تسيفرلىق دامۋدىڭ مۇمكىندىگى

رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ەلى­مىزدە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90 پايىزى ونلاين ۇسىنىلادى. وزگە ەلدەر­مەن سالىس­تىرعاندا, بۇل – جاقسى ناتيجە. ەل ازامات­تارى قانداي قىزمەتتەرگە ۇي­دەن شىق­پاي-اق جۇگىنە الادى, ءتىزىپ كورەيىك. كەيىنگى جىلدارى ەGov mobile قولدانباسى بەلسەندى دامىپ كەلەدى. قازىر ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبا قۇرالىنا اينالىپ ۇلگەردى. بۇل جۇيەدە 29 تسيفرلى قۇجات قولجەتىمدى ءارى قاعاز قۇجاتتارىمەن قاتار تانىلعان. بۇگىندە ءموبيلدى قوسىم­شانىڭ كومەگىمەن ازاماتتار قۇجات­تارعا 557 مىڭ رەت قول قويعان. مىسالى, نو­تارياتتىق قۇجات­تاردى راسىمدەۋ ەلەك­تروندى تۇردە جۇ­زەگە اسىرىلادى. كەيىنگى توعىز ايدا 18 مىڭنان اس­تام سەنىمحات بەرىلگەن. ازاماتتار نوتا­­ريۋسقا بارماي-اق بىر­نەشە مينۋت ىشىن­دە قۇجاتتاردى كۋا­لاندىرا الادى. ۇيدە وتىرعان انالار دا قازىر مەملەكەتتىك مە­كە­­مە­لەرگە بارىپ, تابالدىرىق توز­دى­­رىپ جۇر­مەيدى. قازىرگى ۋاقىتتا جاڭا تۋ­عان نارەس­تەنى تىركەۋدىڭ 68 پايى­زى ونلاين فورماتتا جۇزەگە اسىرىلادى.

«قۇجاتتاردىڭ تۇپنۇسقالارىن وزى­ڭىز­بەن بىرگە الىپ ءجۇرۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل وتە قولايلى. الداعى ۋاقىتتا ءبىز كوپتە­گەن مەملەكەتتىك قىزمەتتى پرواك­تيۆتى تۇردە ۇسى­نۋدى كوزدەپ وتىرمىز, ياعني مەملە­كەتتىك قىزمەتتەردى الۋ ءۇشىن حا­لىق­قا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا جۇ­گىنۋدىڭ قاجەتى بولمايدى. قازىردىڭ وزىندە 23 مەملەكەتتىك قىزمەت پرواكتيۆتى نۇسقادا ۇسىنىلادى. ماسەلەن, بالا تۋعا بايلانىستى كور­سەتىلەتىن مەمقىزمەتتەردى الساق, جا­ڭا بوسانعان انا ءبىر حابارلاما ارقىلى راس­تاسا بولدى, بالانىڭ تۋ تۋرالى كۋا­لىگى اۆتوماتتى تۇردە راسىمدەلەدى. بو­لا­شاقتا مۇنداي پرواكتيۆتى قىز­مەتتەر قاتارى ارتا تۇسەدى», دەگەن ەدى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين.

قازاقستان 198 ەل اراسىندا مەملە­كەتتىك قىزمەت كورسەتۋ يندەكسى (PSDI) بويىنشا 6-ورىندا تۇر. تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى فينتەحتەردىڭ وسكەنىن ەسكەرىپ, 17 مەملەكەتتىك قىز­مەتتى بانك پلاتفورمالارىنا شىعار­عان. بانكتىك قوسىمشالار ارقىلى اۆتو­كولىكتەردى قايتا راسىمدەۋ قىزمەتى باسقا ەلدەردە جوق, بىراق بىزدە بار. اۆتوموبيلدەردى ساتىپ الۋ نەمەسە ساتۋ بويىنشا مامىلەلەردىڭ 55 پايىزى تەك ونلاين رەجىمدە وتەدى. استانادا وتكەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىر­لەسكەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە قازاقستاندى IT مەملەكەتكە اينالدىرۋدى جانە 2026 جىلعا قاراي اقپاراتتىق قىزمەتتەر ەكسپورتىن 1 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋدى تاپسىرعان ەدى.

«Most» كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىنشە, قازاقستاننىڭ ۆەنچۋر نارىعىنداعى جاريا مامىلەلەرى 65,1 ملرد تەڭگەگە باعالانعان. سونىمەن قاتار مامىلەنىڭ ورتاشا سوماسى جىلدان-جىلعا ءوسىپ كەلەدى. بۇل جەرگىلىكتى ستارتاپشىلاردىڭ قوماقتى ينۆەستيتسيالارعا دايىن ەكەنىن كورسەتەدى.

پرواكتيۆتى ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ IT سالاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتا ءتۇستى. مۇنى اقپاراتتىق تەحنولوگيا­لار, ينفورماتيكا جانە ەسەپتەۋ تەحنيكاسى فاكۋلتەتتەرىندەگى ستۋدەنتتەر سانىنىڭ وسۋىنەن-اق كورۋگە بولادى. يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانى قۇرۋعا قا­جەتتى كادرلىق بازانى تولىقتىراتىن جە­كە باعدارلامالاۋ مەكتەپتەرى دە اشىلعان. «Tech Orda» باعدار­لاماسى اياسىندا ماماندىقتى يگەرگىسى كەلە­تىندەرگە ۆاۋچەرلىك جۇيە بويىنشا ال­دىڭ­عى قاتارلى جەكە IT مەكتەپتەردە وقىتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. مىسا­لى, قازىرگى ۋاقىتتا وسى باعدارلاما بويىنشا 2 مىڭنان استام ادام IT ماماندىقتى يگەرىپ, 450 مىڭ تەڭگەدەن جوعارى جالاقى الىپ وتىر. باعدارلاما اياسىندا 83 IT مەكتەپ اككرەديتتەلىپ, 3 273 IT ۆاۋچەر, ياعني گرانت بەرىلدى.

IT سالاسى دامۋىنىڭ ءبىر كورسەتكىشى – Astana Hub. بۇل – ەل اۋماعىندا, بۇكىل الەمدە جوعارى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى تىركەۋ, دامىتۋ ىسىمەن اينالىساتىن IT ستارتاپتاردىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – س­تار­تاپ مادەنيەتىن دامىتىپ, نىعايتۋ, يننو­ۆاتسيالىق جوبالار ارقىلى ەل ەكونوميكاسىن كوتەرۋ. باسىم تەحنو­لوگيالىق ورتالىقتار رەتىندە ءتورت باعىتتى اتاپ كورسەتۋگە بولادى: بلوك­چەين, 5G, GameDev, SpaceTech. ماقسات­تى اۋديتورياسى ستارتاپتارعا, ۆەن­چۋرلىق ينۆەستورلار مەن بيزنەس-پەرىشتەلەرگە, وتاندىق جانە شەتەلدىك IT كوم­پانيالارعا, IT سالاسى ماماندارى مەن اۋەسقويلارعا ارنالعان.

Astana Hub-تا ەكى دامۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىرىنشىسى – اكسەلەراتسيا. ىرىكتەۋ كريتەريلەرىنە ساي­كەس ستار­تاپتى جەدەل دامىتۋ ءۇشىن جە­تەك­شى جاتتىقتىرۋشىلار 300 سا­عاتتان استام كەڭەس بەرەدى. سونداي-اق تابىس­تى كا­سىپكەرلەردىڭ تالىمگەرلىك باع­دار­­لامالارى وتكىزىلەدى. ەكىنشىسى – ين­كۋ­باتسيالىق باع­دار­لاما. مۇندا قاتىسۋشىلارعا بىرىڭعاي كوۆوركينگكە, ءبىلىم بازاسىنا, ساراپشىلاردان كەڭەس الۋعا جانە قارجىلاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى راۋندىن تارتۋعا كومەك بەرىلەدى. «Astana Hub» اۋماعىندا زەرتحانالار, پىكىر­تالاس كلۋبتارى, اكادەميالار مەن الاڭدار دا جۇمىس ىستەيدى.

كەيىنگى جىلدارى ايماقتىق IT حابتار قۇرۋ دا ءبىر ىزگە ءتۇستى. وڭىرلىك IT حابتار يننوۆاتسيالىق جوبالاردى دامىتىپ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىندا بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا كومەكتەسەدى. وڭىرلىك IT حابتاردى دامىتۋ – «Astana Hub»-تىڭ باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. بيىلعى ماقسات – وڭىرلىك IT حابتاردىڭ سانىن كوبەيتۋ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرلىك دەڭ­­گەيدە يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەنى كەڭەي­تۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ءجيى ايتىپ ءجۇر. بۇل ماقساتتا تسيفرلىق دامۋ, ين­نوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەر­كاسىبى مينيسترلىگى مەن «Astana Hub» جانە جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ايتار­لىق­تاي جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدىڭ سەمەي, قىزىلوردا, تال­دىقورعان, تاراز, وسكەمەن, ورال, تۇر­كىس­تان, اقتوبە, قوستاناي, كوكشەتاۋ, پاۆ­لودار قالالارىندا IT حابتار اشىلدى.

ەلىمىزدە 16 مىڭ IT كومپانيا, 182 مىڭ مامان بار. 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا IT قىزمەت ەل ەكونوميكاسىنا 476,8 ملرد تەڭگە الىپ كەلگەن. دەمەك ءونىمدى ارتتىراتىن وندىرۋشىلەر دە ارتۋى قاجەت. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلعا قاراي كەم دەگەندە 100 مىڭ جوعارى بىلىكتى IT ماماندى دايارلاۋ مىندەتىن قويىپ, تاپسىرما بەرگەن ەدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ رەسمي رەسۋرسىنا سۇيەنسەك, وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ IT فاكۋلتەتتەرىندەگى ستۋدەنتتەر سانى ارتىپ كەلەدى. سونداي-اق ءار وڭىردە زاماناۋي IT مەكتەپتەر سالۋ ساياساتى دا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ونداي مەك­تەپتەر يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانى قۇرۋعا قاجەتتى كادرلىق بازانى تولىقتىرا تۇسەدى.

«مەنىڭ تسيفرلاندىرۋ ىسىنە جانە يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ ماسەلەسىنە باسا ءمان بەرەتىنىمدى بارشاڭىز بىلەسىزدەر. ءبىزدىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق مىندەتىمىز – قازاقستاندى ءىت-مەملەكەتكە اينالدىرۋ. تسيفرلاندىرۋ ىسىندە ناقتى جەتىس­تىكتەرىمىز دە جوق ەمەس. ءبىز ەلەكترون­دى ۇكىمەتتى جانە فينتەحتى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا الەم كوشباسشىلارىنىڭ قاتارىندا تۇرمىز. 2026 جىلعا قاراي ءىت قىزمەتتەرىنىڭ ەكسپور­تىن 1 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ – ۇكىمەت­كە جۇكتەلەتىن جاڭا مىندەت», دەگەن ەدى پرەزيدەنت.