پىكىر • 13 قاراشا, 2023

اشىقتىق پەن ورتاق تابىس

150 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە قازاقستان مەن رەسەي مەملەكەتى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس – تەك شەكارالاس ەكى ەلدىڭ ۇستانىمى توڭىرەگىندەگى اڭگىمە ەمەس, بۇكىل الەم نازار تىككەن وبەكتيۆتى ماسەلە. بۇل زاڭدى دا. ويتكەنى قازاقستان مەن رەسەي – ەۋرازيالىق وداق سياقتى ءىرى جانە ىقپالدى وڭىرلىك بىرلەستىكتىڭ نەگىزگى جۇيە قۇراۋشى ەلدەرى.

اشىقتىق پەن ورتاق تابىس

كەيىنگى ەكى جىلدا حالىقارالىق قاۋىپ­سىزدىك پەن قۇقىق جۇيەسىنىڭ داعدا­رىسىنا بايلانىستى قازاقستانعا جانە ونىڭ سىرتقى ساياساتىنا دەگەن قىزىعۋ­شىلىق ايتارلىقتاي ءوستى. دەمەك ەلىمىزدىڭ وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ مەن نىعايتۋداعى جاۋاپكەرشىلىگى بۇرىن­عىدان دا ارتا ءتۇستى.

قازاقستانعا رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ساپارى كەيىنگى ەكى جىلدا شوعىرلانىپ قالعان لوگيستيكا جانە حالىقارالىق ساۋ­دا ماسە­لەلەرىنىڭ شەشىلۋىنە دەم بەرەدى. گەوگرا­فيالىق فاكتوردى ەسكەرسەك, رەسەي – ءبىزدىڭ ەۋروپامەن ساۋداداعى نەگىزگى تران­زيتتىك سەرىكتەسىمىز. سول سەكىلدى قازاق­ستان دا رەسەي ءۇشىن ورتالىق ازيا, اسىرەسە قىتايمەن ساۋدادا ترانزيتتىك حاب بولىپ ەسەپتەلەدى. بۇل فاكتورلاردى ءوزارا كولىك شىعىندارىن ازايتۋدا, ەكى ەلدەگى ينفلياتسيانى تومەندەتۋ ءۇشىن پايدالانۋ كەرەك. بۇعان قوسا رەسەي­دەن جەتكىزۋ ەسەبىنەن ەلدەگى گاز تاپشى­لىعىن جويۋ, سولتۇستىك جانە شىعىس قازاقستاننىڭ ينفراقۇرىلىمىن قالىپ­تاستىرۋ مەن گازداندىرۋدى جەدەلدەتۋ مۇمكىندىگىن كوزدەۋ قاجەت.

قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفرا­قۇرىلىمىنا, اسىرەسە قازىرگى تاڭدا اسا وتكىر ەنەرگەتيكالىق داعدارىسقا ۇشى­را­­عان وڭىرلەردەگى ەنەرگەتيكالىق ين­فرا­­قۇرىلىمعا ينۆەستيتسيالار تارتۋدى ويلاستىرعان ابزال. سونداي-اق اۋىل شا­ر­ۋاشىلىعى جانە ازىق-ت ۇلىك ءوندى­رىسى سالا­سىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ كەرەك.

ازىرگە ءبىز تەك ءبىر-بىرىمىزبەن باسەكە­لە­سىپ جاتىرمىز جانە قازاقستان بۇل باسەكەدە كولەمى جاعىنان تۇتىنۋشىسى از ەكونوميكا رەتىندە وبەكتيۆتى تۇرعىدان ۇتىلادى. الايدا قازاقستان مەن رەسەي – اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءىرى ون­دىرۋ­شىلەرى. استىق ەكسپورتى بويىنشا الەم­دىك كوشباسشىلاردىڭ وندىعىنا كى­رەدى. ستا­تيست­يكاعا زەيىن قويساق, ەكى مەم­­لەكەت جالپى ەگىستىك جەرلەردىڭ شاما­مەن 10 پايىزىن جانە بۇكىل الەمدەگى جا­­­­يى­­لىمدار مەن شابىندىقتاردىڭ

9 پا­­­يى­زىن قۇرايدى. ەاەو ەلدەرى­نىڭ, سون­­داي-اق وزبەكستان مەن تاجىك­ستان سا­راپ­­شى­لارىنىڭ پىكىرىنشە, ەكى ەلدىڭ اس­تىق قورى 600 ميلليوننان استام ادامدى تا­ماق­تاندىرۋعا جەتەدى. الەمدە 850 ميل­­ليون ازامات ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىن نەمەسە كادىمگى اشتىقتى باستان وتكەرىپ جاتقانىن نازارعا الساق, بىزدە ۇلكەن دامۋ الەۋەتى بار. قوستانايدا وتكەن وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋم – بىرلەسكەن كووپەراتيۆ بولىپ الەم­دىك ازىق-ت ۇلىك نارىقتارىنا تىكە شىعۋ­دىڭ باستاماسى. اتالعان قۇرىلىم قازاق­ستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن بيۋدجەت­تىك سۋبسيديالارعا تاۋەلدى سالادان ەكو­نوميكالىق درايۆەرگە كوشىرە الادى.

تاعى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە – رەسەيدىڭ قازاقتار تۇراتىن وڭىرلەرىندە قازاق مەكتەپتەرىن اشۋ ماسەلەسىن كوتەرۋ قاجەت. بۇل رەسەيلىك تۋىستارىمىز ءۇشىن ون­داعى قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن ساقتاۋ ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. «جۇمساق كۇش» قاعيداتى جانە رەسەيدەگى سانى ميلليونعا جەتەتىن قازاق قاۋىمى ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق جوبالارىمىزدى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ماڭىزدى رەسۋرس بولا الاتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.

 

ەركىن ءابىل,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار