ساۋدا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە, قاراشانىڭ ءبىرىنشى اپتاسىندا ءامات باعاسىنىڭ ءوسىمى 0,1% قۇرادى, نەگىزگى درايۆەر – جۇمىرتقا باعاسىنىڭ ماۋسىمدىق ءوسۋى (1,7%). سونىمەن قاتار قاراقۇمىق (-0,2%) جانە كۇنباعىس مايى (-0,1%) باعاسىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى تومەندەۋ ءۇردىسى جالعاسىپ وتىر. كوكونىس باعاسىنىڭ ماۋسىمدىق تومەندەۋى: كارتوپ (-1,7%), پياز (-1,2%), قىرىققابات (-1,3%), ءسابىز (-1%) تىركەلدى.
جۇمىرتقا باعاسىنىڭ ەداۋىر ءوسىمى الماتىدا بايقالدى – ءبىر اپتادا 3,7%. بۇل جەردە باسقا وڭىرلەردىڭ اراسىندا جالعىز عانا پاستەرلەنگەن ءسۇتتىڭ باعاسى ءوستى (1,2%). ماۋسىمارالىق باعانىڭ كوتەرىلۋ قاۋپىن ەسكەرە وتىرىپ, سەرىك جۇمانعارين اكىمدىكتەرگە وڭىرلەردەگى الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ جاعدايىن جەكە باقىلاۋدى تاپسىردى. باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ءىرى وندىرۋشىلەر اراسىنداعى باعا ءوسىمىنىڭ سەبەپتەرىن تالداۋ جانە انىقتالعان فاكتىلەر تۋرالى كەلەسى اپتادا حابارلاۋدى تاپسىردى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە وڭىرلەردە كوكونىس, قانت, قاراقۇمىقتىڭ بارلىق قاجەتتى قورى قالىپتاستىرىلعان. كۇرىش بويىنشا ارتتا قالۋلار بار – مەردىگەرلىكتىڭ جالپى پايىزى قاجەتتى سۇرانىس كولەمىنىڭ 86%-ىن قۇرايدى. ارتتا قالعانداردىڭ قاتارىندا الماتى (94%), باتىس قازاقستان وبلىسى (64%), قاراعاندى وبلىسى (28%), ماڭعىستاۋ وبلىسى (61%), سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى (74%) بار.
«فورۆاردتىق ساتىپ الۋ شارتتارىن قايتا قالىپتاستىرۋ بويىنشا, ساتىپ الۋ سحەماسىنا كوشۋ ءۇشىن كەمىندە 70% – تىكەلەي اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرى مەن قايتا وڭدەۋشىلەردەن, تەك 30% – ساۋدا جەلىلەرى مەن كوتەرمە ساۋداگەرلەردەن, بۇگىنگى تاڭدا ارتتا قالعان 8 ءوڭىردىڭ 5-ءۋى الماتى, اتىراۋ, شىمكەنت قالالارىن قوسپاعاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرمەن تىكەلەي كەلىسىمشارتقا كوشكەن», دەپ حابارلادى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ەربول تاسجۇرەكوۆ.
ۆيتسە-پرەمەر بارلىق وڭىرلەرگە قۇس فابريكالارىن اينالىم قاراجاتىمەن قولداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, وسى جۇمىستى ءبىر اپتا مەرزىمدە اياقتاۋ مىندەتىن قويدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان كوكونىس ساقتاۋ قويمالارىن سالۋ بويىنشا كەشەندى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ جاعدايى تۋرالى باياندادى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان بويىنشا قۋاتى 1 822 مىڭ توننا كوكونىس پەن جەمىس ساقتايتىن 901 نىسان بار (499,7 مىڭ تونناعا 257 كارتوپ قويماسى, سىيىمدىلىعى 1 186 مىڭ تونناعا 580 كوكونىس قويماسى, 136,9 مىڭ تونناعا 64 جەمىس-جەمىس قويماسى).
«كەشەندى جوسپارعا سايكەس, 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۋاتتىلىعى 689,9 مىڭ توننا بولاتىن 92 ساقتاۋ قويماسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر, بۇل جالپى ساقتاۋ قۋاتتىلىعىن 2,4 ملن تونناعا دەيىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىز ءوز ەسەپتەرىمىزدە حالىق سانىنا جانە ولاردىڭ قاجەتتىلىگىن جەمىس-كوكونىس توبىمەن قامتاماسىز ەتۋدى نەگىزگە الامىز. سونىمەن قاتار ءوڭىردى, كوكونىستەردىڭ نەگىزگى وندىرۋشىلەرىن ەسەپتەيمىز, بۇل قاراعاندى, پاۆلودار, جامبىل, سقو, وندا مال ءوندىرىسى نورمادان كوپ جانە ولار ءىرى قالالاردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. مىسالى, ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن پاۆلودار مەن قاراعاندى وبلىستارى, الماتى قالاسىن الماتى مەن جامبىل وبلىستارى قامتاماسىز ەتەدى. قاجەتتى ساقتاۋ ورىندارىنىڭ بولۋى شارت», دەدى ازات سۇلتانوۆ.
جوسپارعا سايكەس بيىل سىيىمدىلىعى – 272 مىڭ توننا, 2024 جىلى – 206 مىڭ توننا جانە 2025 جىلى – 160 مىڭ توننا ساقتاۋ ورنى پايدالانۋعا بەرىلۋگە ءتيىس.
«كوكونىستەر مەن جەمىستەردى ساقتاۋعا ارنالعان قوسىمشا ورىن سالۋ جوبالارىنىڭ باستى جەلىسى سۋارۋ, ەگىس القاپتارى مەن سۋارمالى جەرلەردى ۇلعايتۋ جوبالارىمەن قاتار جۇرۋگە ءتيىس. اتالعان مىندەتتى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باقىلاۋعا الۋى كەرەك. ءبىز ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ساياساتىمەن ايقىندالعان داقىلداردى ءوسىرۋ ءۇشىن سۋارۋ جوبالارىنا قولجەتىمدى قارجى بولەمىز», دەپ اتاپ ءوتتى سەرىك جۇمانعارين.
سونداي-اق كەڭەستە كۇنباعىس ءوسىرۋدىڭ مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تالقىلاندى. 2023 جىلى باسىم داقىلدار ءوندىرىسىن قولداۋعا بولىنگەن سۋبسيديالاردىڭ جالپى كولەمى 9,3 ملرد تەڭگە, مايلى داقىلدارعا 2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بارلىق وڭىردەن كۇنباعىستى سۋبسيديالاۋعا قوستاناي, الماتى جانە جەتىسۋ وبلىستارىنا عانا قاراجات ءبولىندى. ماسەلەن, تۇركىستان ءوڭىرى مەملەكەتتىك قولداۋ قاراجاتىن سافلوردى سۋبسيديالاۋعا باعىتتادى. اشم مالىمەتىنشە, كەلەسى جىلى كۇنباعىس ءوسىرۋدى سۋبسيديالاۋعا ارنالعان قاراجات كولەمى شامامەن سول دەڭگەيدە قالادى.
«الداعى جىلدارى وڭىرلەردە كۇنباعىستى قايتا وڭدەۋ بويىنشا جاڭا قۋاتتار ىسكە قوسىلادى. بۇگىنگى تاڭدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان زاۋىتتار 50%-دان كەم جۇكتەلگەن, ال شيكىزاتسىز, كۇنباعىس ءوسىرۋدى سۋبسيديالاۋسىز جۇكتەۋ 20% دەڭگەيىندە بولادى. قايتا وڭدەۋدىڭ جاڭا قۋاتتارىن سالۋدىڭ ءمانى جوق. باس جەلى جالعىز بولۋعا ءتيىس – تۇقىمدى ساتىپ الۋدى قاناعاتتاندىراتىن دەڭگەيگە دەيىن جەتكىزۋ جانە كۇنباعىس مايىنىڭ تۇراقتى باعاسىن قامتاماسىز ەتۋ. مەملەكەتتىك ساياسات – ەلىمىزدە كۇنباعىستى قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ, ونى شيكىزات رەتىندە كورشى ەلدەر بىزدەن الادى. سوندىقتان كۇنباعىس ءوسىرۋ سالاسىن قولداۋ قاجەت. اكىمدىكتەرگە باسىم داقىلداردى قولداۋدى انىقتاۋدا بيزنەس-ءتاسىلدى ەنگىزۋ قاجەت», دەپ مالىمدەدى ۆيتسە-پرەمەر.
سونداي-اق سەرىك جۇمانعارين ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنا جاڭا تاۋار سيپاتى جوق استىقتى وتكىزۋ بويىنشا شارۋالارعا كومەك كورسەتۋ مۇمكىندىكتەرىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
