پىكىر • 07 قاراشا, 2023

جۇرت سەنىمىن ارتتىراتىن قادام

130 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى 2021 جىلعى 25 مامىردا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا قول قويدى. بۇل قۇجات اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلداردىڭ, كەنتتەردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىن تىكەلەي سايلاۋدى ەنگىزدى.

جۇرت سەنىمىن ارتتىراتىن قادام

اۋىل اكىمدىگىنە 25 جاسقا تولعان جانە مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن قازاقستان ازاماتى سايلانا الادى. ءبىر ادام ەكى رەتتەن ارتىق اۋدان اكىمى بولا المايدى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا سول كەزدە ەلىمىزدە 2 346 اكىم بولعان. زاڭعا جاڭا نورمالار ەنگىزىلگەننەن كەيىن وكىلەتتىك مەرزىمى اياقتالعان اكىمدەردىڭ ورنىنا تىكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى جاڭا ۇمىتكەرلەر سايلاندى.

اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋ – ەلىمىزدەگى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ينستيتۋتتارىن دامىتۋداعى زاڭدى قادام. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ بيۋدجەتىنىڭ كىرىس كوزدەرىن بيۋدجەتتىڭ ءتورتىنشى دەڭگەيىنە دەيىن ۇلعايتۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى سالىقتار مەن تولەمدەردىڭ 4 ءتۇرىن – بىرىڭعاي جەر سالىعىن, ۋچاسكەلەردى جالعا الۋ, پايدالانۋ نەمەسە ساتۋ تولەمدەرىن جيناۋ قۇقىعىن بەردى. اۋىل اكىمدەرى وسىلايشا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتى ءبولۋدىڭ جەكەلەگەن ماسەلەلەرىندە باسقارۋشىلىق قانا ەمەس, قارجىلىق تاۋەلسىزدىك تە الدى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, جول­داردى كۇتىپ ۇستاۋ, اباتتاندىرۋ سەكىل­دى ماڭىزدى ماسەلەلەردە اكىمدەردىڭ شەشىم قابىلداۋداعى تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ كوز­دەلگەن. سونىمەن بىرگە اكىمدەردىڭ حا­لىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى دا, ولار­دىڭ ءۇمىتىن اقتاۋعا تالپىناتىنى ءسوزسىز.

باسقارۋشى كادرلاردى سايلاۋدىڭ ەڭ ءادىل تەتىگى رەتىندە تىكەلەي سايلاۋ ينستيتۋتىن ەنگىزۋ باسقا دەڭگەيلەردە دە جالعاسىن تابۋعا ءتيىس ەدى. وسى ورايدا قاناتقاقتى رەجىمدە اۋدان, وبلىستىق ماڭىزى بار قالا اكىمدەرىن تاڭدادىق. ساياسي پارتيالار ءتيىستى راسىمدەر ارقىلى, ال ازاماتتار اۋدان جانە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالار اكىمى لاۋازىمىنا كانديداتتاردى ۇسىنۋعا قۇقىلى. 2023 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا سايلاۋشىلار تىزىمىنە 11 970 406 ادام ەنگىزىلگەن. ال وبلىستىق ماڭىزى بار قالالار مەن اۋدان اكىمدەرىن سايلاۋشىلار تىزىمىنە 1 062 327 ازامات ەنگىزىلگەن. ياعني ەلىمىزدىڭ سايلاۋ جاسىنداعى ءاربىر ون ەكىنشى ازاماتى ەلىمىزدەگى مۇلدەم جاڭا تاجىريبەگە قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.

سايلاۋ ناۋقانى – پرەزيدەنت ق.توقاەۆ جۇرگىزگەن ماڭىزدى رەفورمالاردىڭ زاڭدى جالعاسى. بۇل ساياسي بەلسەندىلىكتى, سايلاۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتەدى. بال­كىم, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ساياسي باسەكە كەڭ كولەمدە جاريالانباعان شى­عار. بىراق نەگىزگى سايلاۋ ناۋقانى وڭىر­­لەردە ءوز دارەجەسىندە وتكەنىن, الەۋ­مەت­تىك جەلىلەردە تاراعان جازبالارعا سۇيەنسەك, وندا باسەكە قىزۋ جۇرگەنىن انىق اڭعارامىز.

ەڭ باستىسى, سايلاۋ بارىنشا اشىق ءوتتى. ويتكەنى حالىق سايلاعان اكىمدەر ءوز ۋادەلەرىن ورىنداۋ ءۇشىن تىكەلەي سايلاۋشىلار الدىندا جاۋاپتى بولادى جانە ەسەپ بەرەدى. اكiمدەر سايلاۋىن وتكiزۋ – ازاماتتاردىڭ سايلاۋ جانە سايلانۋ قۇقىعى سياقتى نەگiزگi فاكتورعا حالىقتىڭ سەنiمiن ارتتىرۋ جولىنداعى ەڭ ماڭىزدى قادام.

 

زارەما شاۋكەنوۆا,

ۇعا اكادەميگى, الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور 

سوڭعى جاڭالىقتار