تانىم • 06 قاراشا, 2023

بالاباقشاداعى تاربيەنىڭ زاماناۋي ۇردىستەرى

290 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بالانىڭ باقشاعا باراتىن شاعى – جاۋاپتى كەزەڭ. ويتكەنى ول قوعاممەن ەندى ارالاسا باستايدى. ءدال وسى سات­تە بالانى تاربيەلەۋ جۇ­مىسى جۇيەلى جۇر­گى­زىلۋى قاجەت. وسىعان باي­لانىستى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسي­نالىق ورتالىعىنىڭ «قار­لىعاش» بالاباق­شا­سى پرەزيدەنت ورتا­لى­­عىمەن بىرلەسىپ, «مەك­تەپ جاسىنا دەيىنگى بالالاردى تاربيەلەۋ مەن وقى­تۋدىڭ زاماناۋي ۇر­دىستەرى» اتتى «QARLYGASH-2023» II حالىق­ارالىق عىلىمي-پراك­تي­كالىق كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى.

بالاباقشاداعى تاربيەنىڭ زاماناۋي ۇردىستەرى

كونفەرەنتسيادا تاياۋ جانە شەتەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى, مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى مەن پەداگوگ-پراكتيكتەرى باس قوسىپ, مەكتەپكە دەيىنگى جاستاعى بالالاردى تاربيەلەۋگە قاتىستى كوزقاراستارىن ورتاعا سالدى. پرەزيدەنت ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بو­تاگوز قايىپوۆا اتاپ وت­كەندەي, مەكتەپكە دەيىنگى بالالىق شاقتىڭ وزىندىك قۇندىلىعى وسى كەزەڭنىڭ بىرەگەيلىگىندە جاتىر. وندا جەكە مادەنيەتتىڭ نەگىزى, العاشقى يدەيالارى, تانىم تاسىلدەرى, تابيعي جانە الەۋمەتتىك ورتامەن ءوزا­را ءىس-قي­مىل تاجىريبەسى قالىپ­تاسا­دى. بولاشاقتا ولار داميدى, تەرەڭدەي تۇسەدى, بىراق ەڭ باس­تى دۇنيەنىڭ ءبارى ءومىر جو­لى­نىڭ باستاپقى ساتىسىندا قالىپتاسادى.

«بۇگىندە وسكەلەڭ ۇرپاق­تىڭ بويىنا تاريحي ءبىلىمدى قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ, مادەنيەتىمىزگە دەگەن قۇر­مەت پەن تەرەڭ پاتريوتتىق سەزىم­دەردى قالىپتاستىرۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. سوندىقتان پرەزيدەنت ورتالىعى ءوزىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنا «اتا­مەكەن» ارنايى جوباسىن ەن­گىزدى. ونىڭ نەگىزگى يدەياسى – باس­تاۋىش مەكتەپ جاسىنداعى با­لالاردى تۋعان ولكەنىڭ ما­دەنيەتىمەن تانىستىرۋ, جۇيەلى ءبىلىم قالىپتاستىرۋ, وتباسى مەن مەكتەپتە وتانعا دەگەن سۇيىس­­پەنشىلىككە تاربيەلەۋ. بۇل جوبا اياسىندا جىل سايىن 1 مىڭ­عا جۋىق بالا, اتا-انا مەن پەداگوگتەر قاتىساتىن ءتۇرلى فور­­ماتتاعى ءىس-شارا وتكىزى­لەدى», دەدى ب.قايىپوۆا.

كونفەرەنتسيانىڭ پلەنار­لىق وتىرىسىندا بالالاردى دامىتۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەك­تورى مانار اداموۆا, رەسەي عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتى دي­رەكتورىنىڭ ورىنباسارى يگور شيان, پسيحولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ما­نۋەل مارتينەز, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پسيحياتريا كافەدراسىنىڭ كلينيكالىق دوتسەنتى مەحمەت كاياتەكين, مالايزيا قالالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىلىم جانە گۋمانيتارلىق زەرتتەۋلەر فا­كۋل­تەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى زۋرايمي نۋردين, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مەكتەپكە دەيىن­گى جانە مەكتەپتىك ءبىلىم مي­نيسترلىگى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ اگەنتتىگىنىڭ باسقارما باسشىسى يرينا گروشەۆا, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى لاريسا كرۋگلوۆا بايانداما جاسادى.

«قازىر قازاقستاندا الەم­دىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە باع­دارلانعان جاڭا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قالىپتاسىپ جاتىر. بۇل ۇدەرىس وقۋ-تاربيە قىزمە­تىنىڭ پەداگوگيكالىق تەوريا­سى مەن پراكتيكاسىنداعى ەلەۋ­لى وزگەرىستەرمەن قاتار جۇ­رەدى. جاڭا بۋىننىڭ وقۋ ماتەريالدارىن دايىنداۋداعى يننو­ۆاتسيالىق ءتاسىلىنىڭ, ولار­دىڭ فۋنكتسيالارى مەن ءبى­لىم بەرۋ پراكتيكاسىندا قول­دا­نۋ تاسىلدەرىنىڭ وزگەرۋى – ءبى­لىم بەرۋدى جاڭعىرتۋدىڭ قۇرام­داس بولىكتەرىنىڭ ءبىرى. «قار­لىعاش» بالاباقشاسى – بالالاردىڭ جان-جاقتى دامۋى ءۇشىن قولايلى جانە جاقسى جاع­داي جاسالعان ەلىمىزدىڭ ال­دىڭ­عى قاتارلى مەكتەپكە دەيىن­­گى ۇيىمدارىنىڭ ءبىرى. بالا­باقشانىڭ باستى مىندەت­تەرىنىڭ ءبىرى – مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ, ونىڭ ىرگەلى جانە جەكە تۇلعانىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ وزەكتى قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس كەلۋى»,  دەدى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى ليۋد­ميلا بيۋرابەكوۆا.

كونفەرەنتسيانىڭ «ينكليۋ­زيۆتى ءبىلىم: تەوريا جانە پراكتيكا», «بالالاردىڭ ەرتە دامۋى», «مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرى» تاقىرىبىنداعى سەكتسيالىق جۇمىسىنا استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ, وب­لىس­تىق ءبىلىم باسقارمالارى مەن بولىمدەرىنىڭ وكىلدەرى, كا­سىپورىننىڭ الەۋمەتتىك ارىپ­تەستەرى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­دا­عى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەر­­سيتەتى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتى, استانا حالىق­ارا­لىق ۋنيۆەرسيتەتى, «ورلەۋ» بى­لىك­تىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتا­لىعى, استانا قالاسى بو­يىن­شا كاسىپتىك دامۋ ينستيتۋتى, بالالاردى ەرتە دامىتۋ ينستيتۋتى, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ ادىستەمەلىك ورتا­لىعى, «ۇلتتىق ۇستاز» ونلاين اكادەمياسى, بۇۇ بالالار قورى بەلسەندى قاتىسىپ, شە­بەر­لىك سىنىپتار اياسىندا ادىستەمەلەرىن ۇسىندى.

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم دەپار­تامەنتى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى گۇلنار ىسقاقوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا اتا-انالاردىڭ الەۋمەتتىك سۇرا­نىسى وزگەرگەن. بۇرىن اتا-انالار ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە بالا كۇتىمى ماڭىزعا يە بولسا, بۇگىندە بالانىڭ دامۋى­نا دا كوبىرەك دەن قويادى.

ء«بىز مەكتەپكە دەيىنگى تار­بيە مەن وقىتۋدىڭ اۋقىمدى وزگەرىستەرى مەن جاڭعىرۋىنىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. بۇل, ءوز كەزەگىندە, مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم­نىڭ پەداگوگىنە جاڭا تا­لاپ­تار قويادى. مۇندا قارا­پايىم تاربيەشىگە ەمەس, كاسى­بي جەتىلگەن مۇعالىمگە دەگەن قاجەتتىلىك تۋىندايدى. كا­سى­­­بي دامۋ جانە جەكە ءوسۋ مۇم­­­­كى­ن­دىگىن كەڭەيتۋ ءۇشىن, سون­­­داي-اق بىرىڭعاي تالاپتاردى ازىرلەۋ ماقساتىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى پەدا­گوگ­تىڭ كاسىبي ستاندارتىن بەكىتتى. وندا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ پەداگوگىنىڭ كاسىبي قۇزىرەتتەرى ايقىندالدى», دەدى گ.ىسقاقوۆا.

سونداي-اق بالاباقشا دي­رەك­تورىنىڭ ورىنباسارى الما قاراباەۆا: ء«بىز ءوز تاراپىمىزدان ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە, وزگەر­تۋگە ۇلەسىمىزدى قوسقىمىز كەلەدى», دەپ اتاپ ءوتتى.

مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم­دار­دىڭ پراكتيكاسىنا قاتى­سۋشىلار كونفەرەنتسيا قورى­تىندىسى بويىنشا تاقىرىپتىڭ ماڭىزدىلىعىن جانە ءىس-شارا­نىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىم­داستىرىلعانىن اتاپ ءوتىپ, عى­­لى­­مي ىنتىماقتاستىققا ءارى وسىن­داي كەزدەسۋلەردى جال­عاستىرۋعا نيەت ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار