ماسەلەن, جوعارعى سوت جاساندى ينتەللەكتىنى وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن قولدانا باستادى. سوت القاسىنىڭ مۇنداي جاڭا ترەندكە مويىن بۇرۋىنا وتاندىق بيزنەس سەپتىگىن تيگىزگەن. «جاساندى ينتەللەكتىنىڭ سوت القاسىنا قانشالىقتى قاجەت بولدى؟», «بۇل جوبا نەنى وزگەرتىپ, نەنى جەڭىلدەتتى؟» دەگەن ورىندى ساۋال تۋىندارى اقيقات. قاراپايىم تىلمەن تۇسىندىرسەك, مۇنداعى ماقسات – حالىقتى سوت ىستەرىنىڭ ناتيجەلەرىن ىزدەۋ مەن باعالاۋدا ساپالى تىڭ قۇرالمەن قامتاماسىز ەتۋ. وسىلايشا, 2018 جىلى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن جوعارعى سوت بىرلەسىپ, اتالعان جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارىن تارتقان. جۇيەگە بارلىق سوت اكتىسى مەن ازاماتتاردان قابىلدانعان مىڭداعان تالاپ-ارىز جۇكتەلگەن. مۇندا سوت اكتىسى ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلىپ, «نەگىزگى» سوزدەر انىقتالىپ, سودان كەيىن ول تسيفرلىق جۇيەگە كوشىرىلىپ, ساناتقا ءبولىنۋ ارقىلى ىرىكتەلەدى.
زاڭناما وزگەرگەن سايىن اقىلدى جۇيە دە سوعان ساي وزگەرىپ, بەيىمدەلىپ وتىرادى. بۇل جوبا قازىرگى ۋاقىتتا سۋديالاردىڭ شەشىم قابىلداۋداعى سەنىمدى كومەكشى قۇرالىنا اينالعان, ال ازاماتتارعا ءوز تالاپ-ارىزىنىڭ قارالۋ بارىسىن باقىلاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيە جوعارعى سوتتىڭ شەشىمى بويىنشا شىققان ازاماتتىق سوت اكتىلەرى نەگىزىندە عانا جۇمىس ىستەيدى. جۇيەنى ەنگىزۋ حالىقتىڭ ءوز ۋاقىتىن ۇنەمدەۋىنە جانە ماتەريالدىق رەسۋرستارىن وڭتايلى پايدالانۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار سۋديالارعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى. الگوريتمگە نەگىزدەلگەن نەيروندىق جەلى ميلليونداعان سوت اكتىسىن تالدايدى جانە سۋديالارعا ەلدەگى ۇقساس ىستەر بويىنشا ستاتيستيكا مەن باسقا دا قاجەتتى مالىمەتتەردى ۇسىنىپ وتىرادى.
ارينە, جاساندى ينتەللەكت سۋديالاردى الماستىرا المايدى, الايدا كۇندەلىكتى جۇكتەمەنى جەڭىلدەتەدى. سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ادام رەسۋرستارىن ۇنەمدەۋگە, قاتەلىكتەردى ازايتۋعا جانە سۋديالارعا كۇردەلى ىستەرگە ءجىتى نازار اۋدارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل, ءوز كەزەگىندە, ازاماتتاردىڭ سوت تورەلىگىنە قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتە تۇسپەك.
سوت جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ بيزنەس ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر. بىرىنشىدەن, ول سوت ۇدەرىستەرىنىڭ ىڭعايلى لوگيستيكاسىن قامتاماسىز ەتەدى. ياعني كاسىپكەر سوتقا جۇگىنۋدەن باستاپ تسيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى ءىستىڭ تۇپكىلىكتى شەشىلۋىنە دەيىنگى بارلىق ۇدەرىستى باقىلاي الادى. ەكىنشىدەن, سوتتاردى تسيفرلاندىرۋ سوت ۇدەرىستەرىنىڭ اشىقتىعىنا كەپىلدىك بەرەدى. بۇل سۋديالارعا جۇكتەمەنى ازايتادى, شىعىنداردى وڭتايلاندىرادى جانە, ەڭ باستىسى, ازاماتتاردىڭ سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرادى.
مەملەكەتتىك ورگاندارداعى ۇدەرىستەردى تسيفرلاندىرۋ ولاردىڭ حالىقپەن جانە بيزنەسپەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن رەتكە كەلتىرەرى ءسوزسىز. ماسەلەن, كاسىپكەرلەر سوت پروتسەستەرىنە ءجيى قاتىسادى. ارينە, مۇنداي جۇيكەگە سالماق سالاتىن ىستەر ولاردىڭ ودان دا تاپشى ۋاقىتىن الادى. ال بيزنەس وكىلى سوت ەسىگىن ەمەس, كاسىپتىڭ كىلتىن ىزدەۋى كەرەك ەمەس پە. سوندىقتان بۇل جوبانىڭ بيزنەسكە دە تيىمدىلىگى شاشەتەكتەن. بۇرىن ولاردىڭ سوت پروتسەسىنە مىندەتتى تۇردە قاتىسۋى تالاپ ەتىلسە, قازىر سوت ونى بەينەبايلانىس ارقىلى قاشىقتىقتان وتكىزۋگە قۇقىلى.
وسىلايشا, قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى, بيزنەس پەن سۋديالاردىڭ بىرلەسىپ تاپقان شەشىمى سوت پراكتيكاسىن تسيفرلىق تالدايتىن ءارى سوت ىستەرىنىڭ ناتيجەسىن بولجايتىن جاساندى ينتەللەكت قۇرالى GPT Chat شىققانشا ويلاستىرىلىپ, 2021 جىلدان بەرى قولدانىلىپ كەلەدى.
قازاقستان سوتتارىندا تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋ سوت تورەلىگىنىڭ تيىمدىلىگى جونىندەگى ەۋروكوميسسيانىڭ (سەپەج) 2020 جانە 2022 جىلدارداعى سوتتاردىڭ IT-تەحنولوگيالاردى قولدانۋى جونىندەگى شولۋلارىندا 47 ەلدىڭ ىشىندە 4-ورىندى يەلەندى. دەمەك كوش سوڭىندا ەمەسپىز, الدىڭعى قاتاردا كەلەمىز. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, قازىرگى مىندەت – ەلىمىزدەگى ءىت-مامانداردىڭ, ساراپشىلاردىڭ, عالىمداردىڭ باسىن قوسىپ, ولاردىڭ كۇش-جىگەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ, حالىقارالىق سەرىكتەستەردىڭ زور مۇمكىندىگىن ەلىمىزدىڭ كادەسىنە جاراتۋ.
