قىزىلشا – اۋا ارقىلى تارايتىن ءجىتى ينفەكتسيالىق اۋرۋ. بۇل تەك ناۋقاس ادامنان جۇعادى. ەرەسەكتەردە كۇردەلى, ال بالالاردا جەڭىل وتەدى. بالالار قىزىلشانىڭ اۋىر تۇرلەرىن تەك نارەستە كەزىندە جانە يممۋنيتەتى السىرەگەن جاعدايدا قابىلداي الادى. بۇل اۋرۋ داقتار پايدا بولاردان ەكى كۇن بۇرىن باسقالارعا جۇقپالى بولادى. اۋرۋدىڭ جاسىرىن كەزەڭىنىڭ ەكىنشى كۇنىنەن دەنەدەگى بورتپەلەر
4 كۇن ارالىعىندا بايلانىستا بولعان ادامدارعا تىنىس الۋ ارقىلى اۋادان جۇعادى. ادام ومىرىندە قىزىلشامەن اۋىرماعان بولسا, نە ەكپە الماعان جاعدايدا وسى اۋرۋدى جۇقتىرۋى مۇمكىن.
بەلگىلەرىنە توقتالساق, قىزىلشانىڭ جاسىرىن (ينكۋباتسيالىق) كەزەڭى 9-11 كۇن, ال ەگەر بۇرىن ەكپە العان بولسا, جاسىرىن كەزەڭى 15-21 كۇنگە سوزىلۋى مۇمكىن. ينكۋباتسيالىق كەزەڭنەن كەيىن ناۋقاستىڭ تەمپەراتۋراسى 39-39,5 گرادۋسقا دەيىن كۇرت كوتەرىلەدى. سونىمەن قاتار جۇمساق تەرى بورتپەلەرى, جالپاق قىزعىلت داقتار پايدا بولا باستايدى. بىرنەشە ساعات ىشىندە بورتپەلەر سانى كۇرت ارتادى. العاشقى بەلگىلەرى – قىزۋى كوتەرىلىپ, السىزدەنىپ, تاماققا تابەتى ناشارلاپ, مۇرنىنان سۋ اعىپ, اششى جوتەل پايدا بولىپ, كوزى قىزارىپ قابىنادى. ودان جۇمساق جانە قاتقىل تاڭدايدا تەڭبىل بورتپەلەر پايدا بولادى. ەكى ۇرتتىڭ ۇستىندە قىزىلشاعا ءتان مايدا اقشىل بورتپەلەر كىلەگەي قابىعىنىڭ ۇستىندە ەرەكشەلەنىپ تۇرادى, مۇنداي بەلگىنى بەلسكي-فيلاتوۆ-كوپليك بورتپەلەرى دەيدى. داقتار دوڭەس ءپىشىندى بولادى, ولاردىڭ ورتاسىندا سۇيىقتىق بار كورىنەتىن كوپىرشىكتەر بولادى. ارينە, بۇل جاعدايدا ەشتەڭەنى سىعىپ الۋعا بولمايدى. العاشقى 3-4 كۇندەگى بورتپەلەر كوپ جانە تەك تەرىدە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شىرىشتى قاباتتاردا – كوزدە, جىنىس مۇشەلەرىندە جانە اۋىزدا بولۋى مۇمكىن. بۇل جاعدايدا بالا ادەتتە قاتتى قىشۋدان ازاپ شەگەدى. اتا-انالار بالانىڭ تەرىسىنە سىزات تۇسپەۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. بۇل جارادا ينفەكتسيانى تۋدىرۋى مۇمكىن. قىزىلشانىڭ اسقىنعانىندا اعزانىڭ ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ جۇمىسى زاقىمدالىپ, جۇيكەنىڭ قابىنۋىنان وزگەرىستەر كوپ بولادى.
شامامەن ءبىر ايدان كەيىن اۋرۋ ازايادى. قىلشىقتار كەتىپ, ولاردىڭ ورنىنا قىرتىستار پايدا بولادى. ولار جوعالعاننان كەيىن تەرىدە ەشقانداي ءىز قالدىرمايدى.
قىزىلشانىڭ ارنايى ەمى جوق. الايدا اۋرۋ بەلگىلەرىن ازايتۋعا كومەكتەسەتىن شارالار بار:
– جاڭا بورتپەلەر سانىن ازايتۋ ءۇشىن توسەك-ورىن مەن ىشكيىمدى ءجيى اۋىستىرىڭىز;
– سۋ پروتسەدۋرالارىن ازايتىڭىز, ەگەر تەمپەراتۋرا بولماسا, قابىنۋ ۇدەرىسى بايقالماسا, بالا كوبىنەسە مارگانەتستىڭ ءالسىز ەرىتىندىسىن قوسىپ, قىسقا ۆاننا قابىلداي الادى. پەدياترلار دۋش قابىلداۋعا كەڭەس بەرمەيدى.
– بالاڭىزدا قاراپايىم ديەتانى ۇستانىڭىز. بۇل اللەرگەندەردىڭ بارلىق ءتۇرىن بولدىرماۋ ءۇشىن قاجەت. ديەتادا كوبىرەك ءسۇت جانە كوكونىس ونىمدەرى بولۋى كەرەك, كوپ سۇيىقتىق ءىشۋ كەرەك.
– تەمپەراتۋرادا پاراتسەتامول نەگىزىندە انتيسەپتيك قولدانعان ءجون. ءاسپيريندى قولدانۋ ۇسىنىلمايدى.
– كوك ءدəرى (زەلەنكا) قىزىلشاعا ەمدىك اسەر ەتپەيدى, بىراق بورتپەنىڭ وشاقتارىن دەزينفەكتسيالاۋ ءۇشىن پايدالانادى. جارقىراعان جاسىلدان باسقا, بورتپەلەردى مارگانەتستىڭ ءالسىز ەرىتىندىسىمەن سۇرتۋگە بولادى. ءسپيرتتى قولدانۋعا بولمايدى.
يبادات امىرەقۇلوۆا,
عىلىمي-كلينيكالىق كارديوحيرۋرگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى
