بەرىك جەتپىسباەۆتىڭ ەسىمى سپورتسۇيەر قاۋىمعا ەتەنە تانىس. جەتىسۋ وبلىسى كەربۇلاق اۋدانىنىڭ قويانكوز اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن ول وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى الەمدىك دەڭگەيدە مويىندالعان سامبوشىلاردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى بولدى. باقىت قوقىسبەكوۆتەي بىلىكتى باپكەردەن ءتالىم-تاربيە العان كەيىپكەرىمىز بوزبالا شاعىندا-اق كوپتەگەن تۋرنيردە توپ جارىپ, دارا تالانتىمەن وقشاۋلاندى. شالعايداعى اۋىلدا اسا دارىندى سپورتشىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانىن اڭعارعان داڭقتى باپكەر, ۇزاق جىلدار بويى ۇلتتىق قۇرامانى جاتتىقتىرعان كەرەي قويشىبەكتىڭ ءوزى «بەرىك – تۋما تالانت. ەگەر ءار جاتتىعۋ بارىسىندا جانىن سالىپ دايارلانىپ, ءار جەكپە-جەكتە جانكەشتىلىك تانىتسا, ونىڭ شوقتىعى بيىك بولارى ءسوزسىز» دەپ ءبىراۋىز سوزبەن تۇيىندەدى.
«سامبونىڭ اكادەميگى» اتانعان كەرەي اعا قاتەلەسپەگەن ەكەن. 18 جاسىندا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ جەيدەسىن كيگەن جەتپىسباەۆ 57 جانە 62 كگ سالماق دارەجەلەرىندە كۇش سىناسىپ, قىسقا عانا مەرزىم ارالىعىندا كوپتەگەن بيىك بەلەستى باعىندىردى. اتاپ ايتساق, ول 1994 جىلى نوۆي سادتا جاسوسپىرىمدەردىڭ الەم بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, 1995 جىلى سوفيادا جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى جانە توكيودا ەرەسەكتەر اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى. 1996-1997 جىلدارى قاتارىنان ەكى رەت ازيا چەمپيوناتىندا الدىنا جان سالماسا, الەم كۋبوگىندە دە ەكى مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. «سامبونىڭ اتاسى» اناتولي حارلامپيەۆتىڭ تۋرنيرىندە ۇزدىكتەر ساناتىنا قوسىلدى. ودان بولەك, بىرقاتار اسا ءىرى حالىقارالىق جارىستاردا قارسىلاس شىداتپادى.
– تابىس ادامعا وزدىگىنەن كەلمەيدى. تىپتەن, جانكەشتى جاتتىعۋ مەن «جان الىسىپ, جان بەرىسكەن» ايقاستىڭ ءوزى بيىك تۇعىرعا كوتەرىلۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز. بىرىنشىدەن, وزىڭە دەگەن سەنىمىڭ مىعىم جانە العا قويعان ماقساتىڭ ايقىن بولۋعا ءتيىس. ەكىنشىدەن, ەلىشىلىك جارىستارداعى قارسىلاستارىڭ نەعۇرلىم مىقتى بولسا, حالىقارالىق ارەنادا كۇرەسۋ سوعۇرلىم جەڭىل. ۇشىنشىدەن, قالتالى ازاماتتاردىڭ قولداۋى قاجەت. سەبەبى اشقۇرساق سپورتشىنىڭ الىسقا بارمايتىنى بەلگىلى. مەندە ونىڭ ۇشەۋى دە بولدى. العا قويعان ماقساتىم ەل سەنىمىن اقتاپ, قازاقتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتۋ ەدى. ول جوسپارىم ويداعىداي جۇزەگە استى دەپ ويلايمىن. ەلىشىلىك جارىستاردا كىلەڭ ىعاي مەن سىعايعا قارسى تۇردىم. ايدىن سماعۇلوۆ, مۇراتبەك قىپشاقباەۆ, قايرات كۇنسافين, ايدار قايىرباەۆ, ەرلان ءسىلامباي... العاشقىسى وليمپيا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرى اتاندى, قالعانى الەمدىك دودالاردا ولجا سالدى. سولارمەن الىسىپ-ج ۇلىسىپ شەبەرلىك دەڭگەيىم ءوستى. ال قامقورشى اعالارىم جايىندا ايتار بولسام, ول جاعىنان دا كەندە ەمەسپىن, – دەيدى بەرىك سارسەنبەك ۇلى.
ءبىر كەرەمەتى, جەتپىسباەۆ سامبومەن بىرگە دزيۋدونى دا قاتار الىپ ءجۇردى. بۇل رەتتە ونىڭ ەكى بىردەي وليمپيا ويىندارىندا كۇش سىناسۋعا مۇمكىندىگى بولدى. كۇرەستىڭ بۇل تۇرىندە كەيىپكەرىمىز بىلىكتى باپكەر ماناربەك تاۋتانوۆتان ءتالىم-تاربيە الدى. ءالى ەسىمىزدە, 1996 جىلى الماتىدا سانجار جاندوسوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان حالىقارالىق تۋرنير دۇركىرەپ تۇرىپ ءوتتى. بۇل اتلانتا وليمپياداسىنا ىرىكتەۋ ەدى. سول تۇستا بەرىك سامبودان دزيۋدوعا ەندى عانا اۋىسىپ جاتقان. سوعان قاراماستان 66 كگ سالماقتاعى باستى فاۆوريتتەر زەكەن شايمەردەنوۆ پەن يۆان باعلاەۆتى ايقىن باسىمدىقپەن ۇتىپ, مايتالمان مامانداردىڭ نازارىن بىردەن وزىنە اۋداردى. سول كەزدە كوپشىلىك جەتىسۋ وڭىرىنەن كەلگەن جالىندى جاستى ەندى توقتاتاتىن ەشكىم تابىلا قويماس دەپ ويلادى. بىراق قاپيادا جاراقات العان جەتپىسباەۆ قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى.
2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسى قارساڭىندا شەكتەن تىس سالماق قۋامىن دەپ سىن ساعاتتا دەنساۋلىعى سىر بەردى. بۇل سىرقاتتان ايىعۋ وڭاي بولمادى. وسىنداي كەلەڭسىز جاعدايلاردىڭ سالدارىنان جەتپىسباەۆ ەكى بىردەي عالامدىق دودادان شەت قالدى. جۋرناليستەر قاۋىمىنىڭ «وليمپيا ويىندارىنا قاتىسا الماعانىڭىزعا وكىنبەيسىز بە؟» دەگەن ساۋالىنا «پەشەنەمە سولاي جازىلعان بولار. ماقسات تاۋىنا شىعا الماي كەتكەن دارىندى جاستار جالعىز مەنىمەن عانا شەكتەلمەيدى عوي. ارامىزدا ونداي اسقان دارىن يەلەرى وتە كوپ. مەن – سولاردىڭ ءبىرى عانامىن. بۇل ومىردە اركىمنىڭ ءوز تاڭداۋى بولادى. مەن بوزكىلەمدە وزىمە بۇيىرعان نەسىبەمدى الدىم دا, ۇلكەن سپورتتان قول ءۇزۋدى ءجون كوردىم. سوندىقتان دا وتكەنگە ەش وكپەم جوق», دەپ اتاقتى سپورتشى اڭگىمەنى قىسقا قايىردى.
ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەننەن كەيىن بەرىك باپكەرلىكتىڭ قامىتىن كيدى. جاستاردى جاتتىقتىردى. ولارعا رۋحاني جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان كومەك كورسەتتى. ونىڭ ءتول شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە السا, ەكىنشىسى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى دۇنيەجۇزىلىك وليمپيادانىڭ جەڭىمپازى اتاندى. سول ءۇشىن دە جەتپىسباەۆقا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى اتاعى بەرىلدى.
– بەرىك, شىن مانىندە, اسقان دارىن يەسى ەدى. ءبىز ۇلكەن سپورتقا ەندى كەلىپ جاتقان تۇستا ونىڭ داڭقى دۇركىرەپ تۇردى. وزىنە عانا ءتان مانەردە كۇرەسىپ, قارسىلاسىن قوعاداي جاپىرىپ جاتقانىنا سان مارتە كۋا بولدىق. جەتپىسباەۆ شەگىنۋدى, تارتىنۋدى, قايمىعۋدى بىلمەيتىن. بىزگە ۇنەمى ءداپ ءبىر «ولىسپەي بەرىسپەيمىن» دەگەن قاعيدانى ۇستاناتىنداي كورىنەتىن. كەيىننەن ۇلتتىق قۇراما ساپىندا بىرگە كۇرەستىك. قاتار ءجۇرىپ كوماندالىق ارىپتەس رەتىندە عانا ەمەس, اعالى-ءىنىلى بولىپ سىيلاستىق. بەرىكتەن ءبىز كوپ نارسە ۇيرەندىك, – دەيدى دزيۋدودان دۇنيەجۇزىلىك وليمپيادانىڭ جەڭىمپازى, ازيا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەرلان سىلامباەۆ.
ال جارىستىڭ وزىنە كەلەر بولساق, ۇلدار اراسىندا مىنا بالۋاندار جەڭىمپاز اتاندى: 50 كگ – ا.ەرعاليەۆ (الماتى قالاسى), 55 كگ – ع.ورىنقاجى (اباي), 60 كگ – س.سۋحورۋكوۆ (الماتى قالاسى), 55 كگ – ر.ناريمان (جەتىسۋ), 73 كگ – ت.شىڭعاەۆ (اباي), 81 كگ – ا.بەيسەمباي (الماتى قالاسى), 90 كگ – ا.ريزابەك (اباي) جانە +90 كگ – ب.توقتار (الماتى وبلىسى). ال قىزداردىڭ سايسىندا ەسىمدەرى تومەندە اتالعان دزيۋدوشىلار التىننان القا تاقتى: 40 كگ – س.ماقسۇتوۆا (الماتى وبلىسى), 44 كگ – ا.ءانۋاروۆا (الماتى وبلىسى), 48 كگ – س.تاعاي (تۇركىستان), 52 كگ – ج.ماراتبەك (جەتىسۋ), 57 كگ – ب.داستانقىزى (الماتى قالاسى), 63 كگ – ا.ءابىحانوۆا (شىعىس قازاقستان), 70 كگ – ع.مارلەن (جامبىل) جانە +70 كگ – ن.كەمەلحانقىزى (جەتىسۋ).
