى فاريدا ءجۇنىسوۆا­نىڭ وبلىستىق ءماسليحات سەس­سياسىندا جاساعان بايانداماسى ويلاندىرماي قويمايدى.

كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

قاپتاعان ۇيىرمەدەن قايىر بار ما؟

وبلىستىق ءماسليحات توراعا­سى­نىڭ وكىمىنە سايكەس قۇرىلعان دەپۋ­تاتتىق جۇمىس توبى اۋدان­دار مەن تاراز قالاسىنداعى مادە­نيەت سالاسىنا قاراستى مەكەمە­لەر­دىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان. جۇر­گىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىنە زەر سالساق, بىرقاتار مەكەمەنىڭ شى­عارماشىلىق جۇمىستارى مەن قۇ­جات­تارىندا ءىشىنارا كەمشى­لىك­تەر انىقتالىپتى.

«مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ قار­جى جوسپارىن جاساۋدا بيۋد­جەت قاراجاتىن ارتىق جوسپارلاعان­دىقتان قارجى تولىق يگەرىلمەگەن. بۇل – بيۋدجەت قاراجاتىن ءبولۋدى جوسپارلاۋ بارىسىندا تياناقتى زەرتتەۋلەر مەن ساراپتاۋدىڭ ءوز دارەجەسىندە جۇرگىزىلمەۋى سالدارىنان بولاتىن جاعداي.

وسىعان وراي زەردەلەۋ جۇ­مىس­تارى بارىسىندا مەملەكەتتىك شىعارماشىلىق تاپسىرىس اياسىندا بالالار مەن جاس­وسپى­رىمدەرگە ارنالعان جەكە شىعارماشىلىق ۇيىر­مەلەرگە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2023 جىلعا 1 112 500 مىڭ تەڭ­گە قارا­جات بو­لىنگەن. وسى جىل­دىڭ ءبىرىنشى شىلدە­سىندەگى دەرەككە قاراساق, قىزمەت كورسەتۋشى سانى 48-ءدى قۇراپ, 4-17 جاس ارالىعىنداعى 5 626 بالاعا قىزمەت كورسەتىلگەن دەگەن اقپارات بەرىلدى.

وسى باعىتتا جۇرگىزىلگەن زەر­دە­لەۋ جۇ­مىس­تارى بارىسىن­دا وب­لىستىق بيۋد­­­جەت­تەن قاراس­تى­رىلعان قارجىنىڭ ماق­­ساتتى جۇم­سالۋىنا باقىلاۋدىڭ مۇل­­دەم جوقتىعى انىقتالدى. سەبەبى مەم­­لە­كەت باس­شىسىنىڭ جارلىعىمەن ور­تا­­لىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى ات­قا­رۋشى ورگاندارعا شاعىن كاسىپ­كەرلىك سۋبەك­تى­لەرىن تەكسەرۋگە سالىنعان موراتوري مەر­زىمى 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ۇزار­تىلعان. وسىنى ۇتىمدى پايدالانا بىلگەن كەيبىر كاسىپكەرلىك نىساندارى artsport.edu.kz سايتىنا تىركەلىپ, ءتيىستى قۇجاتتاردى جىبەرۋ ارقىلى قارجى الىپ وتىر.

ارينە, وتە ساپالى قىزمەت اتقا­رىپ وتىر­عان كاسىپكەرلەر دە جوق ەمەس. دەگەن­مەن ۇيىرمە قىز­مەتى­مەن تانىسپاق بولعان جۇ­مىسشى توپتىڭ مۇشەلەرى ۇيىرمە قا­تىسۋ­شىلارى تۇگىلى ۇيىرمە وتەتىن عيما­راتتى تابا الماي قالعان كەزدەرى بولدى.

مىسالى, تاراز قالاسىنداعى جىبەك جولى كوشەسى, 81ب مەكەنجا­يىندا ور­نالاس­قان دەپ كورسەتىل­گەن جەكە كاسىپكەر د.تۋرابەكوۆتىڭ عيماراتىن تابۋ مۇم­كىن بولمادى. وسى ىسپەتتى «Suret design» جەكە كاسىپكەرلىك نىسانى كورسەتكەن سۇلەيمەنوۆ كوشەسى, 70 ءۇي مەكەنجايىندا تۇراتىن ادامدار بۇل مە­كەمە تۋرالى بىلمەيتىنىن ايتتى.

وسىعان ۇقساس 38 بالانى ۇيىر­مەمەن قامتىپ وتىرعان تاراز قالاسى, جەلتوق­سان كوشەسى, 128 ۇيىندە ورنالاسقان جك «Dlight» عيماراتى جابىق تۇردى. كورشى ورنالاسقاندار بۇل ۇيىرمەنىڭ جۇمىسى­نان حابارسىز ەكەندىكتەرىن ايتتى», دەيدى فاريدا ءجۇنىسوۆا.

وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى كەل­تىرگەن ۋاجگە سۇيەنسەك, ۇيىرمەلەردىڭ جۇمىسىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا قازىنا­دان قوماقتى قاراجات قاراستىرىلعا­­نى­­نا قارا­ماستان, ءتيىستى جۇمىس ءوز دەڭگە­يىن­دە جۇرگىزىلمەگەنىن اڭعارۋعا بولادى. سوندا باقىلاۋعا ءتيىس باسشىلار قايدا قاراپ وتىرعان؟ تىم قۇرىعاندا ۇيىرمە جۇمىستارىمەن تولىقتاي تانىسۋعا كىم كەدەرگى كەلتىردى ەكەن؟

حالىق قالاۋلىسىنىڭ ايتۋىن­شا, بالا­لاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىم­دى پايدالانۋ ءۇشىن ۇيىرمە جۇ­مىسىن جۇرگىزۋدىڭ ءمانى زور. ايت­كەنمەن تالاپقا ساي جابدىق­تال­عان بولمەلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ۇلكەن ماسەلەگە اينالعان. بۇل دا نازار اۋدا­رارلىق پروبلەما ەكەنى داۋسىز.

«قازىرگى كەزدە كوپتەگەن ەلدى مە­كەندە ۇيىرمە ساباقتارى ساحنادا ءوتىپ جاتىر. وسى ىسپەتتى كور­­كەم­ونەرپاز جانرى بويىنشا ۇيىر­مەلەرگە قاجەتتى اسپاپتار, قۇرال­داردىڭ جەتىسپەۋى ورىن الىپ وتىر.

سونىمەن قاتار وبلىستاعى ءىرى اۋقىم­دى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسى­راتىن, مادە­نيەت ۇيلەرى مەن كلۋب­تاردىڭ قىزمەتىن ۇيلەس­تى­رىپ, اۋەسقوي كوركەمونەرپازدار ۇجىم­­دارى مەن ۇيىرمەلەرىنە ادىس­تە­مەلىك-تاجىري­بەلىك كومەك كور­سە­تۋ جۇمىستارىن اتقاراتىن جال­عىز مەكەمە وبلىستىق حا­لىق شىعار­ما­شىلىعى ورتالىعىن تالاپ­تارعا ساي عيماراتپەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت­تىگى تۋىنداپ وتىر.

وسى مەكەمەنىڭ 2016-2021 جىل­دار ارا­لىعىندا تاراز قالاسى, ا.اس­قاروۆ كوشەسى, №47 مەكەنجايىندا ورنالاسقان عيما­را­تى وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعىنىڭ تەڭگەرىمىندە بولعان. الاي­دا 2021 جىلى وبلىس اكىمى­نىڭ تاپسىر­ما­سى­نا سايكەس, قارجى باسقارماسىنىڭ ­بۇي­­رىعى نەگىزىن­دە عيمارات تاراز قالاسىنىڭ ءبى­لىم ءبولىمىنىڭ تەڭگەرىمىنە وتەۋسىز ءوتىپ كەتكەن. وسى جەردە اۋقىمدى ءىس-شارالار­دى وتكى­زۋگە جاۋاپتى مەكەمەنىڭ قاجەتتى عي­ماراتىن وبلىس اكىمدىگىنىڭ مادەنيەت باس­قارماسى باسشىلىعى ەش قارسى دا­لەل­دى ءۋاج ايتپاستان بەرە سالعانى تۇسىنىكسىز», دەيدى دەپۋتات.

وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى كەلتىر­گەن دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, سالادا ىلكىمدى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىپ جاتقانىنا قارا­ماستان, كو­كەي­كەستى ماسەلەلەردىڭ از ەمەس­تىگىن دە اڭعارا تۇسەمىز...

 

سالىنعان نىسانداردا ساپا جوق

باسقانى بىلاي قويعاندا ما­دەنيەت سالاسىنا مەملەكەت تاراپىنان دا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان دا ايرىقشا قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقانىنا ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. جىل وتكەن سايىن ءوڭىردىڭ ەلدى مەكەندەرىندە ونداعان مادەني نىساندار بوي كوتەرىپ جاتىر. الايدا جاڭادان سالىن­عان نىسانداردىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتە مە؟

«جاڭادان سالىنىپ جاتقان ما­دەنيەت نىساندارىنىڭ ساپاسىنىڭ ناشارلى­عى, اتالعان نىسانداردا كەمشىلىكتىڭ كوپ­تىگى بايقا­لىپ وتىر. ونىڭ نەگىزگى سەبەبى تەح­نيكالىق قاداعالاۋشىلاردىڭ قۇرى­لىس نىساندارىندا جوقتىعى دەسە دە بولادى. وسى سەبەپتى قۇرى­لىس ساپاسىنا باي­لا­نىستى تۋىن­داعان كوپتەگەن سۇراققا جاۋاپ الۋ مۇمكىن بولمادى.

مىسالى, قورداي اۋدانى بەت­قاينار اۋىل­دىق كلۋبىنىڭ قۇرى­لى­سىمەن تانىسۋ بارى­سىندا قاۋىپ­سىزدىك شارالارى مۇل­دەم ساق­تال­­ماعاندىعىن كوردىك. جۇمىس ءجۇ­رىپ جاتقان عيمارات ىشىندە ءار جەر­دە جەرگە تاقتاي توسەپ ۇيىق­تاپ جاتقان جۇمىسشىلاردان بولەك, جىلۋ جۇيەسى قۇبىر­لارى مەن ەلەكتر سىمدارى بىرگە ورا­لىپ, قا­بىر­عالار اراسىنا بەتوندا­لىپ تاس­تالعان. وسى سياقتى كەمشىلىكتەر قاق­پاتاس اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسىندا دا انىقتالدى.

كورەرمەن زالىندا اپاتتى جاع­دايعا ارنالعان قوسىمشا ەسىك جوق­تىعىنان بو­لەك, قابىرعالاردىڭ قيىلىسقان جەرلەرى اشىلىپ كەتىپ, ول جەرلەرگە پەنوپلەكس تىعىنداپ قويىلعان. وسى رەتتە وبلىس اكىم­دىگىنىڭ مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرى­لىس باقىلاۋ باسقارماسى قايدا قاراپ وتىر­عانى تۇسىنىكسىز.

وسى ىسپەتتى بولەك ارنايى ما­دە­نيەت ءۇيى نەمەسە اۋىلدىق كلۋب رەتىندە سالىنعان نىساندارعا كىتاپحا­نالاردى اپارىپ ورنالاس­تىرۋ ناتيجەسىندە مادەنيەت ءۇيى قىزمەتكەرلەرى عيماراتقا كىرە بە­رىستەگى كيىم ىلەتىن ورىنعا ورنالاسۋ دەرەكتەرى بىرنەشە اۋداندا كەزدەسىپ, ونىڭ ىشىندە جۋالى اۋدانى نۇرلىكەنت اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ كىرەبەرىس گاردەروبىندا وتىرعان 3 مامان تۋرالى وبلىستىق ءماس­ليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى فەيسبۋك جەلىسىندە پوست تا جاريالاعان ەدى.

بۇل مادەنيەت نىساندارىن باستاپقى­دا جوبالاۋ بارى­سىن­­دا كىتاپحانالارعا ءمان بەرىل­مەي­تىنىنىڭ ايقىن كورىنىسى. وسى سە­­بەپتى الداعى ۋاقىتتا سالىناتىن ما­­دەنيەت نىساندارىنىڭ جو­با­سىن وبلىس­ت­ىق مادەنيەت باسقار­ما­سىنىڭ ماماندارىمەن كەلىسە وتىرىپ جاساۋ قاجەت دەپ ەسەپ­تەيمىز», دەيدى دەپۋتات.

مادەنيەت ءۇيى دەگەننەن شىعادى. بۇگىن­دە جۋالى اۋدانىنا قاراستى اقساي اۋىل­دىق وكرۋگىندەگى قاي­رات اۋىلىنداعى مادە­نيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى ماناستىڭ «ىرىنداي» سوزىلعانىن ايتىپ جۇرگەندەر از ەمەس. ءتىپتى جەرگىلىكتى باسىلىمدار 8 ايدا قۇ­­رى­لىسى اياقتالۋعا ءتيىس عيماراتتىڭ 15 اي­­ وتسە­ دە جارتىسى دا بىتپەگەنىن جازىپ جاتىر.

قايراتتاعى مادەني نىسان­­نىڭ ەل يگىلى­گىنە بەرىلۋىنە جاڭادان سايلانعان اۋدان اكىمى جالعاس مۇر­تازا جاۋاپ بەرە مە, الدە وبلىس اكىم­دىگى مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇ­جاتتاما باسقارماسى جاۋاپتى ما؟ الدە قۇرىلىسقا جاۋاپتى باسقا مەكەمەلەردىڭ قۇ­زىرىنداعى ءىس پە؟ ارينە, مەردىگەر كومپانيا­نى جاۋاپتىلار سوتقا بەرەر, باسقا دا شارالار قابىلداي جاتار. الايدا جاۋاپسىز ۇيىممەن جۇمىس ىستەگەندەر جاۋاپقا تارتىلا ما؟ كىم ءبىلسىن...

 

ۇكىلەگەن ءۇمىت اقتالمادى

قا­زاق حاندىعىنىڭ 550 جىل­دىق مەرەيتويى قارساڭىندا بوي كوتەرگەن «كونە تاراز» مۋزە­يى­نىڭ ءحالى مۇشكىل ەكەنى باق بەت­تەرىندە تالاي رەت جاريالانعانى بەل­­­گىلى. ءوڭىر تاريحىن تانىتۋعا ءتيىس عيما­رات­قا قىرۋار قاراجات قا­راس­تىرىلسا دا, ەلدىڭ ءۇمىتى اقتال­مادى.

«كونە تاراز» مۋزەيىنىڭ قۇ­رى­لىسىن سالۋعا جالپى قۇنى 950, 2 ملن تەڭگەگە 2015 جىلى كە­لىسىم­شارت جاسالعان. وكىنىشكە قا­راي, كونە مۇرالار مەن جادىگەر­لەر­دىڭ مۋزەيى بولادى دەگەن ءۇمىت اق­تالمادى. قازىر­گى ۋاقىتتا عي­ماراتتىڭ شاتىرىنان سۋ ءوتىپ, جەر­تولەسى جارامسىز كۇيگە تۇس­كەن. زەردەلەۋ بارىسىندا عيماراتتىڭ سىرت­قى قابىرعالارىنىڭ گيپسوكارتونمەن قاپتالىپ, ورتاسىنا جىلۋ ماتەريالدارى سالىنعانى انىقتالدى.

تاراز قالاسىنىڭ كونە كەلبە­تىنە كو­­رىك بەرەتىن, ەلدى تانىتۋداعى ءمانى ەرەك­­شە مادەني عيماراتتىڭ تاع­دىرى ايانىش­­تى حالدە. دەگەن­مەن قازىرگى ۋاقىت­­تا سول ساپاسىز سا­لىنعان نىساندى قابىل­داپ العان باس­شىلارعا قانداي شارالار قول­دا­نىل­دى؟ سوندا قوعامدا ورىندى رە­نىش تۋعىزعۋعا سەبەپكەر بولعان, مەم­­لەكەت قار­جىسىن قۇمعا سىڭگەن سۋ­­داي جوق قىلعاندار انىقتالماي ما؟

ءبىز مەديتسينا سالاسىندا اۋدان­داردا ءبىر مەديتسينالىق قۇرال پاي­دالانىلماي تۇر­سا سوعان شارا قولدانامىز. ال مۇندا ۇل­كەن عي­مارات 7 جىلدان بەرى پايدالانۋسىز تۇر. عيماراتتى قالپىنا كەل­تىرۋ قۇنى شاما­مەن 320 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. دەگەنمەن ناق­تى سمەتالىق قۇنى ساراپتاما قورىتىن­دىسى الىنعاننان كەيىن بەل­گىلى بولادى. سون­دا وسى نىسانعا باس اياعى 1 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجى جۇمسالاتىن بولادى», دەيدى وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى.

راسىندا دا ءوڭىر تاريحىن تانىتادى دەگەن ماقساتتا سالىنعان مۋزەيدىڭ ايانىش­تى كۇيى كىمدى دە بولسا ويلاندىرسا كەرەك. ما­سە­لە قاي سالاداعى قاراجاتقا سا­لىن­­عانىندا ەمەس, سول بولىنگەن قار­جىنىڭ سۇراۋى بولۋعا ءتيىس ەمەس پە؟ الدە 8 جىل بۇرىن بوي كوتەر­گەن عيماراتقا قاتىستى كەمشىلىك جابۋلى كۇيىندە قالا بەرە مە؟

 

«ەكەۋمىز تالاسىپ ءبىر ساحناعا...»

وبلىس ورتالىعى تاراز قالا­سىندا ءبىر عانا تەاتر عيماراتى بار. وڭىر­دەگى تەاترعا قاتىستى اڭ­گىمە قوزعالا قالسا, حيتمەن جىگىت­تەر قايرات نۇرتاس پەن سى­رىم يساباەۆ ورىنداعان «قوس جۇرەك» ءانى ويعا ورالا كەتەتىنى بار. سول اندەگى «ەكەۋمىز قالاپ ءبىر گۇلدى, بۇيىرادى ايتشى كىمگە؟» دەگەن تارماقتى قازاق جانە ورىس تەاترىنىڭ قىزمەتكەرلەرى: «ەكە­ۋمىز تالاسىپ ءبىر ساحناعا, بۇيى­رادى ايتشى كىمگە؟» دەپ شىرقاپ جۇرگەن شىعار دەگەن ويعا باتاسىڭ. ويتكەنى ەكى تەاتر اسقار توقپانوۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىن ءبولىسىپ ءجۇر...

ءوڭىر تەاترلارىنا بولەك عي­ما­رات قاجەت ەكەنى تالاي رەت ايتىلسا دا, ءبىر شەشىمىن تاپپاي-اق قويدى. وسىندايدا قۇدايى كور­شىمىزگە كوز تىگەتىنىمىز بار. ماسە­لەن, شىمكەنتتە كەمى 7-8 تەاتر بار عوي... ال ءبىز ەكى تەاترىمىزدى جا­رىلقاي الماي وتىرمىز...

«دراما تەاترعا كورەرمەن تار­تۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسە­لە­لەرىنىڭ ءبىرى. سەبەبى قازىرگى كو­رەر­مەننىڭ تالعامى جوعارى, ولاردى ارزان, دۇمبىلەز دۇنيەمەن ال­داي المايسىز. ەندىگى ماقسات – قا­لاي بولعاندا دا تەاتر ونەرىنە قىزى­عۋشىلىعى بار كورەرمەندى تارتۋ. ال ەندى ا.توقپانوۆ اتىنداعى وب­لىستىق قازاق دراما تەاترى ءۇشىن اسا قاجەتتى بىلىكتى كاسىبي رەجيسسەر, تەاترتانۋشى مەن تەاتر سىنشىلارى سياقتى مامانداردىڭ تاپشىلىعى جانە ارنايى ونەر اكادەمياسىن بىتىرگەن كاسىبي جاس ارتىستەردىڭ وڭىرلىك جەرلەرگە كەل­مەيتىنى وزەكتى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. وسى سەبەپتى بۇگىندە تەاتردىڭ رەجيسسەرى قىزمەتىن اكتريسا اتقارىپ وتىر.

تەاتر ماماندارىنىڭ تاپشى­لىعى­نىڭ ورىن الۋىنىڭ باس­تى سەبەبى – تاراز قالا­سىندا جاس ما­مانداردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلە­لە­رىن جاقسارتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپ­پاي وتىرعاندىعىندا. وسى سەبەپتى ­تەاتر قىزمەتكەرلەرىنىڭ جا­لاقىسىن كو­تەرۋ, جاس ارتىستەر­دىڭ اي سايىنعى پاتەر اقى­لا­رىن بيۋدجەت ەسەبىنەن تولەۋگە مۇم­كىن­دىك جاساۋ جانە ولاردىڭ ارنايى جەڭىل­دەتىلگەن باعدارلاما بويىن­شا پاتەر الۋلارىنا ىقپال ەتۋ ما­سەلەسى شەشىمىن تابۋى قاجەت.

ءار ەلدىڭ مادەنيەتى – رۋحاني ايناسى. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ەلى­مىزدە تاۋەلسىزدىك العان 30 جىل ىشىن­دە باتىس قازاقستان, تۇر­كىس­تان, قاراعاندى, قوستاناي, شى­عىس قازاقستان, جەتىسۋ وبلىستارى مەن شىم­كەنت قالاسىندا جاڭا تەاتر­ عيماراتتارى سالىندى. ەندىگى كەزەكتە تاراز قالاسىندا دا زاماناۋي تەاتر عيماراتىن سالۋ ۋاقىت تالابى بولىپ وتىر.

سەبەبى ءبىزدىڭ وڭىردە 1967 جى­لى پاي­دا­لانۋعا بەرىلگەننەن بەرى قازاق جانە ورىس تەاترى ۇجىمدارى ءبىر عيماراتتا 56 جىل بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ەكى تەاتر­دىڭ ءبىر عي­ماراتتا وتىرىپ ەڭ­بەك ەتۋى بىرىن­شىدەن, ەكى ۇجىمنىڭ دا شى­عار­ما­شىلىق جۇمىستارىنىڭ ساندىق جانە ساپا­لىق كورسەتكىشتەرىنىڭ دامىپ, جاقسا­رۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. ويتكەنى جوسپارلانعان قو­يىلىمدار مەن مادەني ءىس-شارالار وتكىزۋ ءۇشىن تەاتر ساحناسى مەن كورەر­مەندەر زالىن قازاق جانە ورىس دراما تەاترلارى ءبىر-ءبىر اپتادان كەزەكپەن پايدالانىپ وتىر», دەيدى فاريدا ءجۇنىسوۆا.

تاراز – تاريحپەن تامىرلاس شاھار. ءوڭىر مادەنيەتىندە اتقا­رىل­­عان جۇمىس از ەمەس. ايتسە دە كەت­كەن كەمشىلىكتىڭ دە جوق ەمەس­تىگى ايقىن اڭعارىلىپ تۇرعان سە­كىل­دى. مادەنيەت سالاسىندا كادر تاپشىلىعى ورىن الىپ وتىرعا­نى­نا ەشكىمنىڭ كۇمانى جوق. ماسەلەن, وب­لىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى كەل­تىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, كەيبىر اۋىل­دىق كىتاپحانالار مەن كلۋبتار­دا مامان تاپشىلىعىنا باي­لانىستى ەكونوميست, مەنەدجەر, ەسەپ­شى جانە اۋديتور ماماندارى ەڭبەك ەتىپ جاتىر ەكەن.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, 2011 جىلى تاراز مەملەكەتتىك پەداگو­گيكالىق ينستي­تۋتىنىڭ جانىنان «مادەنيەت جانە ونەر كوللەدجى» اشىلعان. الايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «مەم­لەكەتتىك م ۇلىك ­تۋرالى» زاڭىنا ەنگى­زىلگەن وزگەرىستەرگە بايلانىستى 2013 جى­لى اشىلعان وقۋ ­ورنى جابى­لىپ, بار­لىق ستۋدەنت اباي اتىن­داعى جام­بىل گۋمانيتارلىق كول­لەدجىنە ­اۋىس­تىرىلعان. وسى­عان ۇقساس 2019 جى­لى وبلىس ورتا­لىعىندا «مۋزىكا» مەكتەپ-ين­تەر­ناتىن اشۋ بويىنشا ەكى باس­قار­­ماعا ء(بىلىم مەن مادەنيەت) وب­لىس باسشىلىعى تاراپىنان ناق­تى تاپسىرما بەرىلگەنى­مەن, ماسەلە شەشىمىن تاپپاپتى. بۇل ماسەلەنى ءوڭىردىڭ جاڭا باسشىسى ءوزى قاداعالاما­سا, وتكىر ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋى قيىن سەكىلدى.

ءتىلشى ءتۇيىنى: مادەنيەت سالاسىن وركەندەتۋگە تالاي اكىم­دەر مەن جاۋاپتى باسشىلار مۇددەلى بول­سا دا, سالاداعى بىرقاتار پروبلەما ءالى كۇنگە شەشىمىن تابار ەمەس. ءماسليحات سەس­سيا­سىندا كوتەرىلگەن ءماندى ماسەلەلەر ال­داعى ۋاقىتتا رەتىمەن شەشىلسە دەگەن تىلەك كوكەيدە تۇر. اسىرەسە وڭىردەگى ەكى تەاتر­دى ەنشىسىن ءبولىپ بولەك شىعارسا, ونەر­سۇيەر قاۋىم ءدان ريزا بولار ەدى. جەر­گىلىكتى بيلىك مادەنيەت سالاسىنداعى قور­دا­­لانعان ماسەلەگە نازار اۋداراتىن كەز كەلدى... 

 

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار