حالىق ناننان تارىقپايدى

اگروونەركاسىپ كەشەنىن كوپ وزگەرىس كۇتىپ تۇر

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اي­داربەك ساپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى جينالاتىن القاپ 24 ملن گەكتاردى قۇرادى. بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 652 مىڭ گەكتارعا ارتىق. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە استىق جيناۋ ناۋقانى اياقتالىپ جاتىر. وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا 16,9 ملن گا (98,7%) جينالدى. ورتاشا ونىمدىلىگى 9,7 تس/گا باستاپقى سالماقتا 16,4 ملن توننا استىق, ونىڭ ىشىندە 11,4 ملن توننا بيداي باستىرىلدى.

جالپى, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدى­عى­­نا قاراماستان, كۇتىلەتىن جالپى استىق ءتۇسى­مى 16 ملن توننانى قۇرايدى. بۇل 3 ملن توننا كولەمىندەگى اۋىسپالى قالدىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ەلدى نانمەن جانە ۇنمەن تو­لىق قامتاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە 4,3 ملن توننا كوكونىس داقىلدارى, 3,5 ملن توننا كارتوپ جانە 1,6 ملن توننا مايلى داقىلدار جينالدى. اتاپ ايتقاندا, 747,5 مىڭ توننا كۇنباعىس باستىرىلعان.

مينيستر ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن ۋاقتى­لى جۇرگىزۋ ءۇشىن اۋىل شارۋا­شى­لىعى ۇيىمدارىنا ليترىنە 250 تەڭگەدەن 426 مىڭ توننا جەڭىلدەتىلگەن ديزەل وتىنى بولىنگەنىن ايتتى. مۇنىمەن بىرگە اعىمداعى جاعداي ەسكەرىلىپ, ءداندى جانە مايلى داقىلداردى كەپتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا 62,5 مىڭ توننا جەڭىلدەتىلگەن ديزەل وتىنىن ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى.

پرەمەر-مينيستر بيىل ەلىمىزدىڭ ەگىنشىلەرى ءۇشىن وتە قيىن جىل بولعانىن اتاپ ءوتتى. جازدىڭ اپتاپ ىستىعى مەن قۇرعاقشىلىقتان القاپتاعى ەگىن قاتتى زارداپ شەكتى. ودان كەيىن تامىزدان باس­تاپ وسى كۇنگە دەيىن ۇزدىكسىز جاۋعان جاۋىن-شاشىن استىقتىڭ ساپاسى مەن ءتۇسىمىن تومەندەتىپ جىبەردى. دەسەك تە, جينالعان ءونىم ەلىمىزدىڭ نان مەن ۇنعا دەگەن قاجەتتىلىگىن تولىقتاي قام­تاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى.

«قولايسىز اۋا رايى ديقانعا دا, تەح­نيكاعا دا قولبايلاۋ بولدى. ەگىن وراعى ۇزاققا سوزىلىپ كەتتى. ەلەۆاتور­لارعا تۇسكەن بيدايدىڭ 40%-عا جۋىعى ەشقانداي كلاسقا جاتپايدى. الايدا ەل تۇرعىن­دارى بيىل ناننان تارىقپايدى. وتكەن جىلدان قالعان قوردى ەسكەرەتىن بولساق, جينالعان ءونىم كولەمى ىشكى نارىقتى تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋگە جەتكىلىكتى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ول وتاندىق فەرمەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان قاجەتتى قولداۋ شارا­لارى كور­سەتىلگەنىن ەسكە سالدى. اتاپ ايتقاندا, ءادىل ساتىپ الۋ باعاسى بەلگىلەندى. ايىپ­پۇل سانكتسيالارىن قولدانباي, نەسيەلەر مەن قارىزداردى قايتارۋ مەرزىمدەرى ۇزارتىلدى. جەڭىلدەتىلگەن ديزەل وتىنى, ونىڭ ىشىندە استىقتى كەپتىرۋ ءۇشىن قاجەتتى وتىن كولەمى ءبولىندى. سون­داي-اق سۋبسيديالاردى تولەۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەردى تولىق كولەمدە ورىنداۋ ءۇشىن شارالار قابىلدانىپ جاتىر. وسىلايشا, وسىمدىك شارۋاشىلىعى بو­يىنشا العاشقى 30 ملرد تەڭگە سۋبسيديالارى ءبولىندى. وعان قوسا بيدايدى تىكەلەي ساتىپ الۋ ءۇشىن ءتيىستى قارجى ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

«تاعى دا اتاپ وتكىم كەلەدى. ىشكى نارىق­تا بيدايمەن پروبلەما بولماۋى كەرەك. ۇن جانە نان ونىمدەرى ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسى مەن وڭىرلىك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ رەزەرۆتەرى ارقىلى قامتاماسىز ەتىلگەن», دەدى پرەمەر-مينيستر.

ۇكىمەت باسشىسى زاماناۋي سۋارۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەتتىگىن دە نازاردان تىس قالدىرمادى. بۇل سۋ شىعىنىن ازايتىپ, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «ەلىمىزدىڭ قۇبىلمالى كليماتىنا بەيىمدەلگەن جەرگىلىكتى سورتتاردى وسىرۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ كەرەك. بيدايدىڭ جاڭا سورتتارىن ءوسىرۋ جۇمىستارى ناشار ءجۇرىپ جاتىر. اگرارلىق عىلىمي جۇيەنى تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ قاجەت», دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ پاركىن جاڭارتۋ ماسەلەسى دە وزەكتى. ويتكەنى ابدەن توزىعى جەتكەن تەحنيكا ەگىس جۇ­مىس­­­تارى­نىڭ ساپاسىنا دا اسەر ەتە­دى. وسىعان بايلانىستى اگرو­ونەر­كا­سىپ كەشەن­نىڭ, ونىڭ ىشىندە ءداندى داقىل­دار­دىڭ وتاندىق سەلەك­تسيا­­سىنىڭ عىلى­مي الەۋەتىن دامىتۋ جونىن­­دە ناق­تى ۇسى­نىس­تار, سونداي-اق اۋىل ش­ا­رۋا­شىلىعى تەحنيكاسى پاركىن جاڭارتۋ بويىنشا قوسىمشا ىنتالاندىرۋ شارالارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.

جاڭادان 16 زاڭ جوباسى ازىرلەنەدى

ەل ۇكىمەتىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى جوسپارىنىڭ 2024 جىلعا ارنالعان جوباسى قارالدى. وندا الداعى جىلى 16 جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جوس­پارلانىپ وتىرعانى ايتىلدى.

ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەسقاراەۆ كەلەسى جىلى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى, الەۋمەت­تىك سالانى, زياتكەرلىك مەنشىك ينستيتۋتىن, يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى, عارىش سالاسىن جانە ت.ب. دامىتۋعا باعىتتالعان زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن بايان­دادى. بۇل رەتتە 2 قۇجات – تسيفر­لىق كودەكس جانە نىسانالى كاپيتال قورلارى (ەنداۋمەنت-قورلار) تۋرالى زاڭ جوباسى بۇرىن رەتتەلمەگەن قوعامدىق قاتىناستاردى رەگلامەنتتەۋگە باعىتتالادى.

مىسالى, تسيفرلىق كودەكس ۇزدىك الەمدىك تاجىريبە تالاپتارىنا ساي جانە وسى سالاداعى نارىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرەتىن زاما­ناۋي قۇقىقتىق بازا قۇرۋدى كوزدەي­دى. ءوز كەزەگىندە نىسانالى كاپيتال قور­لارى تۋرالى زاڭ جوباسى ۋاقىت تالاپ­تارى­نا سايكەس ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋعا جانە ۋنيۆەرسيتەتتەردى تۇراقتى قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بىرقاتار زاڭ جوباسى قۇقىقتىق ساياساتتىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنان شىعىپ وتىر. ويتكەنى مۇنىڭ جەر قوي­ناۋىن پايدالانۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭ­نامانى جەتىلدىرۋگە قاتىسى بار. وعان قوسا قىلمىستىق جولمەن تۇس­كەن كىرىس­تەردى زاڭداستىرۋعا جانە تەررو­ريزم­دى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوباسىن ازىر­لەۋ قارجىلىق مونيتورينگتى دامىتۋ­دىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنال­عان تۇجى­رىم­داماسىنان الىنعان. جالپى جوسپار­دىڭ جوباسى پرەزي­دەنتتىڭ, ۇكىمەت باسشىلىعىنىڭ تاپسىرمالارى, ستراتەگيا­لىق قۇجاتتار, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە دايىندالىپ, وزەكتى قوعامدىق ماسەلەلەردى شەشۋگە كەرەك.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كەلەسى جىلى ۇكىمەت 16 زاڭ جوباسىن ازىر­لەۋ­دى كوزدەيدى. ولاردىڭ سەگىزى مەملە­كەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان. سونداي-اق پارلامەنتكە 4 جەكە زاڭ جوباسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپتى.

«سولاردىڭ ىشىندە تسيفرلىق كودەكس­تىڭ جوباسىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. قۇ­جاتتا وتاندىق جانە ۇزدىك الەم­دىك تا­جى­ريبە ەسكەرىلىپ, تسيفرلاندىرۋ سالا­سىن­­داعى بىرىڭعاي تاسىلدەر ايقىندا­لا­دى», دەپ ءسوزىن قورىتىندىلاعان ول ۇكى­مەت اپ­پا­راتىنا جوسپاردىڭ جوباسىن مەم­لە­كەت باسشىسىنىڭ كەلىسۋىنە ەنگىزۋدى تاپسىردى.